Туркий давлатлар ташкилоти саммити мусулмонлар устидаги зулму зўравонлик чўққисига чиққан бир пайтда бўлиб ўтди
Туркий давлатлар ташкилоти (ТДТ) саммити мусулмонлар устидаги зулму зўравонлик чўққисига чиққан бир пайтда бўлиб ўтди
Хабар: Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 6 ноябрь куни Бишкек шаҳрида Туркий давлатлар ташкилоти Давлат раҳбарлари кенгашининг навбатдаги мажлисида иштирок этди. Қирғиз Республикаси Президенти Садир Жапаров раислигида ўтган тадбирда Озарбайжон Республикаси Президенти Илҳом Алиев, Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев, Туркия Республикаси Президенти Режеп Таййип Эрдоған, Венгрия Бош вазири Виктор Орбан ва Туркий давлатлар ташкилоти бош котиби Кубаничбек Омуралиев ҳам қатнашди. (president.uz 06.11.2024й)
Изоҳ: Мирзиёев ТДТнинг 11-саммити мажлисида сўзлаган нутқини глобал геосиёсий жараёнлар тобора мураккаб тус олаётгани, етакчи давлатлар ўртасидаги рақобат ва ишончсизлик муҳити кескин кучаяётгани, зиддият ва уруш ўчоқлари кўпайиб, турли хавф-хатарлар янада ортаётгани билан бошлади. У нутқининг давомида, жумладан, шундай деди: “Бу ўринда гап, энг аввало, Яқин Шарқда давом этаётган адолатсиз уруш ва кузатилаётган икки ёқлама стандартлар ҳақида бормоқда. Ғазо сектори ва Ливандаги мисли кўрилмаган гуманитар фожиани, тинч аҳолига қарши вайронкор ҳужумларни, айниқса, бегуноҳ болалар, кексалар ва аёллар қурбон бўлаётганини ҳеч нарса билан оқлаб бўлмайди. Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Фаластин қочоқларига ёрдам бериш бўйича махсус агентлиги фаолиятини чеклашга қаратилган ҳаракатларни ҳам кескин қоралаймиз. Мазкур кўп йиллик низонинг ягона ечими – халқаро меъёрий ҳужжатлар ва резолюцияларга мувофиқ, 1967 йилдаги чегаралар асосида, пойтахти Шарқий Қуддус бўлган мустақил Фаластин давлатини тузишдир”.
Албатта, Мирзиёевни ҳам ва саммитда иштирок этган мусулмонлар юртлари президентларини ҳам Яқин Шарқдаги вазият хавотирга солаётгани рост. Бироқ уларни хавотирга солаётган нарса мусулмонлар устида зулму зўравонлик чўққисига чиққани эмас, балки ундан келиб чиқадиган оқибат-натижаларнинг ҳокимиятлари учун хавфли тус олишидир. Яъни мусулмонлар Халифалик давлатини ҳаётга қайтармагунларича ҳозирги хор ва қолоқ аҳволдан чиқа олмасликларини англаб етаётганлари ҳамда ўз давлатларини тиклаш учун сўнгги зарбани беришларининг эҳтимоли кундан кун ортиб бораётганидир. Ўша давлат ҳаётга қайтган пайтда эса Исломий юртлардаги барча режимлар кўп ўтмай кетма-кет қулайди.
Мирзиёевнинг яҳуд вужудини енгилгина қоралаб қўйиши ва Ғарбнинг иккиюзламачи сиёсатини эътироф этгани ҳолида улар билан алоқаларни узмаётгани, унинг бу гаплари Фаластин мусулмонлари тақдиридан чуқур қайғураётгани учун айтилмаганлигини кўрсатади. Бу сўзлар ТДТга халқаролик тусини бериш ва сохта обрў орттириш учун айтилди, десак тўғри бўлади. Шунингдек, Фаластин масаласини Америкача лойиҳа бўлмиш икки давлат ечими орқали ҳал қилиш кераклигини такрорлагани ҳам бу бошлиқларнинг Исломдан ва Ислом Умматидан нақадар узоқлашиб кетганларини намоён этади. Зеро, мусулмонлар ҳукмдорлардан Исломий армияларни Фаластинга сафарбар қилишнигина талаб қилишяпти. Аслида, шаръий ҳукм ҳам мана шу – яҳудларни Муборак Фаластин заминидан бутунлай қувиб чиқариш ва Ақсони озод этиш.
Энди мазкур саммитда тилга олинган яна бир муҳим масалага келсак, у туркий давлатларнинг умумий алифбосини қабул қилиш ҳақида бўлди. Бу борада Эрдоған шундай деди: “Туркия, Озарбайжон, Шимолий Кипр ягона турк алифбосига ўтишга тайёр. Биз Қозоғистон, Қирғизистон, Ўзбекистон ва Туркманистон қарорларини кутмоқдамиз”. Умумий алифбони қабул қилишдан кўзланган мақсад МОда ҳали ҳам кучли таъсирга эга бўлиб турган рус тили ва алифбоси, хусусан, кирилл ёзувига қарши зарба беришдир. Бироқ Россия бу борада отни олдинроқ қамчилаган эди. Чунки МО давлатлари президентлари рус тилига эътибор ва тарғиботни кучайтиришга ваъда бериб қўйганлар. Албатта, бу икки иш бир-бирига тамоман зид ва шунингдек, фикрий-сақофий кураш жумласидандир. Бир тарафда Американинг Туркия орқали илгари сураётган ТДТ ва унинг умумий турк алифбоси каби лойиҳалари бўлса, бошқа томонда Россия ва унинг МОдаги ўз таъсирини сақлаб қолишга қаратилган ишлари.
Саммитда, шунингдек, савдо-иқтисодий, инвестиция, логистика каби масалалар ҳам муҳокама қилинди. Булар ҳақида шуни айтиш мумкинки, ташкилот доирасида транспорт коридорларини ташкил қилиш, товар ва хизматларнинг эркин кўчиб юришини таъминлашга кўп нарсалар тўсқинлик қилади. Қозоғистон ва Қирғизистоннинг Россия ҳукмронлиги остидаги ЕОИИга аъзолиги, ТДТ давлатларининг ўз миллий манфаатларини биринчи ўринга қўйишлари, кофир мустамлакачилар томонидан чизиб берилган сохта чегаралар, Россиянинг МО давлатларини ундан айри ҳолда мустақил сиёсат юргизишга йўл бермаслиги кабилар шулар жумласидан. Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, мазкур давлатларнинг ўзаро яқинлашуви Америка манфаатлари тақозо қиладиган даражадан ўтиб кетмаслиги керак. Балки МО давлатлари ТДТ воситасида Россия ҳамда Хитойдан узоқлашиб, Америка тарафида туришлари ва унинг манфаатларини ҳимоя қилишлари лозим.
ТДТ мусулмонларнинг жони, моли ва шаъни учун бармоғини ҳам қимирлатиб қўймаслиги ушбу саммит фонида яна бир бор ўз тасдиғини топди. Аксинча, ушбу ташкилот Америка лойиҳаси бўлиб, у мусулмонлар орасини туркийлар ва бошқа миллатлар деган эътиборда ажратиб, бўлинишини янада кучайтиради. ТДТни тузиш ва кучайтиришдан кўзланган мақсадлардан бири Россия ва Хитойнинг МОга бўлган таъсирини заифлаштириш бўлса, яна бошқа мақсад мусулмонларни Ислом асосида бирлашишдан чалғитишдир. Шундай экан, мусулмонлар бундай арзонгаров ташкилотларга чалғимасликлари зарур. Араб давлатлари лигасини бунга ёрқин мисол сифатида келтириш мумкин. У Ислом ва мусулмонларга нисбатан улкан хиёнатга қўл урди – муборак Фаластин заминидан воз кечиб, уни яҳудлар қўлига тўлиқ топшириб қўйди. ТДТ ҳам шунга ўхшаш навбатдаги чалғитувчи лойиҳадан бошқа нарса эмас.
Мусулмонлар учун нажотга элтувчи ягона тўғри лойиҳа бу – Пайғамбарлик Минҳожидаги Халифаликдир. Фақат угина мусулмонларни бир тану бир жон қилиб, бир давлат ва бир амир (халифа) бошқаруви остида жамлайди. Халифаликкина босиб олинган мусулмонлар юртларини душман қўлидан озод қилади. Хусусан, муборак Фаластин заминини ва Ақсони анави яҳудлардан тозалаб, поклайди. Америка ва Россия каби кофир мустамлакачи давлатларнинг юртларимизга чўзилган қўлларини кесиб ташлайди. Бас, биз мусулмонлар кўз тикиб келаётганимиз ушбу муборак давлатимизни қайта тиклаш учун унга фарзларнинг тожи сифатида қараб, бор куч-қувватимизни сарфлашимиз лозимдир!
– “Яхшилик ва тақво йўлида ҳамкорлик қилингиз, гуноҳ ва ҳаддан ошиш йўлида ҳамкорлик қилмангиз, Аллоҳдан қўрқингиз, шубҳасиз, Аллоҳнинг азоби қаттиқдир!” (Моида:2)
Ҳизб ут-Таҳрир Марказий медиа офиси радиоси учун Ислом Абу Халил — Ўзбекистон
