بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Сиз ҳам муаммоларингизга ечим қидириб кўрганмисиз?

Ассалому алайкум!

Аллоҳга шукрки қаерга борсак мусулмонлигимизни билдириб турадиган саломимиз бор. Мен асли хайдовчиман, бундай саломни кун бўйи билмадим неча марта эшитаман ва неча марта алик оламан. Жуда ажойиб халқимиз бор, болани ёшлигидан салом беришга ўргатади ва бундай хислатлар халқимизда жуда ҳам кўплаб топилади. Мен табиатан жуда синчков одамман. Кунда шу халқ билан алоқа қилаверсангиз, хар хил ходисаларга гувох бўласиз ёки кимдир айтиб беради. Сизларга асосан мана шундай эшитганларим ёки гувоҳи бўлганларимдан, мени қийнаган ва хаёлимдан кетмаётган муаммоли ходисаларни айтиб бермоқчиман.

Одатдаги кунларнинг бирида бомдодни ўқиб, озгина чой ичиб бўлгач, доимги ишимга, кирага отландим. Йўл бўйлаб кетаётгандим, бир 25 ёшлар атрофидаги йўловчи йигит мени тўхтатди ва доимги йўловчилар каби, салом билан машинамга ўтирди. У шахар марказидаги фуқаролик судига кетаётганлигини айтди, нархини келишдик ва йўлга тушдик. Шахар маркази биздан анчагина узоқ ва эрта сахарлиги учун йўловчилар деярли йўқ эди. Ундан бошқа гаплашадиган йўловчи йўқ, сухбатлашиш учун йигитга қарадим. Унинг авзои бузуқ, эхтиёткорлик билан муомала қилишни талаб қиларди. Шунинг учун сухбатга тортишдан ўзимни тийдим, лекин фуқаролик суди ва унинг авзои бузуқлиги мени қизиқтириб қўйди. У сигарет олиб чекмоқчи бўлди, лекин ўт олдиришга хеч нимаси йўқлиги учун мендан сўради ва бу менга у билан сухбат бошлаш имконини берди. Ўт олдиргич берар эканман исмини сўрадим “Анваржон” – дея жавоб берди. Ва шундай қилиб, Анваржон билан сухбатни давом эттиришни бошладик. Фуқаролик судида ишлайсизми дегандим, кулиб “Йўқ ака, Аллоҳ сақласин” – деди. Унда фуқаролик судида қандай ишингиз бор дегандим, “Оилавий, ажрим масаласи” – деди. Мен хайрон бўлиб нимага бунча эрта дедим, у “Бу масала бўйича одамлар кўп, икки кундан бери навбат тегмаяпти” – деди. Менинг янада қизиқишим ортиб, нима бўлди, нимага ажрашаяпсиз? – деб сўрадим. Уни ҳам дарди тўлиб кетган экан шекилли, ўзи бошидан ўтказган хикоясини бошлаб юборди.

Ўқишни битирган йилим, бошқа давлат ташкилотларига ишга киришим учун пора олади, деган тушунча билан коллежга ўқитувчиликка ишга кирдим, лекин бу ерда ҳам ишга кириш бошқалардан арзонроқ бўлса ҳам, текин эмас экан. Ўқитувчилик қилиб юрган вақтим уйландим, иймоним сустлик қилиб, олдинроқ эътибор бермаган эканман, тўйдан кейин аёлимни ўранишга “Исломий кийинишга” чақирдим, лекин у “Ўранмайман” – деб, жуда қаттиқ туриб олди. Унга бу Аллоҳнинг буйруғи эканлигини тушунтирмоқчи бўлишимга қарамай, Ўзбекистондаги баъзи “Ислом дини олимлари”нинг фатволарини мисол қилиб келтириб, ўранмаса ҳам бўлаверади деб айтарди. Лекин менинг қалбим бундан таскин топмасди ва иккимизнинг тушунчаларимиз хар хил бўлганлиги учун, муаммолар янада кўпайиб борарди. Хатто отасини уйига борганида бу муаммо кўтарилса, улар ҳам аёлимга қўшилишиб, мени айтганларимни қилмасликка, ўранмасликка чақиришарди. Бора – бора муаммолар иккимизни ўртамизга тўсиқ бўлиб борарди. Фарзандлик бўлсак ҳам, барибир у бўйсунишни ўйламасди. Шу муаммо бизни ажрашишимизга сабаб бўлди, мен Аллоҳдан қўрқардим. Лекин давлат бу сабаб билан ажрим қилмас экан, бир йилдан бери на ажраша оламан, на бошқага уйлана оламан – деб сўзини якунлади.

Бу орада манзилга ҳам етиб келдик. Мен Анваржонга сабр тиладимда хайрлашиб, ортга қайтдим. Хеч кимни Аллоҳ оиласидан ажраштирмасин.

Менинг ҳам оиламда бунга ўхшаш воқеа анча йиллар олдин бўлиб ўтган эди. Шу воқеа ёдимга тушди. Ўша пайт давлат идораларидан бирида ишлар эдим, оиламдаги асосий муаммо шу ишимни орқасидан келиб чиққанди. Чунки давлат иши билан машғул бўлиб бошқа ишга ортмасдим, маошим эса оиламни боқишга етмасди. Жуда ажабланардим, чунки мактабни фақат аъло баҳога битирган, олий маълумотли ва энг муҳими давлатнинг манаман деган идорасида ишлайдиган фуқаронинг ойлик маоши оиласини бир ойлик таъминоти учун етмаса. Хуллас оиладаги муаммоларнинг ечимини бу ишда ишлаб еча олмаслигимни тушундим ва бу ишдан чиқдим. Шундан бери киракашлик қилиб келаман. Лекин бу холат менда жуда чуқур из қолдирган. Чунки ўз ишимни яхши кўрардим.

Анваржонни ва мени бошимдан ўтган бундай воқеаларни, Ўзбекистондаги кўплаб инсонлар бошларидан ўтказишган. Шу каби муаммоларга ечим топа олмай, оилавий холатлари янада ёмонлашиб кетаётган инсонлар кам эмас ва булар хақида кўп ўйлайман. Нахотки шундай муаммолар инсонларни қийнаб, ечим топиш учун ўзларига яқин ишларидан ва инсонларидан воз кечишга мажбур бўлишса.

Шундай хаёллар билан қийналиб юрган эдим. Бир куни ўттиз ёшлардаги йўловчи ва икки талабага хизмат қилишимга тўғри келди. Талабалар фанлардан бахо олиш “системалари” тўғрисида гаплашиб кетишарди. Улар бахо олиш учун сарфлаётган пуллари тўғрисида гапирар эканлар, беихтиёр уларнинг сухбатига аралашишга мажбур бўлдим. Бу тарзда бахо олиб битирган талабага давлат диплом берадими? – дедим. Улар эса мени янада хайрон қолдиришиб, “Умуман ўқишга келмай, диплом оладиганлар ҳам бор” – дейишди. Сухбат тугагач икки талаба манзилига етиб келишди ва ўттиз ёшлардаги йўловчи билан йўлда давом этдик. Мен ичимга сиғмай у йўловчига Анваржонни ва ўзимни муаммоларимни айтдим. Шунда умримда эшитмаган жавобни эшитдим, у йигит хотиржам холатда,

– Демократия мана шуда, ака – дея мени ажаблантирди

– Тушунтириброқ гапиринг – дедим. У йигит эса,

– Бу демократия, жамият фойдаси учун хизмат қилмайди, фақат йирик шахслар манфаатига хизмат қилади. Демократия барча инсонларнинг муаммоларига ечим топиб бера олмайди, фақат йирик шахсларнинг муаммоларига ечим топади ва имконият яратиб беради – деди. Хайрон бўлиб,

– Унда инсонлар муаммоларига қандай ечим топса бўлади? – дедим. У менга қараб,

– Мусулмонмисиз? – деб сўради,

– Ҳа – дея жавоб бердим,

– Демократия қайси давлатда пайдо бўлган? – деди,

– Европа давлатларида… – елкамни қисдим (аниғини билмасдим).

– У давлатлар ахолиси кофирми ёки мусулмонми? – деди, мен

– Улар кофир – дедим.

– Энди ўзингиз ўйланг, сиз мусулмонсиз, Ислом дини бўйича амал қиласиз, қандай қилиб кофирлар ишлаб чиққан тузумда мусулмонлар муаммоларсиз яшаши мумкин – деганидан сўнг, энг мухими уларни тузумини инсонлар ишлаб чиқишди, Қуръон ким томонидан? – деди,

– Мен Аллоҳ томонидан – дедим.

– Инсонлар ақли билан ишлаб чиққан тузум яхшими ёки Аллоҳ берган тузум афзалми – деди, мана бу оятни биронта Қуръонни яхши тушунадиган танишингиз бўлса тафсирини имкон қадар ўрганиб кўринг – деди ва ушбу оятларни ўқиди

… وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللّهُ فَأُوْلَـئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ

“Ким Аллоҳ нозил қилган нарса билан ҳукм юритмаса, ўшалар кофирлардир.”

… إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلّهِ

“ Ҳукм қилиш фақат Аллоҳ учундир”

“Биродар, Аллоҳ хаммамизга Ўзи ҳидоят берсин” – деб тушиб кетди. Ўша куннинг ўзидаёқ, бир араб тилини яхши биладиган, кўпчилик уни илмли, деб тушунадиган, яқин дўстимнинг олдига бордим ва юқоридаги оятларни хар томонлама маъноларини менга тушунтириб беришини сўрадим. У дўстим мендаги бундай ўзгаришни кўриб хурсанд бўлди ва жуда катта иштиёқ билан менга ушбу оятларни ва шу мавзудаги бошқа оят ва хадисларни ўқиб берди. Бу суҳбатдан кейин менинг фикрларим умуман бошқа томонга ўзгарди. Чунки мен аввал Исломни тузум сифатида кўз олдимга келтирмаган эканман. Ҳақиқатда биз севиб амал қиладиган Ислом динида ҳамма муаммоларга ечим бор экан. Лекин шунча йиллик умрим мобайнида бу нарсага эътибор бермаганим учун Аллоҳдан уялдим ва билдирганлиги учун Ўзига ҳамд айтдим. Бундан буён мусулмонларнинг хаётини исломийлаштириш учун харакат қилишга Аллоҳга ваъда бердим.

Ҳизб ут –Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Абдуллоҳ

13.12.2013й.