Мухлис
Мухлис
بسم الله الرحمن الرحيم
Кеча бир укамиз билан телефонда мухлис хусусида суҳбатлашдим. Ва қўрқиб кетдим. Балки сиз азизларга ҳам нафли бўлар, деб ёзмоққа киришдим.
Халқимиз орасида “мен фалончининг мухлисиман” деган сўз одатга айланиб кетди. Олим укамиз бу сўзни шарҳлар экан, иймонли шахс бандага мухлис бўлиши ҳаром эканини далиллар билан қувватлади:
وَمَاۤ اُمِرُوۡۤا اِلَّا لِيَعۡبُدُوا اللّٰهَ مُخۡلِصِيۡنَ لَـهُ الدِّيۡنَ ۙ حُنَفَآءَ وَيُقِيۡمُوا الصَّلٰوةَ وَيُؤۡتُوا الزَّكٰوةَ وَذٰلِكَ دِيۡنُ الۡقَيِّمَةِ
– “Ҳолбуки улар фақат ягона Аллоҳга, У Зот учун динни холис қилган, Тўғри йўлдан оғмаган ҳолларида ибодат қилишга ва намозни тўкис адо этишга ҳамда закотни (ҳақдорларга) ато этишга буюрилган эдилар. Мана шу тўғри йўлдаги (миллатнинг) динидир”. (Баййина:5)
Иймонли шахс Аллоҳга қул эканини идрок қилар экан, Унгагина ва Унинг динигагина ихлос ила мухлис бўлиши лозим. Ҳатто Ислом уламоларининг бирортасига мухлис бўлиши асло мумкин эмас.
Сўзимиз тушунарли бўлиши учун “ихлос” ва “мухлис” сўзлари ўзимиз кўп ишлатадиган “холис” калимасининг айнан ўзи эканлигини эслатамиз. Ва бира тўла Росулуллоҳ ﷺнинг фоҳиша аёлнинг (холис Аллоҳ учун) итни қудуқдан махсисида сув олиб чиқиб суғоргани учун барча гуноҳлари кечирилгани ҳақидаги ҳадисларини ёдга оламиз.
Маълумки, фоҳиша гуноҳига иқрор бўлса, даҳшатли жазога гирифтор кимсадир. Ит эса идишларга тегинса уни етти бора ювилиб, саккизинчисида тупроқ билан тозаланади. Яъни сўлаги ҳаром ва уни уйларда боқишдан қайтарилган маҳлуқдир. Аммо ўртада Аллоҳга чин ихлос (мухлислик) билан қилинган амал сабабли гуноҳлар кечирилди.
Мўмин киши кўп яхши амалларни қилади. Намоз ўқийди, рўза тутади, закот, садақалар беради, ҳаж амалини адо қилади, даъват қилиб, инсонларни жаҳолатдан ҳидоят йўлига чорлайди, жиҳод қилиб, шаҳид бўлади. Булар ўша фоҳишанинг бир итни суғоришидан қанчалар юксак амаллардир, албатта агар уларда холис Аллоҳнинг розилиги кўзланган бўлса. Аммо агар бу амалларда Аллоҳга чин мухлислик, ихлос топилмаса, бекор ва пуч ҳаракатдир.
Мана энди азизлар, мавзуни тушуниш бироз енгил бўлди. Бу холислик, мухлислик ва ихлоснинг шаръий нуқтаи назардан қаралгандаги ҳолати. Аммо бизнинг диёрларда кучли уламоларга ҳам ўз ихлоси борлигини айтадилар. Уламоларни ҳурмат қилишини, уларга эҳтиром кўрсатишини шу ихлос сўзи билан ифода этадилар. Бунда кўзда тутилган мақсад бирор олимни Аллоҳ розилиги йўлида ҳурмат қилишини ифодалаш бўлиб, юқоридаги шаръий маънодан ўзгача бўлса-да, лекин бу иборани ишлатишдан қочган яхшидир.
Хулоса шуки, мўмин киши барча яхши амалларини Аллоҳ ризосини қасд қилиб, ўз динига садоқат ила холис қилиши лозим. Модомики, барча эзгу ишларингизда холис Аллоҳнинг ризосини кўзлар экансиз, шубҳасиз оламлар Роббисининг ихлосли, мухлис бандасисиз. Ва аксинча “фалон ва фалончи”нинг мухлисиман деганда ҳурмат маъносида эмас, аксинча бўлса (Аллоҳ сақласин), унда сизнинг амалингиз ўша фалончи учун бўлиб, оқибати аянчли хотимадир.
Аллоҳ барчамизнинг қалбларимизни ихлосга ҳамроҳ қилсин!
إِنّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ فاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدّينَ
– “(Эй Муҳаммад), албатта Биз сизга бу Китобни ҳаққирост нозил қилдик, бас сиз Аллоҳга – У Зот учун динингизни холис қилган ҳолда ибодат қилинг!” (Зумар:2)
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими аъзоси Зайниддин
20.02.2023й
