بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Камтарлик – тавозуъ – мўъминнинг сифати

Камтарлик, яъни тавозеълик бўлиш, Аллоҳ бандаларига буюрган инсоний сифатлар ичида энг мақбулларидандир.

Мўъмин банда Аллоҳ Таъолонинг буйруқларига амал қилишга бел боғлар экан, Унинг айтган ҳар бир буйруғини ўзи учун хақиқий бахт, яъни Роббисининг розилигига олиб борувчи йўл, деб ишонади. Биз, Ҳизб ут – Таҳрир жамоаси, мусулмонларни ахлоқ ва одобларини тузатишнинг ўзигагина чақирмасдан, балки Аллоҳнинг бандаларига буюрган кўрсатмаларининг ҳаммасига тўлиқ амал қилиш, бандани Аллоҳнинг розилигига олиб боради деб хисоблаймиз. Шунинг учун камтарлик, ростгўйлик, мулойимлик ва бошқа яхши сифатларнинг барчасига мўъмин банда, Роббим буюрган иш, деган эътибор билан қараши керак. Яъни одоб – ахлоқ масалалари Аллоҳ мўъмин бандасига буюрган бир неча буйруқларнинг биридир.

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلاَ يَخَافُونَ لَوْمَةَ لاَئِمٍ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

“Эй мўминлар, сизларнинг ичингиздан кимда-ким ўз динидан қайтса, Аллоҳ бошқа бир қавмни келтирурки, Аллоҳ уларни яхши кўрур, улар Аллоҳни яхши кўрурлар. Улар мўминларга ҳокисор, кофирларга эса қаттиққўл, бирон маломатгўйнинг маломатидан қўрқмай, Ёлғиз Аллоҳ йўлида курашадиган кишилардир. Бу Аллоҳнинг фазлу марҳамати бўлиб, уни Ўзи хоҳлаган кишиларга берур. Аллоҳ (фазлу карами)кенг, Билгувчидир”   (Моида. 54)

Камтарликни мўъминларнинг амалларида кўриниши, бошқа мўъмин биродари олдида ўзини ҳокисор тутиши, кофирнинг олдида эса, ундан устунлигини кўрсатиб туришидир. Яъни ҳокисор бўлиш, хор бўлиш дегани эмас балки, раҳмдиллик, мулойимлик билан, кибр қилмасдан ўзини камтар тутишдир.

مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ

“Муҳаммад Аллоҳнинг Пайғамбаридир. У билан бирга бўлган (мўмин)лар кофирларга қаҳрли, ўз ораларида (мўминлар билан) эса раҳм-шафқатлидирлар”   (Фатҳ. 29)

عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لَا تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتِ النصارى عيسى ابْنَ مَرْيَمَ إِنَّمَا أَنَا عبد فقولوا عبد الله ورسوله

Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу дедилар: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Насронийлар Исо алайҳиссаломни хаддан зиёд мақтаб юборгани сингари мени ҳам хаддан ошириб мақтаманглар. Аллоҳнинг бандаси ва Унинг элчиси денглар (яъни шунинг ўзи етарли)”. (Бухорий ривояти)

Бу хадисдан Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг камтарликларини сезишимиз мумкин.  

وفي الشفاء أنه – صلى الله عليه وسلم – لما خدم وفد النجاشي فقال له أصحابه نكفيك فقال : إنهم كانوا لأصحابنا مكافئين ، وأنا أحب أن أكرمهم

“Шифо”да келишича(Қози Иёзнинг энг машҳур китобларидан), Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам, Нажошийнинг элчилари келганда, уларга хизмат қилаётганларини кўриб саҳобалар, “Росулуллоҳ, қўйинг биз қиламиз бу ишларни” – дейишди. Шунда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам “Бизларнинг биродарларимиз уларнинг олдиларига боришганда чиройли хизмат кўрсатишди, мен ҳам уларни иззат – икром қилишни яхши кўраман” – дедилар.

أنه – صلى الله عليه وسلم – كان في الطواف فانقطع شسع نعله فقال بعض أصحابه : ناولني أصلحه فقال : هذه أثرة ولا أحب الأثرة

Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам Тавоф қилаётанларида ковушларининг боғлами узилиб кетди, саҳобалар “Менга беринг, мен тузатиб берай” – дейишди. Шунда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам “Бу бир одамни алоҳида ажратиб, хаддан зиёд иззатлашлик, бу ишни ёқтирмайман” – дедилар. (Ибн Асокир ривояти)

Тавозуъ, яъни камтарлик қилишимиз учун биз мўъминларга Пайғамбаримиз алайҳиссаломдан ҳам ортиқ яна бирон ўрнак бўлишга арзигулик инсон борми?!

Ҳар бир ишимизда у зот(соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га эргашишни мақсад қилган эканмиз, камтарлик сифатини ўзимизда кўрсатишда ҳам юқоридаги оят ва хадисларни ҳаётимизга жорий қилишимиз, дунё ва охиратимиз учун фойда бўлади. Ин ша Аллоҳ!

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим

09.04.2014й.