Ямандаги гуманитар офатлар давом этмоқда, уруш оловини ёқаётган давлатлар эса буни тўхтатишни истамаяпти
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
Роя газетаси:
Ямандаги гуманитар офатлар давом этмоқда, уруш оловини ёқаётган давлатлар эса буни тўхтатишни истамаяпти
Доктор Абдуллоҳ Бозиб қаламига мансуб
БМТнинг Ямандаги махсус вакили Исмоил Валадишайх Аҳмад 1438 йил 14 робиус-соний, милодий 2017 йил 12 январ пайшанба куни «Ал-Жазира» каналига берган интервьюсида – Ямандаги гуманитар вазият ҳалокатли эканини билдирди!
ЮНИСЕФ ташкилотининг Ямандаги доимий вакиласи доктор Миритчел Реланонинг таъкидлашича, 2016 йил Ямандаги болалар учун шафқатсиз йил бўлди. Бу йил курашда иштирок этаётган томонлардан 1400 нафар бола ҳалок бўлган, 2140 нафар бола жароҳатланган. Тўйиб овқат емаслик ҳолати тўхтовсиз ўсиб бормоқда, соғлиқни сақлаш тизими бутунлай вайрон бўлиш ёқасида, кейин инсонлар турмушига хатарли таҳдид сифатида нақд пул тақчиллиги пайдо бўлди.
Уруш олови қанчалар аланга олиши баробарида ҳалок бўлган ва жароҳатланган инсонлар сони ҳам шунчалик ўсишда давом этмоқда. Уруш эса Абдуроббиҳ Ҳодий режими билан собиқ президент Али Абдуллоҳ Солиҳ коалицияси ўртасида бўляпти, Ҳодий билан Форс Кўрфази амирлари ҳамкорлик қилаётган бўлса, Солиҳга Ҳусийлар ёрдам бермоқда.
Афтидан, тўртлик давлатлари (АҚШ, Британия, Саудия ва Араб Амирликлари) ҳалигача Ямандаги бойликларни ўзаро бўлишиб олишмаган кўринади.
Мана, БМТнинг Ямандаги махсус вакили Исмоил Валадишайх Аҳмад, янги ҳужжат тайёрлаб, уни юртдаги курашаётган томонларга тақдим қилмоқчи. Унга кўра, бу ҳужжат Америка ташқи ишлар вазири Жон Керрининг режаси билан Кувайт музокараларида тақдим этилган БМТ йўл харитасини ўз ичига олган.
У Форс Кўрфази амирларини зиёрат қилгач, «Ал-Жазира» каналига янги ҳужжатини тақдим этиш учун Санъо ва Аданага боришини, ҳужжат параллел равишда сиёсий ва хавфсизлик ечимларини ўз ичига олганини таъкидлади.
Валадишайх ўтказишга уринаётган қатор музокаралар – агар чиндан ҳам ўтказиладиган бўлса – аввалгиларидан фарқ қиладиганга ўхшамаяпти, албатта. Чунки Яман масаласини ушлаб турган тўртлик давлатлари ҳамон ечимни тасаввур қилишолмади, ҳалигача Яманда нуфуз ва бойликларни тақсимлашга келишишолмади.
Масалан, Британия ўзининг қадимги мустамлакаси бўлган Аданани ўз назорати остида ушлаб турибди. Бош вазири Тереза Мэй «Биз Эроннинг Кўрфаз хавфсизлигига таҳдид солишига асло йўл қўймаймиз», дея АҚШга ишора қилди. Чунки АҚШ ўзининг минтақадаги лойиҳасини мазҳабпарастлик ниқоби остида амалга ошириш учун Эронга таянмоқда. Шунинг учун Британия Кўрфаз амирларига «Араб давлатлари коалицияси»га киришларини ва «озод этилган минтақа»ларга кучларини киритиб, Яманнинг аксар қисмини ўз назоратлари остига олишни буюрди. Араб Амирликлари Яман жанубидаги муҳим шаҳарлар ҳисобланган Адан ва Мукаллага жойлашиб олгач, мана бугун у Бобул Мандабдаги ғарбий соҳил жангларига етакчилик қилиб, Мухо порти сари силжимоқда, шу орқали ҳозирда Валадишайх тайёрлаётган БМТ музокараларида Абдуроббиҳ ҳукуматининг позицияси кучли бўлишига замин тайёрламоқда.
Америка эса, яқинлашаётган ечимда Британия билан ҳокимият ва нуфуз бўлишиб олишни кўзлаб, Ҳусийларни Яман ҳукуматига рақиб сифатида зўрлаб тиқиштиришга уринмоқда. Эрондан контрабанда йўли билан Ҳусийларга қурол ва жангчиларни етказиб беришда фойдаланмоқда. Саудияга эса, Яман ишини қўлда ушлаб туришда таянмоқда. Саудиянинг яманлик қабилачи аймоқлар ичида илдизи чуқур бўлгани боис, ундан ўша ердаги ўзаро курашаётган барча томонларни жиловлаб олишда фойдаланмоқда.
Дарҳақиқат, Яман аҳли бошдан кечираётган азоб-уқубатлар бугун пайдо бўлгани йўқ. Балки, бу машаққатлар Яман Британия томонидан босиб олиниб, уни ўша пайтда заиф аҳволдаги Усмонийлар Халифалиги таркибидан ажратиб олганидан бери давом этмоқда. Шу боисдан бу муаммони ечиш учун республикачилик бошқаруви ёки ҳозир урф бўлиб қолган фуқаролик давлати каби мустамлакачи давлатлар тиқиштираётган лойиҳаларга тақлид қилмаслигимиз лозим. Балки ечим Яманни ягона Исломий Уммат низоми доирасига қайта олиб кириш орқали юрт муаммосини илдизидан бошлаб ҳал қилишдан иборат. Ушбу низом Умматни Набий САВ ўз асҳоблари билан бирга яратган ягона сиёсий вужуд доирасида бирлаштиради. Бу сиёсий вужуд албатта Росулуллоҳ САВ унинг замони қайтиб келиши ҳақида башорат берган Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифаликдир. Ушбу рошид Халифалик нафақат Ислом Умматига, балки бутун башариятга адолат ва эзгулик улашади. Бундан фарқли ўлароқ, мустамлакачи капиталистик тузумда бугун Ғарб бутун дунёни бошқармоқда, у келтирган фасод, бадбахтлик, моддий ҳазорати оловидан барча одамлар жизғинак бўлмоқда, бутун башарият қайта ҳалокат сари кетмоқда…
Аллоҳдан дуо қилиб сўраймиз, Ямандаги аҳлимизни тўғри йўлга ҳидоятласин, уларнинг масалаларига ҳамон панжа орасидан боқиб, душманларига сотиб юбораётган етакчиларидан қутулишларига ёрдам берсин, уларни куч-қудратлари ва улуғликларини қайта тиклайдиган ва Холиқлари рози бўладиган давлат сари буюк Ислом мабдаси асосида етакловчи холис сиёсий етакчиликка эргашишларига муяссар айласин.
Аллоҳ Таоло бундай деди:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِن دُونِ الْمُؤْمِنِينَ
«Эй мўминлар, мўминларни қўйиб, кофирларни дўст тутманг!» [Нисо 144]
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ
«Эй мўминлар, Менинг ва сизларнинг душманингизни дўст тутманг!» [Мужодала 1]
Роя газетасининг 2016 йил 18 январ чоршанба кунги 113-сонидан
