ЭКСТРЕМИЗМГА ҚАРШИ КУРАШ ЁКИ ДИНИЙ ВА СИЁСИЙ ФАОЛИЯТ УСТИДАН НАЗОРАТНИ КУЧАЙТИРИШ?

ЭКСТРЕМИЗМГА ҚАРШИ КУРАШ ЁКИ ДИНИЙ ВА СИЁСИЙ ФАОЛИЯТ УСТИДАН НАЗОРАТНИ КУЧАЙТИРИШ?
بسم الله الرحمن الرحيم
ХАБАР: 2026 йил 2 ноябрда Ўзбекистонда экстремизмга қарши курашиш самарадорлигини оширишга қаратилган ЎРҚ-1185-сонли қонун қабул қилинди. Унга мувофиқ, экстремистик, сепаратистик, фундаменталистик ёки бошқа тақиқланган ташкилотларда иштирок этганлик учун 5 йилдан 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси белгиланди.
Шунингдек, экстремизм, сепаратизм ёки ақидапарастлик ғоялари билан йўғрилган, оммавий қирқин, мажбурий кўчириш ёки аҳоли орасида ваҳима чиқаришга даъват этувчи материалларни тарқатиш мақсадида тайёрлаш ёхуд сақлаш, шунингдек, экстремистик ва террорчилик ташкилотлари рамзларини тарқатиш мақсадида тайёрлаш ва сақлаш учун жарима ёки 15 суткагача маъмурий қамоқ жазоси жорий қилинди. Қонунчиликдаги «диний экстремизм» атамаси эса «экстремизм» сўзи билан алмаштирилди. Қонун 3 ноябрдан кучга кирди.
ИЗОҲ: Бир қарашда, бу ўзгаришлар жамият хавфсизлигини таъминлашга қаратилган оддий ҳуқуқий чоралардек кўринади. Албатта, террорчилик, зўравонлик ва бегуноҳ инсонларга тажовуз қилишга қарши курашиш зарур ва у албатта Ислом белгилаб берган чегарадан чиқмаслиги лозим. Аммо бу баҳонада Исломий эътиқод, диний даъват ва сиёсий қарашларни жиноий фаолият билан тенглаштиришга йўл қўйилмаслиги керак.
Айниқса, «фундаменталистик» ва «бошқа тақиқланган ташкилотлар» каби тушунчаларнинг ҳуқуқий чегаралари, уларни белгилаш мезонлари ва амалда қандай талқин қилиниши жиддий саволларни келтириб чиқаради. Зеро, ташкилотнинг тақиқланган деб топилиши ўз-ўзидан унинг ҳар бир аъзоси зўравонлик содир этганини англатмайди. Шахсий айб, аниқ ҳаракат ва далиллар судда исботланиши шарт. Аммо бизнинг «адолатпараст» юртимизда бунинг аксини бажаришга одатланилган.
Бундан ташқари, «диний экстремизм» атамасининг «экстремизм» билан алмаштирилиши муаммонинг мазмунини ўз-ўзидан ўзгартирмайди. Асосий масала — қонуннинг кимларга ва қандай мезонлар асосида татбиқ этилишидир. Масалан, 1999-2005 йилларда Каримов ва унинг жаллодлари Иноятов ҳамда Алматов бошчилигида минглаб Ҳизб ут-Таҳрир аъзоларини қамоққа ташлаган эди. Орадан 27 йил ўтган бўлса-да, уларнинг айримлари ҳамон озодликка чиқарилмаган. Бухоро шаҳрида қамалганларнинг баъзиларини 18 йиллик қамоқ жазосини ўтаб бўлганига қарамай, ҳукумат уларни янги, яна бир сохта жиноий айбловлар «раскрутка» билан қайта судлаб, жазо муддатларини узайтиришга уринмоқда.
Бир вақтнинг ўзида, давлат мансабдорлари бўлган, вояга етмаган қизларга нисбатан жинсий жиноят содир этган шахсларга дастлаб атиги 1,5 йилдан озодликни чеклаш жазоси тайинланди. Жамоатчилик эътирози ва ишнинг қайта кўриб чиқилиши ортидан уларнинг жазоси 3 йил озодликдан маҳрум қилишга ўзгартирилди.
Бошқа бир ҳолатда эса пул талашиб қолиш оқибатида ўз онасини ўлдириб, жасадини бўлакларга ажратиб, турли жойларга кўмиб ташлаган шахсга 18 йил умумий тартибли колонияда жазо ўташ ҳукми чиқарилган.
Давлат ҳақиқатан ҳам халқ хавфсизлигини кўзласа, жиноят билан эътиқодни, зўравонлик билан тинч даъватни, террорчилик билан ҳукмдорни танқид қилишни бир-биридан ажратиши шарт. Ўз халқига ҳақни етказишни ўз бурчи деб билган Умматнинг холис йигитларига Исломни асл ва ҳақиқий суратида баён қилиш имконини бериши, ноҳақ қамалганларни зудлик билан озод этиши ҳамда уларга етказилган моддий ва маънавий зарарни қоплаши лозим.
Акс ҳолда, бугунги ҳукумат ҳам ўзидан аввалгиси каби тарихда адолатсизлик ва зулм билан ном қолдириши мумкин. Энг муҳими, ҳеч ким Аллоҳнинг ҳузуридаги ҳисоб-китобдан қочиб қутула олмайди. Зулм қилган ҳар бир мансабдор Аллоҳнинг олдида жавоб беради. Агар бугун халққа зулм қилаётган амалдорлар эртага адолат қарор топган кунни кўрсалар, ўшанда ўзларига қандай ҳукм чиқарилишини исташларини ҳозирдан ўйлаб кўрсинлар. Зеро, ҳисоб-китоб куни келганда пушаймонликнинг фойдаси бўлмайди! Аллоҳ таоло айтади:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ
«Эй иймон келтирганлар! Адолат билан турувчи ва Аллоҳ учун гувоҳлик берувчи бўлинглар!» (Нисо сураси, 135-оятдан).
Ҳизб ут-Таҳрир Марказий Матбуот бўлими радиоси учун Ислом Абу Халил ёзди
04.11.2026



Бу – Веб саҳифа Ҳизб ут - Таҳрир Ўзбекистон расмий сайтидир. Ҳизб ут - Таҳрир, вилоятлар, ахборот бўлимлари, расмий нотиқлар ва ахборот бўлимлари вакиллари томонидан чиқарилган нашрлар Ҳизб ут - Таҳрир раъй-қарашларини ифодалайди. Булардан бошқалари гарчи Ҳизб ут - Таҳрир Ўзбекистон сайтида нашр қилинсада ўз муаллифининг қарашларини билдиради. Бу – Ҳизб ут - Таҳрир Ўзбекистон сайтида чоп этилган нашрлардан иқтибос келтириш ва қайта нашр қилиш жоиз. Фақат бунда олиб ташламай ёки таъвил қилмай ёки ўзгартириш киритмай тўғри етказиш ва тўғри иқтибос келтириш шарт қилинади. Нақл қилинган ёки нашр қилинган нарсанинг манбаини ҳам айтиб ўтиш шарт.




ҚАРАМЛИК КИШАНИМИ ЁКИ ЕТАКЧИЛИК ШАМШИРИ?
НАКБАГА 78 ЙИЛ: ТАСЛИМИЯТ ЁКИ ХИЛОФАТ?!
ХИЛОФАТДАН БОШҚАСИ САРОБ!
ГЎДАКЛАР ФИҒОНИГА ТЎЛГАН ЯҲУД ЗИНДОНЛАРИ