Нима учун зиёлиларимиз халқдан бегона бўлиб қолди?

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Жамиятнинг тафаккур маркази, унинг виждони ва ҳаракатлантирувчи кучи – бу шубҳасиз, зиёлилар қатламидир. Тарих далолат берадики, миллат бошига оғир синовлар келган даврларда айнан фидоий зиёлилар халқнинг дардига малҳам бўлишган, навқирон кучларни бирлаштириб, оғриқларни юқори минбарларга олиб чиқишган ва келажак сари йўл излашган. Халқ эса худди қоронғу ғорда қолган ва нажот нурини соғинган инсондек, доимо ўз зиёлиларига кўз тикади, улардан ёрдам, йўл-йўриқ ва ҳақиқат сўзини кутади. Халқимизнинг буюк адиблари ўз асарларида таъкидлаганидек, зиёлиликнинг асл масъулияти – шахсий манфаатлардан кечиб, бутун борлиғи билан ўз миллатининг дарди ва оғирини енгил қилиш учун куйиб-ёнишдир.

Бугунги Ўзбекистон жамиятида ҳам зиёлиларимиз, фаолларимиз ва илм аҳли халқнинг ижтимоий муаммоларини кўтаришда, монополия, коррупция ва адолатсизликларга қарши курашишда тинимсиз ҳаракат қилмоқдалар. Бу интилишлар таҳсинга лойиқ ва халқнинг уларга бўлган ишончи мутлақо ўринлидир. Бироқ бугун жамиятнинг келажаги учун куюнаётган биз – зиёлилар қатлами ўз хатоларимизни ҳам мардлик билан тан олишимиз керак. Ичимизда илдиз отаётган хавфли мафкуравий бўшлиқни кўрмасликка олишнинг иложи йўқ. Менинг бу гапларим кимгадир ҳақорат ёки қуруқ айбловдек туюлмасин. Бу – ўз халқини, динини ва юртини чин дилдан яхши кўрган инсоннинг ички оғриқлари ва самимий огоҳлантиришидир.

Афсуски, бугунги кунда кўпгина зиёлиларимиз ва мутахассисларимиз жамият муаммоларига ечим излашни ўз халқининг эътиқоди ва иймоний мезонларидан эмас, балки ўзлари билиб-билмай Ғарбнинг сақофий ҳужуми таъсирига тушиб қолган ҳолда қидирмоқдалар. Тўғри, юртимизнинг глобал дунёга чиқиши ва иқтисодий эҳтиёжлар сабабли хорижий тилларни ўрганиш бугун ҳаётий заруратга айланди. Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Давлат статистика агентлигининг расмий ҳисоботларида таълим инглиз, рус ва бошқа хорижий тилларда олиб бориладиган хусусий ҳамда халқаро мактаблар сонининг кескин ортиб бораётгани ҳам мана шу эҳтиёжнинг намойишидир. Тил билиш, дунё илм-фани билан танишиш салбий ҳолат эмас, албатта. Бироқ асл фожиа – мана шу тил ўрганиш жараёни жамият онгини Ғарб мафкурасига бўйсундириш учун энг қулай фикрий кўприкка айлантириб қўйилганидадир. Бугун тизимли сақофий ҳужумлар оқибатида ёшларимиз ва зиёлиларимиз ажнабий тил билан бирга, ўша тил эгаларининг ҳаёт тарзини, либерал қадриятларини ва бузғунчи дунёқарашини ҳам ҳеч қандай фильтрсиз, кўр-кўрона ўзлаштириб бормоқдалар.

Бу тасодифий ҳолат эмас, балки мустамлакачи мафкуранинг асрий режасидир. Машҳур инглиз давлат арбоби Томас Маколей Ҳиндистондаги таълим тизими ҳақидаги ўз расмий маърузасида («Minute on Indian Education») очиқ ёзган эди: “Биз шундай бир қатлам яратишимиз керакки, улар қони ва рангига кўра маҳаллий, аммо диди, фикри, ахлоқи ва ақлига кўра инглиз бўлсин”. Бугун Ғарб ишлаб чиққан ва таълим тизимимизга, ижтимоий ҳаётимизга сингдираётган дастурлар айнан шу мақсадга – бизни эътиқодий ўзлигимиздан айириб, мусулмонлик табиатимизни йўқотишга хизмат қилмоқда. Натижада, хорижий тилни ўз иймоний пойдевори устига эмас, балки Ғарб дунёқараши асосида, Ислом ақидасидан мосуво ҳолда ўзлаштирган фарзандларимиз улғайганда Шариат аҳкомларини, асл исломий тафаккурни ва буюк уламоларимизнинг фикрий меросини тушуна олмайдиган, ўз тарихидан ётсирайдиган –  бегона ҳисоблайдиган, жанозада нима ўқилишини билмайдиган ва оддий мусулмон халқ билан битта фикрий тилда гаплаша олмайдиган қатламга айланмоқда. Биз эса ўз уйимизда жамиятни ва унга кириб келаётган Ғарб ҳаёт тарзини ягона замонавийлик мезони деб билиб, эътиқодий илдизларидан узилган бегона бир авлодни тарбиялаётганимизни сезмай қоляпмиз.

Бу сақофий заҳарланиш жамиятнинг энг оғриқли муаммоларига ечим излаш даврида яққол намоён бўляпти. Масалан, Адлия вазирлиги ва Олий суднинг йиллик статистик ҳисоботларига кўра, юртимизда оилавий ажримлар сони йил сайин даҳшатли рақамларни қайд этиб, йилига 40-50 мингдан ошиб кетди, яъни деярли ҳар учинчи қурилган оила барбод бўлмоқда. Халқ учун куюнаётган зиёлиларимиз эса, бу ижтимоий инқирозга ечим сифатида Ғарб ташкилотларининг тавсиялари билан қабул қилинган “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги қонун ва унга боғлиқ БМТ дастурлари асосида ишлаб чиқилган “Гендер тенглиги” стратегияларини ягона нажот ўлароқ тақдим этишмоқда. Биз аёлни ўз табиати ва шаръий вазифаси бўлган оналикдан, оила қўрғонидан узиб, фақатгина иқтисодий маконга суришни, эркакнинг оиладаги масъулиятини йўқ қилишни “ислоҳот” деяпмиз. Сақофий қарамлик сабабли, Ғарб ўз юртидаги оилавий инқирозларни қандай тасаввур қилса, биз ҳам ўз оилавий муаммоларимиз давосини ўша ердан қидирмоқдамиз. Ваҳоланки, бу мусулмон халқнинг асл нажоти Шариат белгилаган илоҳий мезонларга, Аллоҳдан қўрқиш ва масъулият ҳиссига, эр ва аёлнинг ҳақ-ҳуқуқларига қайтишдадир. Бизга мажбурлаб тиқиштирилаётган ажнабий ечимлар эса, муаммони баттар чигаллаштириб, ажримлар сонини янада оширишга хизмат қиляпти, холос.

Бу мафкуравий қарамлик ва ўзликдан бегоналашиш фақат ижтимоий соҳа билан чекланиб қолмай, давлатнинг иқтисодий тизими ва сиёсатида ҳам чуқур илдиз отган. Бугун юртимиз иқтисодиёти соҳасида эксперт ва иқтисодчи зиёлиларимиз жамиятдаги иқтисодий тенгсизлик, монополия, инфляция ва аҳолининг реал даромадлари пастлиги каби сурункали муаммоларга ечим излашда фақатгина Жаҳон банки, Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) ва Жаҳон савдо ташкилоти (ЖСТ) тақдим этган либерал капиталистик моделларни ягона нажот деб билмоқдалар. Марказий банк, Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг расмий ҳисоботларида, шунингдек, иқтисодий соҳадаги қонунчилик ислоҳотларида Ғарбнинг “бозор иқтисодиёти” ва “эркин рақобат” қоидалари кўр-кўрона кўчириб ўтказилмоқда. Ваҳоланки, бу тузум табиатан бойларни янада бойитишга, сурбет капиталистларнинг монополиясини ҳимоя қилишга ҳамда оддий халқ елкасига солиқ ва тарифлар юкини оғирлаштиришга хизмат қилувчи капиталистик тузумдир. Бизнинг зиёлиларимиз эса, иқтисодий адолатни Исломнинг бойликни адолатли тақсимлаш, рибони (судхўрликни) тақиқлаш ва табиий бойликларни умумий мулк сифатида халққа қайтариш каби илоҳий аҳкомларидан эмас, балки ўз табиатига кўра зулм устига қурилган Ғарб молиявий тизимидан қидирмоқдалар. Натижада, ислоҳотлар халқ фаровонлигига эмас, бир ҳовуч юқори қатлам манфаатига хизмат қиляпти ҳолос.

Давлат бошқаруви ва қонунчилик тизимидаги аҳвол ҳам бундан мустасно эмас. Адлия вазирлиги ва Олий Мажлис томонидан қабул қилинаётган янги қонунлар, кодекслар ва давлат дастурларининг аксарияти халқаро конвенциялар ва Ғарб ҳуқуқий андозаларига (демократик ва либерал мезонларга) мослаштириб ишлаб чиқилмоқда. Экспертларимиз қонун устуворлиги ва адолатли жамият барпо этишни “инсон ҳуқуқлари” ва “дунёвий демократия” принципларини сингдириш билан боғламоқдалар. Бироқ бу демократик мезонлар табиатан иккиюзламачи бўлиб, улар амалда кучлиларнинг заифларни эзишини ва инсон ҳаётини ўз хоҳиш-истакларига қул қилишни оқлайди, холос. Мусулмон халқнинг қонунчилиги ва давлат бошқаруви асослари унинг соф ақидасидан, яъни Ҳокимлик-салтанат (қонун чиқариш ҳаққи) фақат Аллоҳга тегишли экани ҳақидаги илоҳий мабдадан суғорилмоғи лозим эди. Афсуски, бизнинг дунёвий ва ҳуқуқшунос зиёлиларимиз жамиятдаги адолатсизликни илдизи билан суғуриб ташлайдиган Шариатнинг қатъий ва пок мезонларини “қолоқлик” деб четга суриб, Ғарбнинг чириган ва ўз юртида ҳам инқирозга юз тутган қонунчилик тизимини бизга ечим ўлароқ тиқиштирмоқдалар.

Бу илоҳий ечимларни ҳаётга татбиқ этиш эса, бугунги Ғарб андозалари асосида қурилган бошқарув тизимини юзаки ислоҳ қилиш ёки унга исломий ниқоб тақиш билан асло амалга ошмайди. Чунки бугунги мавжуд давлат бошқаруви шакллари, вазирликлар, қонунчилик идоралари ўз табиати ва пойдеворига кўра, Исломни ҳаётдан ажратган Ғарб тузумининг маҳсулидир. Шу сабабли, фикрловчи зиёли қатлам англаб етиши шарт бўлган энг олий ҳақиқат шуки, бугунги сунъий бошқарув тизимини тубдан ўзгартириб, уни тўлиқ Ислом аҳкомлари асосига қуришдир. Бу эса фақат ва фақат Аллоҳ таоло буюрган Пайғамбарлик минҳожи асосидаги Халифалик давлатини қайта барпо этиш билангина мумкин бўлади. Халифалик Ислом ақидасини сиёсий, иқтисодий ва халқаро майдонда давлат даражасида ижро қилувчи, умматни тарқоқликдан қутқарувчи ягона шаръий бошқарув тизимидир. Мусулмон жамиятни ва унинг бошқарувини тубдан ислоҳ қилиш учун ҳаракат қилиш, куч-қувватни айнан шу соф исломий давлат андозасини тиклашга қаратиш ҳар бир зиёлининг иймоний ва сиёсий бурчидир.

Эй халқнинг ишонгани ва тафаккур соҳиби бўлган биродарим! Келинг, Ғарб сақофатининг, капиталистик тузумнинг сиёсий ва фикрий қуллигидан озод бўлайлик. Ўзлигимизга, бизни асрлар давомида дунёга устоз қилган Ислом маърифатига ва Пайғамбарлик минҳожидаги бошқарувга қайтайлик. Шундагина биз сохта ғояларнинг қурбони эмас, бу жамиятни зулматдан нур сари, ҳақиқий нажот ва уйғониш сари етаклайдиган асл иймонли зиёлиларга айланамиз! Акс ҳолда, ўз халқига бегона бўлиб, унга ажнабий тузумларни ечим деб тиқиштиришнинг оқибати – бу дунёда хорлик ва таназзул, охиратда эса Аллоҳнинг ҳузурида муқаррар ва даҳшатли хиёнат жавобгарлигидир!

Салоҳиддин

28.06.2026й