Америка ва Эрон уруши: зўравон куч ва энди шаклланаётган куч ўртасида

Сони ва қурол-яроғи, эга бўлган технологиялари ва ҳаводаги мутлақ устунлиги жиҳатидан ниҳоятда улкан бўлган, тенги йўқ денгиз кучларига эга, сони ва логистикаси тасаввур қилиш қийин бўлган қуруқлик қўшинларига эга, ер юзининг бўй-у эни бўйлаб ҳарбий базалар қурган бир зўравон куч билан, сони, қурол-яроғи, имкониятлари ва эга бўлган инфратузилмалари нисбатан кичик ҳамда эскириб, заифлашиб кетган бир куч ўртасида уруш кечмоқда. Бу зўравон куч атрофида унга хизмат қиладиган кўплаб қудратли давлатлар, фақат унга хизмат қилиш учун яшайдиган бўйсунувчан ва итоаткор тобе давлатлар ҳам ҳаракат қилади.

Бу куч ўз ҳудудида эмас, бошқаларнинг тупроғида уруш олиб бормоқда. Шу билан бирга, унинг стратегик чуқурлиги ва асосий таянчи бўлган Америка замини душманлар қўли етмайдиган узоқликда қолмоқда: у океанлар ва масофалар, ядровий тийиб туриш кучи ва унинг турли воситалари, ер юзини қаричма-қарич кузатиб турувчи сунъий йўлдошлар ҳамда дунёдаги энг кучли разведка аппаратлари билан ҳимояланган.

Сиёсий раҳбарияти Эрон майдонидаги ҳисоб-китобларда хатога йўл кўйган мана шундай улкан ҳарбий қудрат қаршисида сони, қурол-яроғи, имкониятлари ва инфратузилмалари жиҳатидан анча кичик бўлган бир куч  турибди. Ана шу манзарада илоҳий ваъда ўз кучини намоён этиб, воқеликни янада кенг ва чуқур нуқтаи назардан қайта чизади. Зеро, мулк Аллоҳникидир; У хоҳлаган кишисидан хоҳлаган вақтида уни тортиб олади, ҳатто у Америка каби дунёдаги энг буюк куч бўлса ҳам. Ва хоҳлаган кишисига хоҳлаган вақтида мулкни беради, гарчи у кучнинг қўлида бунинг учун ҳеч қандай моддий сабаблар бўлмаса ҳам.

Бугун биз атиги эллик йил аввалдан буён ўзимиз гувоҳ бўлиб келган империяларнинг қулашига қарар эканмиз, бу ҳол бизни бироз тўхтаб, чуқур мулоҳаза юритишга ундайди. Британия, Франция ва Совет империялари ер юзининг шарқу ғарбига ёйилиб, халқларни ниҳоятда оғир зулм остида тутган, уларнинг барча бойликларини аёвсиз сўриб олган ҳолда қулади ва емирилди. Аммо уларнинг қулаши бевосита уруш ва  шу урушдаги мағлубият сабабли содир бўлмади. Улар ғаройиб тарзда парчаланиб кетди ва улардан фақат асл номлари қолди: Франция, Британия, Россия.

Агар уларнинг қулаши сабабларига синчиклаб назар ташласак, бу оддий маънодаги ҳарбий мағлубият эмаслигини англаймиз. Балки уларга қарши бошқа омиллар ҳам жамланиб, ҳарбий юришлар ва халқларнинг қаршилиги туяни тиз чўктирган охирги сомон вазифасини бажарди. Бу омилларга холислик билан назар ташлаш зарур. Улар қуйидагилардир:

– мустамлакачилик йўлида ҳудудларни эгаллаш ва экспансияни кенгайтириш;

– ер юзида бузғунчилик қилиш ва халқларни қулликка солиш;

– қул қилинган халқларнинг бойликларини талаш, уларни очлик ва хорликка маҳкум этиш;

– ушбу империяларнинг ўзаро кураши ва бир-бирига қарши фитнаю макрлари;

– улар асосланган мафкуранинг бузуқлиги, чунки бу мафкура манфаатпарастлик ва бузғунчиликка асосланган;

– ер юзида кибрланиш ва коинотдаги Аллоҳ белгилаган қонунларга зид равишда улуғликка берилиш. Зеро, ким Аллоҳнинг кибриёси ва буюклигига даъво қилса, Аллоҳ уни синдириб ташлайди;

– ушбу империяларда адолатнинг йўқлиги.

Бугун аввалги империялар фақат яшаб қолиш учун курашмоқда. Чунки улар ҳалокат яқинлашиб келаётганини ҳис қилмоқда.

Америка ҳам ўзидан аввал ўтган империялардан мустасно эмас. У ўз ҳукмронлигини океанлар бағрида мустаҳкамлаб олганидан, Америка қитъасининг миллионлаб туб аҳолисини қириб, уларни фақат тарихий мерос ва халқ оғзаки ижодига айлантирганидан кейин дунё саҳнасига чиқди. Унинг учун қулай имконият Иккинчи жаҳон уруши бўлди. Шу тариқа Америка дунёдаги тўртинчи империяга айланиб, дунёни Совет Иттифоқи билан ўзаро бўлиб олди. Иккиси аввалги империяларни, биринчи навбатда Буюк Британия ва Буюк Францияни тугатишга келишиб олди. Уларнинг таъсири қисқартирилгач, Америка ўз режа ва фитналари билан Совет Иттифоқига ташланди. Бунда коммунистик мафкуранинг муваффақиятсизликка учрагани ва ҳукми остида эзилиб ётган халқларга бирор нарса таклиф қилишдан маҳрум бўлгани Америкага катта ёрдам берди. Натижада бу империя қулади, сиёсий харитадан ўчирилди ва аста-секин емирилиб, бугунги Россия ҳолатига келиб қолди. Ҳозирги Россия эса ўз пойтахти Москва ва  ҳудудларини ҳимоя қилишга ҳам қодир эмас.

Аввалгилар билан содир бўлган воқеалар дунёдаги сўнгги империя — Америка учун сабоқ бўлмади. У бу тарихий дарслардан ибрат олмади. Аксинча, бу ҳолат унинг ер юзидаги кибру ҳавосини, халқлар бойликларини талон-тарож қилиши, уларни қашшоқлаштириши ва уларнинг очлигидан баҳра олишини янада кучайтирди. Ҳатто унинг зулми шу даражага етдики, халқларни ўлдириш ва мамлакатларни вайрон қилишни оддий ва зарур иш деб ҳисоблай бошлади. Вьетнамни вайрон қилган ҳам у, Японияга атом қуролини ташлаган ҳам у, Афғонистон, Ироқ, Сурия, Ливия, Яман, Ливан ва Эронни вайрон қилган ҳам у. У ҳануз ўз адашуви, зулми ва ер юзидаги бузғунчилигида давом этмоқда.

Унинг яккаҳокимлиги ва зўравон қудрати кўзини шунчалик кўр қилдики, ўзидан аввалгиларни ҳалокатга олиб борган Аллоҳнинг суннатларини кўра олмади. Ўша қонуниятлар  аввалги империяларга қандай таъсир кўрсатган бўлса, энди Америкага ҳам худди шундай таъсир кўрсатмоқда.

Америка ич-ичидан бўшаб қолди ва ўргимчак уйига айланди. Ҳолбуки, агар улар билсалар, уйларнинг энг заифи, албатта, ўргимчакнинг уйидир.

Американинг кўплаб оқил кишилари ва кўплаб мутафаккирлари бу воқеликни англаб етдилар. Улар ҳозир Американинг бу заифлиги ва қулаши ҳақида ёзмоқда ва гапирмоқда. Аммо куч-қудрат ва кибрдан кўр бўлиш, бошқаларнинг ундан қўрқиши туфайли Америка ўзининг хорлиги ва заифлигини, ичкарисида кечаётган жамият парокандалиги ва мисли кўрилмаган ахлоқий емирилишни кўра олмаяпти. Шунингдек, у қашшоқлик, очлик, инқирозлар ва 40 триллион доллардан ошиб кетган қарз юкини ҳам кўрмаётир — бу қарзни тўлаш амри маҳол.

Аммо бу шифоси йўқ кўрлик ва қайтариб бўлмайдиган қулашдир. Шунинг учун Америка хоҳласин ёки хоҳламасин, рози бўлсин ёки норози бўлсин, ички қулаши ва халқаро саҳнадан чекиниши сари бормоқда. Зеро, у Аллоҳнинг золимлар, зўравонлар, мутакаббирлар ва ер юзида бузғунчилик қилувчилар ҳақидаги суннатларига қарши курашмоқда.

Олий ва Қодир Аллоҳдан Американинг буюк ва силкитувчи қулаши соатига гувоҳ бўлишимизни ва бу қулаши бизнинг қўлларимиз билан содир бўлишини сўраймиз.

﴿وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنصُرُ مَن يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴾

«Ўша кунда мўминлар Аллоҳнинг нусрати билан хурсанд бўлурлар. У Ўзи хоҳлаган кишисига нусрат беради. У Азиз ва Раҳимдир». (Рум сураси, 4–5-оятлар)

Устоз Солим Абу Субайтан

Роя газетасининг 2026 йил 7 октябр чоршанба кунги 620-сонидан