ИСЛОМИЙ ДАЪВАТНИ ЁЙИШ
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
ИСЛОМИЙ ДАЪВАТНИ ЁЙИШ
ВАЗИФАЛАР ВА СИФАТЛАР
(14-бўлак)
Билгувчи Аллоҳ «Рум» сурасида марҳамат қилади:
وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّلْعَالِمِينَ
– “Унинг оятларидан осмонлар ва ернинг яралиши, тил ва рангларингизни ҳар хил бўлиши. Албатта, бунда олимлар учун оятлар бор”. (30:22)
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُّخْتَلِفًا أَلْوَانُهَا وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ + وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ
– “Аллоҳ осмондан сув (ёмғир-қор) ёғдириб унинг ёрдамида ранг-рўйлари турли туман бўлган меваларни чиқарганимизни кўрмадингизми? Яна тоғлардан ҳам оқ, қизил ранго-ранг йўл (тоғлар) ҳам, тим қора (тоғлар) бордир. Шунингдек, одамлар жониворлар ва чорва ҳайвонлари орасида ҳам ранг-баранглари бордир. Бандалари орасидаги олим-билимдонларгина Аллоҳдан қўрқур. Албатта, Аллоҳ қудратли ва мағфиратли Зотдир”. (Фотир:27,28)
Бу икки оятга диққат-эътибор билан қараш орқали маълум бўляптики, борлиқ оятлари ҳақида тафаккур қилиш чоғида «олим», «уламо» сўзлари ишлатилмоқда. Бинобарин, киши мутлақ олим, уламо бўлиши учун шариат илмларини билиш билан бир қаторда борлиқ оят-мўъжизаларига қараб фикр юритиши ҳам вожибдир. Қуръон оятларини тадаббур қилиш ва борлиқ оятларини тафаккур этиш муҳим вожиблардан бўлиб, даъват етказувчигина эмас, мусулмонлар оммаси ҳам иймони кучли бўлиши учун бунга қаттиқ аҳамият беришлари зарур.
Қуръон ва борлиқ оятлари мўъжиза бўлиб, Парвардигор борлигига далолат этади. Шунинг учун оят-аломат деб номланди. Ҳар бир махлуқот парвардигори олам борлигини гапириб туради. Бутун борлиқ холиқнинг махлуқоти бўлиб, Аллоҳ уларни икки иш учун: Ҳақ Таолонинг борлигига далолат этиши ва унга ибодат қилиши учун яратди. Бинобарин, одамлар Аллоҳнинг махлуқоти унинг борлигига, набий ва Расуллар келтирган оят-мўъжизалар эса, уларнинг рост пайғамбарлигига далолат этувчи далил эканини англаб билсинлар, пайғамбарларнинг амрларига итоат этиб, Аллоҳга ибодат қилсинлар. Одам А.дан то охирги пайғамбар Муҳаммад А.гача бўлган набий ва Расуллар келтирган динларнинг асл мазмун-моҳияти мана шундан иборат.
Аллоҳ Таоло шунга ишора қилиб «Шўро» сурасида марҳамат қилади:
شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلاَ تَتَفَرَّقُوا فِيهِ
– “(Эй мўминлар, Аллоҳ) сизлар учун ҳам диндан Нуҳга буюрган нарсани ва Биз сизга (яъни Муҳаммадга) ваҳй қилган нарсани, (шунингдек) Биз Иброҳим, Мусо ва Исога буюрган нарса-шариатни (қонун) қилди. “Динни барпо қилинглар ва унда фирқа-фирқа бўлиб бўлинманглар””. (42:13)
