«Бирлик кучи – 2026»: Туркий бирлик шиори остидаги ҳарбий машғулотлар ва Американинг геосиёсий манфаатлари

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Озарбайжоннинг Қорабоғ минтақасида, хусусан, Хўжаванд тумани ҳамда «Қизилқоя» полигонида Озарбайжон, Туркия ва Ўзбекистон қуролли кучлари иштирокида ўтказилган «Бирлик кучи – 2026» кенг қамровли ҳарбий машғулотлари зоҳиран мусулмон халқларнинг бирлашуви ва мудофаа салоҳиятини оширишдек кўринса-да, чуқур сиёсий ва мафкуравий тафаккур эгаси учун бу ҳодиса бутунлай бошқача моҳият касб этади.

Мустамлакачи кучлар, хусусан, АҚШнинг глобал ва минтақавий стратегияларини чуқур ўрганган ҳар бир сиёсий кузатувчига аёнки, дунёда содир бўлаётган бундай кўламли ҳарбий ҳаракатлар ва иттифоқлар тасодифан ёки шунчаки мустақил қарорлар натижасида юзага келмайди.

1. Американинг «Урушдан кейинги Яқин Шарқ ва Марказий Осиё» стратегияси

Оқ уйнинг яқинда эълон қилинган янги миллий хавфсизлик стратегиясида таъкидланганидек, Вашингтон Яқин Шарқ, Кавказ ва Марказий Осиёни қамраб олувчи улкан геосиёсий маконда кучлар мувозанатини ўз фойдасига қайта шакллантиришга уринмоқда. Ушбу режанинг асосий устунлари:

• Минтақавий иттифоқчилар орқали тийиб туриш: Америка глобал рақобатчилари (Хитой, Россия) ва минтақавий таҳдид деб билган кучларни (жумладан, Эронни) бевосита ўз қўшинлари билан эмас, балки ишончли минтақавий воситачилар қўли билан жиловлашни мақсад қилган.
• Туркиянинг «марказий роли»: Вашингтон НАТОнинг иккинчи йирик армиясига эга бўлган Туркияга бутун минтақани — Сурия ва Ироқдан тортиб Кавказ ва Марказий Осиёгача бўлган маконни қамраб олувчи «хавфсизлик клапани» сифатида қарайди.
• Стратегик коридорларни назорат қилиш: «Ўрта йўлак», Зангезур йўлаги ва Каспий денгизи орқали ўтувчи энергетика ва савдо йўлларини Хитойнинг «Бир макон, бир йўл» ташаббуси ҳамда Россиянинг таъсиридан муҳофаза қилиш.

Шу нуқтаи назардан, Туркиянинг Кавказ ва Марказий Осиёдаги ҳарбий фаоллашуви АҚШ геосиёсий архитекторлари белгилаб берган вектор билан тўлиқ ҳамоҳангдир.

2. «Бирлик кучи – 2026» машғулотларининг асл нишонлари

Машғулотлар сценарийсига назар ташласак — тўда бўлиб ҳужум қилувчи дронлар, киберҳужумлар, дезинформацияга қарши кураш, кемаларни озод қилиш ва чегаралардаги десант операциялари — барчаси замонавий гибрид уруш талабларини акс эттиради.

Бироқ савол туғилади: Бу куч ва технологиялар кимга қарши қаратилган?

– Каспий ҳавзаси ва муқобил йўлакларни қўриқлаш: Кемаларни эгаллаш ва шельф объектларини мудофаа қилиш бўйича машқлар аслида Каспий нефт-газ ресурслари ва Европага йўналтирилган TANAP, TAP каби Ғарб манфаатларига хизмат қилувчи қувурларни ҳимоя қилишга тайёргарликдир.

– Эрон ва Россияни чалғитувчи мувозанат: Машғулотларда Эрон, Тожикистон ва бошқа давлатлардан келган кузатувчиларнинг қатнашиши бежиз эмас. Бу — ушбу минтақада Туркия раҳнамолигида (ва пинҳона АҚШ кўмагида) шаклланаётган янги ҳарбий блокнинг куч кўргазмаси бўлиб, Эрон ва Россияга очиқ геосиёсий сигналдир.

– Грузия билан уч томонлама учрашувнинг боғлиқлиги: Машғулотлардан сўнг дарҳол Шушада Озарбайжон, Туркия ва Грузия мудофаа вазирларининг 13-уч томонлама йиғилиши ўтказилиши тасодиф эмас. Грузия — НАТО ва Ғарбнинг Жанубий Кавказдаги таянч нуқтаси бўлиб, Озарбайжон ва Туркия билан тузилган бу альянс Қора денгиздан то Марказий Осиёгача бўлган «Ғарб манфаатлари белбоғи»нинг бир бўлаги ҳисобланади.

3. Исломий мафкуравий баҳо: Ҳақиқий бирликми ёки миллий-дунёвий манфаатлар уйғунлиги?

Ислом мабдаи нуқтаи назаридан ушбу ҳарбий яқинлашувга баҳо берилса, қуйидаги аччиқ ҳақиқатлар кўзга ташланади:

• Ақидавий эмас, миллатчилик ва манфаат асоси: Ушбу машғулотлар «туркий бирлик», «миллий манфаатлар» ва капиталистик савдо йўлларини ҳимоя қилиш мақсадида ташкил этилмоқда. Ислом нуқтаи назаридан эса, мусулмон қўшинларининг бирлашуви миллий (турк, озарбайжон, ўзбек) ёки географик чегаралар устига эмас, балки ягона Ислом ақидаси ва Аллоҳнинг калимасини ер юзида олий қилиш асосига қурилиши вожибдир.

• Ғарб лойиҳаларига хизмат қилиш фожиаси: Мусулмон юртларидаги мавжуд режимлар ўз армияларини Ислом Умматининг оғриқли нуқталари бўлмиш Ғазо, Фаластин ёки бошқа мазлум мусулмон ўлкаларини кофир босқинчилардан ҳимоя қилиш учун эмас, балки мустамлакачилар чизган «минтақавий хавфсизлик» қолипларида ҳаракатлантирмоқда. Миллиардлаб долларлик қурол-яроғлар, дронлар ва жанговар техникалар мусулмонларнинг асл муаммоларини ҳал этишга сафарбар этилмаяпти.

• Халқ ҳис-туйғуларини чалғитиш: Мусулмон халқлар онгида Усмоний Халифалик давридан қолган исломий бирлик туйғуси ва куч-қудратга бўлган интилиш мавжуд. Ҳозирги ҳукмрон сиёсий элиталар ана шу тўғри фитрий интилишни «миллий-туркий жипслашув» номи остида сунъий равишда чалғитиб, оммага мустамлакачилар режаларини гўёки «мусулмонларнинг уйғониши» сифатида тақдим этмоқдалар.

Юқоридагилардан хулоса қилиш мумкинки,

«Бирлик кучи – 2026» машғулотлари ҳарбий-технологик жиҳатдан қанчалик юқори даражада ташкил этилган бўлмасин, у сиёсий мазмуни жиҳатидан Ғарбнинг, хусусан, Американинг глобал стратегиялари доирасидан ташқарига чиқа олмаган ҳаракатдир.

Мусулмон юртлари армияларининг бирлашуви қачонки Ғарбга қарамликдан, миллий-жуғрофий чегаралардан ва мустамлакачилик шартномаларидан батамом озод бўлиб, пайғамбарлик минҳожи асосидаги Рошид Халифалик соясидаги бирликка таянсагина, бу куч ҳақиқий азизлик ва куч-қудрат келтирувчи буюк омилга айланади. Унгача эса, ҳар қандай ҳарбий манёврлар фақатгина  мустамлакачиларнинг минтақавий мувозанат ўйинларидаги навбатдаги сценарийси бўлиб қолаверади.

Иззатуллоҳ

07.10.2026й