Кўрфаз давлатлари қарори: Америкалик хўжайинга мутелик

2015 йил 10 декабр пайшанба куни Риёзда Кўрфаз давлатлари олий даражадаги саммити ўз ишини якунлади. Унинг якуний баёноти Сурия ва Ямандаги сиёсий ечимни қўллаб-қувватлашни ўз ичига олди. Шунингдек, саммитнинг асосий диққат маркази терроризмга қарши курашга ва халқаро ҳамжамиятдан уни йўқ қилишни талаб қилишга қаратилди. Кўрфаз давлатлари масаласида эса Саудия қироли муштарак мудофаа ва хавфсизлик тизими тузилишини такомиллаштириш лозимлигини таъкидлади.

Бу аввалги саммитдан бир мунча фарқ қилди: масалан, аввалги саммитларда асосий эътибор Эронга қарши курашга ва унинг Кўрфаз давлатларига бўлган хавфини бўрттиришга қаратиларди. Бироқ бу сафарги саммитда биз Кўрфаз давлатларининг Эрон ҳақида юмшоқ гапларни гапираётганини, ҳатто Эрон кураши масалаларини сиёсий ечим билан ҳал этишга чақираётганини гувоҳи бўляпмиз. Бу нарса айни давлатларнинг Суриядаги Башар Асад режимига ва Ямандаги Ҳусийларга нисбатан тутган позициясида яққол кўзга ташланади. Ҳолбуки, Сурия ва Яман Эронни ўзлари учун асосий таянч эканини ошкор таъкидлаб келишган. Биз шу пайтгача Кўрфаз давлатларининг Суриядаги айрим мухолафат жамоаларни маблағ билан таъминлаб ва қуроллантириб келганига гувоҳ бўлган эдик. Энди бўлса, бу давлатлар айни саммит билан бир вақтда бўлган Риёз конференциясида мухолиф кучларга Асад режими билан музокара қилиши ва Женева битими асосида у билан бошқарувда ҳамкорлик қилиши учун босим ўтказишмоқда. Кеча Яманда уруш оловини ёққан бу давлатлар, бугун Ҳодий ҳукуматини Ҳусийлар билан ҳеч қандай шартсиз музокара қилишга ундамоқда. Нега Кўрфаз давлатлари позициясида бундай ўзгариш-фарқ юз берди. Ахир, Эрон ядровий келишувдан сўнг кучайиб бормоқдаку?! Энг яққол далил, бу давлатлар кеча Сурияда мусулмонларга қарши парда ортида туриб жанг қилиб келган бўлса, энди уларга очиқ уруш олиб бормоқда!!

Кўрфаз давлатлари позициясидаги бундай ўзгаришнинг сабаби шундаки, Америка зўр бериб, Эронни ўзининг Ўрта Шарқ минтақасидаги полицияси қилиб тайинлади ва бунга Кўрфаз давлатлари узоқ вақт норози бўлиши ортидан, хусусан, Саудиянинг англияпарастликдан америкапарастликка айланганидан сўнг рози бўлишди. Аммо бу нарса Британияга тобе бўлган Кўрфаз давлатларининг айни янгича воқеликка рози бўлишини англатмайди. Улар Американинг Эрон орқали босим ўтказиши мумкинлигини жуда яхши билишсада, бироқ ўз хўжайинлари бўлган Британия манфаатларини қайта тиклашга ва қулай фурсат бўлди дегунча, Америка йўлига тўғаноқ бўлишга ҳаракат қилишади.

Бошқа жиҳатдан, Кўрфаз давлатлари чиқарган якуний баёнотдаги гаплар мутлақо фойдасиз қуруқ гаплардан иборат бўлди. Баёнотда яҳудийлар давлатининг Қуддусда Фаластин аҳлига қарши репрессив чора-тадбирлар қўллаши қораланган. Ҳолбуки, бу давлатларнинг ўзлари яҳудийлар давлати билан алоқаларни нормаллаштириб келишмоқда. Бунга эса яҳудийлар давлати ташқи ишлар вазирининг сўзлари далил. У жорий йил 26 ноябрда Исроилнинг яқинда Бирлашган Араб Амирликлари пойтахти Абу Дабидаги Халқаро қайта тикланадиган энергетика агентлигида ўзига ваколатхона очишини таъкидлади. Якуний баёнотдаги қуруқ гаплардан яна бири, муштарак мудофаа ва хавфсизлик тизими ташкил этилишини такомиллаштириш тўғрисидаги гапдир. Чунки Кўрфаз давлатлари ҳамкорлик кенгаши ҳалигача бирор реал ҳамкорликни тиклашни уддасидан чиқишолмаган, бунга фақат иккиламчи масалаларда эришишган, холос. Чунки Саудия-Амирликлар ўртасидаги кураш сабабли на валюта бирлиги масаласида, на Кўрфаз давлатлари муштарак бозори лойиҳасини тамомига етказишда омадлари чопди. Ваҳоланки, бу лойиҳанинг эълон қилишганига етти йил бўлди. Улар ўртасидаги божҳона бирлиги масаласига келсак, бу ишни амалга ошириш тадбирларини 2003 йил бошлашганига қарамай, ҳалигача амалга оширишолмади.

Шубҳасиз, Кўрфаз давлатларида ҳамкорликнинг ўзи йўқ. Бўлса ҳам, фақат мусулмонлар зарарига бўлмоқда. Масалан, улар ўтган йили айни саммитларини Қатарда Саудия билан Бирлашган Араб Амирликлари ва Баҳрайн ўртасидаги келишмовчиликлар манзарасида ўтказишди. Келишмовчилик сабаби, «Ал-Жазира» каналининг Мисрдаги Сисий режимига қарши танқидий ҳужум қилгани, натижада Қатар Миср фиръавнига қарши қилинган бу ҳужумни пасайтиришга мажбур бўлиб, «Ал-Жазира»нинг Мисрдаги тўғридан-тўғри узатилишини ёпиб қўйгани бўлди. Ўша саммитдаги яққол натижа, уларнинг Мисрдаги мусулмонларни қирғин қилган жинояткор Сисийни қўллаб-қувватлашгани бўлганди. Мана, бу йил ҳам Риёзда шундай хоинликни такрорлашди. Уларнинг барчаси Шомдаги мусулмонлар қотили қонхўр Башар режимини қўллаб-қувватлашди ва бу айни саммитдаги яққол натижа бўлди. Демакки, муштарак мудофаа ва хавфсизлик тизим қурилишини такомиллаштириш музокараси қуруқ гаплардан иборат бўлиб, шу орқали ўз юртлари халқларини алдашни кўзлашяпти. Чунки Кўрфаз давлатлари ҳукуматлари ўз халқлари хавфсизлигини ҳимоя қилишга асло ҳаракат қилмайди. Аксинча, кофирларнинг мусулмонлар юртларидаги ҳарбий ҳукмронлигини давом эттиришга ва мустаҳкамлашга зўр бериб ҳаракат қилишмоқда. Баҳрайнда Британия ҳарбий базаси жойлаштирилгани бунинг яққол далилидир. Шунчалик даражада ҳам хорлик бўладими? Ҳатто Америка у ердаги ҳукмдорларининг ёлғонларини фош этиб, юртлари хавфсизлигининг ёмонлигини очиқ айтдику. Америка мудофаа вазири Эштон Картер Кўрфаз давлатлари ўз қуролли кучларини Давлат ташкилотига қарши урушга сафарбар қилиш ўрнига, Авиациясини намойиш қилишни афзал кўраётгани тўғрисида баёнот берди. Америка уларни қанчалар хорлагани сари, улар унга шунчалар сиғиниб, амру-фармонларини мутелик билан ижро этишмоқда.

Кўрфаз давлатларининг олий даражадаги саммити бошқа арабий ва исломий саммитларга қўшимча бир балодан бошқа нарса эмас. Уммат бу саммитлар ва бу раҳбарларнинг мустамлакачи кофирлар қўлидаги бир қурол эканини, улардан ҳеч қандай яхшилик кутилмаслигини аллақачон тушуниб етган. У шуни ҳам тушунмоғи лозимки, то Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик давлати барпо этилмагунча, ушбу давлат ўз армияларини Ислом ўлкаларини халос этиш ва мустамлакачилар «дум»ларини йўқ қилиш сари сафарбар этмагунча, ҳаргиз озодлик бўлмайди.

Муқаддас икки ҳарам юртидан Муҳаммад Ториқ Муҳаммад қаламига мансубРоя газетаси сайтидан олинди