Нусрат талаб қилиш, нусрат бериш ва Аллоҳнинг нусрат-ёрдами
بسم الله الرحمن الرحيم
Саволга жавоб
Нусрат талаб қилиш, нусрат бериш ва Аллоҳнинг нусрат-ёрдами
Mohamed Ali Bouazizi га
Савол: Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ, Аллоҳ сизни муваффақ қилсин ва ажру савоблар берсин.
Нусрат талаб қилиш, талаби нусрани қабул қилиш ёки нусрат бериш ва Аллоҳнинг нусрати деган сўзлар бор. Талаби нусрани қабул қилиш нусратми? Эслашимча, сийратда қуйидагилар келган: Ибн Ҳишом деди: “Аллоҳ Ўз бандаси (Муҳаммад ﷺ)га ёрдам беришни ирода қилгач, у(киши)га Мадина аҳлидан бир неча нафарини юборди”. Хўш, нусрат Аллоҳ изни ила кириб келаётган ёш давлат билан бирга келадими? Зеро, у мувозанатларни ағдар-тўнтар қилиб ташлайди, умматни Ла илаҳа Иллаллоҳ, Муҳаммадур Расулуллоҳ байроғи остида бирлаштиради ва ғарб бизга ҳужум қиладиган бўлса урушга киради. Нусрат Бадрда Малоикаларни тушириш билан, Хандақда шамолни юбориш билан бўлганидек, ҳис қилинадиган, сезиладиган кўринишида бўлиши мумкинми? Ёки ёрдам, қўллаб-қувватлаш, тайёргарлик ва душман юрагига қўрқув солиш билан бўладими? Савол бўлиниб-бўлиниб кетгани учун узр сўрайман. Аллоҳ сизни яхшилик ила мукофотласин.
Жавоб: Ва алайкум ассалом ва раҳматуллоҳт ва барокатуҳ
1- Нусрат бир қанча кўринишларда намоён бўлади. Масалан, даъват(қилинаётган) фикрнинг бошқа фикрлар устидан ғолиб келиши нусрат кўринишларидан бири. Одамлар ушбу даъват атрофида жипслашиб, уни қўллаб-қувватлашлари ҳам нусрат кўринишларидан бири. Даъватни кўтариб чиқаётганларнинг ўз даъватларида собит туришлари ҳам нусрат кўринишларидан бири ва ҳоказо…
2- Нусрат кўринишларидан яна бири – куч-қувват ва ҳимоя эгаларининг ушбу даъватга нусрат беришни қабул қилишларидир. Лекин том маънодаги нусрат Ҳизб, айни шу нусрат(яъни куч эгаларининг талаби нусрани қабул қилишлари) юз бериши, давлат тикланиши, Ислом татбиқ этилиши ва даъватнинг бутун оламга олиб чиқилиши фонида ҳокимият тепасига келиши билангина амалга ошади… Чунки даъватнинг сиёқи, яъни контекстида том маънодаги нусрат таянч нуқтанинг вужудга келиши – давлатнинг тикланишидир. Зотан, давлат тикланмас экан, Ислом ҳаёт майдонида мавжуд бўлмайди… Нусратнинг бошқа кўринишларида қайсидир маънода яхшилик бўлса ҳам, лекин у Исломнинг ҳаёт майдонида мавжуд бўлишига олиб келмайди. Аксинча, албатта давлат тикланиб, амалий тарзда Ислом билан бошқариши зарур. Ўшандагина Ислом ҳаёт майдонида мавжуд бўлади, нусрат ҳам том маънода вужудга келади…
3- Биз ҳеч шубҳасиз аниқ ишонамизки, кириб келаётган иккинчи рошид Халифалик давлати, албатта тикланади, давомий сақланиб қолади ҳамда умматни ғалаба ва мустаҳкам барқарорлик сари етаклайди. Чунки Халифалик тикланиши ҳақида башорат берувчи далиллар унинг сақланиб қолиниши, мустаҳкам ўрнашиши ва адолат билан ҳукм юритишини кўрсатиб турибди. Масалан:
Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло бундай дейди:
﴿وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ﴾.
“Аллоҳ сизлардан иймон келтирган ва яхши амаллар қилган зотларга худди илгари ўтган (иймон-эътиқодли) зотларни (ер юзига) халифа-ҳукмрон қилганидек, уларни ҳам ер юзида халифа қилишни ва улар учун Ўзи рози бўлган (Ислом) динини ғолиб-мустаҳкам қилишни ҳамда уларнинг (аҳволини Маккада кўрган) хавфу-хатарларидан сўнг (Мадинада) тинчлик-хотиржамликка айлантириб қўйишни ваъда қилди. Улар Менга ибодат қилурлар ва Менга бирон нарсани шерик қилмаслар. Ким мана шу (ваъда)дан кейин куфрони (неъмат) қилса, бас улар фосиқ кимсалардир”. ﴾Нур:55﴿
Бу оят гарчи омм-умумий келган бўлса-да, лекин у Аллоҳнинг изни ила кириб келаётган Халифалик давлатига ҳам тўғри келади. Зеро, бу оятдан тамкин(мустаҳкам ўрнашиш) ва тинчлик-омонлик юзага келиши очиқ тушунилиб турибди. Бу эса давлатнинг сабот билан туриши ва душманлар устидан ғалаба қозониши билангина бўлади.
— Имом Аҳмадда ва Таёлисий муснадида келган Ҳузайфанинг ҳадисида айтилади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар:
«تكون النُّبُوَّةِ فيكم مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ خِـ ـلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ، فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ مُلْكاً عَاضّاً، فَيَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ جَبْرِيَّةً، فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ خِـ ـلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ».
“Пайғамбарлик орангизда Аллоҳ хоҳлаган муддатгача бўлади, сўнгра Ўзи хоҳлаган пайтда уни кўтаради, сўнгра пайғамбарлик миҳожидаги халифалик бўлади, у ҳам Аллоҳ хоҳлаган муддатгача бўлади, сўнгра хоҳлаган пайтда уни кўтаради. Шундан кейин жабр-зулм қилувчи подшоҳлик бўлади, у ҳам Аллоҳ хоҳлаган муддатгача бўлади, хоҳлаганида уни кўтаради, сўнгра зўравон подшоҳлик бўлади, у ҳам Аллоҳ хоҳлаган муддатгача бўлади, хоҳлаганида уни кўтаради. Шундан кейин пайғамбарлик минҳожидаги халифалик бўлади”. Шундан сўнг пайғамбаримиз сукут қилдилар.
Шунинг учун агар давлат мустаҳкам қарор топмаса, у ҳолда пайғамбарлик минҳожи асосидаги иккинчи Халифалик давлати вужудга келишининг ҳеч бир маъноси бўлмайди.
– Муслим ўзининг саҳиҳида Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ушбу ҳадисни чиқарди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: “Мусулмонлар яҳудларга қарши жанг қилмагунларича Қиёмат қоим бўлмайди. Ўшанда мусулмонлар уларни ўлдирадилар…”. Ҳадиснинг бошқа лафзида Пайғамбаримиз ﷺ бундай дедилар: “сизлар уларга қарши жанг қилиб, улар устидан ғолиб келасизлар”. Бу эса яҳуд давлатини таг-томири билан суғуриб ташланишини англатади. Бу иш – энг рожиҳ(кучли) рай бўйича – фақат иккинчи Халифалик давлати тикланиб, мустаҳкам қарор топиши ва ғолиб бўлиши билангина амалга ошади.
– Имом Аҳмад ўз Муснадида ривоят қилган, Ҳоким ҳам ривоят қилиб саҳиҳ деган ва Заҳабий унинг раъйига қўшилган Абу Қабилдан келган ҳадисда, у киши бундай деди: Биз Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ос ҳузурида эдик. У бундай деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ теварагида ўтириб ёзаётган пайтимизда, Расулуллоҳ ﷺга: икки шаҳардан қайси бири олдин фатҳ қилинади – Қустантиниями ёки Румиями?, деган савол берилиб қолди. Расулуллоҳ ﷺ бунга: “Ҳирақл шаҳри, яъни Қустантиния аввал фатҳ қилинади”, деб жавоб бердилар. Қустантинияга келсак, у фатҳ қилиб бўлинган. Демак, энди инша Аллоҳ Рум фатҳ қилинади… Бу эса иккинчи Халифалик давлати тикланиб, мустаҳкам қарор топиши билангина тасаввур қилинади…
– Аҳмад ўз Муснадида Тамим ад-Дорийдан ушбу ҳадисни чиқарди. У деди: “Мен Расулуллоҳ ﷺнинг бундай деяётганларини эшитдим:
»لَيَبْلُغَنَّ هَذَا الْأَمْرُ مَا بَلَغَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَلَا يَتْرُكُ اللَّهُ بَيْتَ مَدَرٍ وَلَا وَبَرٍ إِلَّا أَدْخَلَهُ اللَّهُ هَذَا الدِّينَ بِعِزِّ عَزِيزٍ أَوْ بِذُلِّ ذَلِيلٍ عِزّاً يُعِزُّ اللَّهُ بِهِ الْإِسْلَامَ وَذُلّاً يُذِلُّ اللَّهُ بِهِ الْكُفْرَ …«
“Албатта, бу иш тун ва кун етиб борган жойгача етиб боради. Аллоҳ шаҳарлардаги баланд қасрлардан тортиб, қишлоқлардаги оддий уйларгача, ҳатто олис саҳролардаги жун ўтовларгача қолдирмай, ё азизни азиз қилиб ва ёки хорни хор қилиб бу динни, албатта унга киритади; азизликки, Аллоҳ у билан Исломни азиз қилади, хорликки, Аллоҳ у билан куфрни хор қилади..”.
Байҳақий ҳам “Сунани Кубро”да ва Ҳоким ўз “Мустадрак”ида шунга ўхшаш ҳадисни чиқарган. Бу эса шуни англатадики, иккинчи рошид Халифалик давлати мустаҳкам қарор топади ва бутун дунёни қамраб олгунга қадар кенгаяди…
4- Лекин юқорида айтилганлардан, Халифалик давлати ўзи кирадиган барча жангларда, албатта ғалаба қозонади, деган маъно чиқмайди. Чунки у ёки бу жангда мағлуб бўлиши мумкин. Лекин охир-оқибат ғалаба барибир уники бўлади. Яъни у баъзи бир урушларда ютқазиши мумкин, лекин Аллоҳнинг изни ила ҳеч қачон жангни бой бермайди. Бу борада у тамоман илк Ислом давлатига ўхшайди. Чунки илк Ислом давлати баъзи жангларда ютқазган бўлса-да, лекин урушда унга ғалаба ёр бўлиб, қадим оламнинг аксар қисмида ўз ҳукмронлигини ўрнатган…
5- Энди сизнинг: “Нусрат Бадрда Малоикаларни тушириш билан бўлганидек, Хандақда эса шамолни юбориш билан бўлганидек, ҳис қилинадиган, сезиладиган кўринишида бўлиши мумкинми? Ёки у қўллаб-қувватлаш, тайёргарлик ва душман юрагига қўрқув солиш билан бўладими?” деган нарсага ойдинлик киритишни сўраганингизга келсак, буларнинг барчаси бўлиши мумкин. Зеро, бу иш Аллоҳ субҳанаҳунинг иродасига боғлиқ. У мўъмин бандаларига Ўз томонидан юбориладиган аскарлар билан ёрдам берувчи Зотдир.
﴿وَمَا يَعْلَمُ جُـنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ﴾
“Парвардигорингизнинг қўшинларини (яъни фаришталарнинг қанча ададда ва қандай сифатда эканликларини) ёлғиз Унинг Ўзигина билур” ﴾Муддассир:31﴿
Бироқ шундай бўлса-да, шаръий ҳукм зиммамизга зарур тайёргарликнинг кўрилишини вожиб қилади. Бунга далил Аллоҳ таолонинг ушбу қавлидир:
﴿وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ﴾.
“(Эй мўминлар), улар учун имконингиз борича куч ва эгарланган отларни тайёрлаб қўйингизки, бу билан Аллоҳнинг ва ўзларингизнинг душманларингизни ҳамда улардан ташқари сизлар билмайдиган — Аллоҳ биладиган бошқа бировларни ҳам қўрқувга солурсизлар. Аллоҳ йўлида нимани сарф қилсангиз, сизларга зулм қилинмаган ҳолда комил қилиб қайтарилур”. ﴾Анфол:60﴿
Шу жавоб етарли бўлса керак деб умид қиламан. Валлоҳу аълам ва аҳкам.
Биродарингиз Ато ибн Халил Абу Рошта
Ҳизб ут-Таҳрир амири
22 жумодул-увло 1446ҳ
24 октябр 2024 м
