Ким уни покласа, батаҳқиқ нажот топибди!

Одамларнинг бузганини ўнглайдиган ғарибларга жаннат бўлсин

4-қисм

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Меҳрибон ва  Раҳмли Аллоҳ номи билан бошлайман.

Аллоҳнинг меҳрибонлиги билан бир-бирларини яхши кўрадилар:

Пайғамбар с.а.в. дан ривоят қилинган қуйидаги ҳадисларда, Аллоҳ учун бир-бирларини яхши кўрган мўминлар зикр қилинади. Яъни уларни боғлаб турган робита насаб, қариндошчилик, дунёвий манфаат эмас, фақатгина исломий ақидадир.

Абу Довуд одамлари ишончли бўлган иснод билан Умар ибн Хаттобдан ривоят қилади: «Пайғамбар с.а.в.;

«إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ لَأُنَاسًا مَا هُمْ بِأَنْبِيَاءَ وَلاَ شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمْ الْأَنْبِيَاءُ وَالشُّهَدَاءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِمَكَانِهِمْ مِنْ اللَّهِ تَعَالَى، قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ تُخْبِرُنَا مَنْ هُمْ قَالَ هُمْ قَوْمٌ تَحَابُّوا بِرَوْحِ اللَّهِ عَلَى غَيْرِ أَرْحَامٍ بَيْنَهُمْ وَلاَ أَمْوَالٍ يَتَعَاطَوْنَهَا، فَوَاللَّهِ إِنَّ وُجُوهَهُمْ لَنُورٌ وَإِنَّهُمْ عَلَى نُورٍ، لاَ يَخَافُونَ إِذَا خَافَ النَّاسُ, وَلاَ يَحْزَنُونَ إِذَا حَزِنَ النَّاسُ وَقَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ: }أَلاَ إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ»

«Аллоҳнинг бандаларидан шундай одамлар борки, улар Пайғамбарлар ҳам, шаҳидлар ҳам эмаслар, лекин қиёмат кунида уларга Пайғамбарлар ҳам, шаҳидлар ҳам Аллоҳ Таолога яқинликларини кўриб, ҳавас қиладилар», дедилар. «Эй Расулуллоҳ, уларнинг кимлигини айтиб беринг», дейишди. Айтдиларки: «Улар ўрталарида ҳеч қандай қариндошчилик ва олди-берди қилинадиган мол-давлат бўлмаса ҳам, Аллоҳнинг меҳрибонлиги билан бир-бирларини яхши кўрадилар. Аллоҳга қасамки, уларнинг юзлари нур бўлур, ўзлари нур устида бўлурлар, одамлар қўрққанда ҳам улар қўрқмайдилар, одамлар хафа бўлганларида ҳам улар хафа бўлмайдилар», деб Аллоҳ Таолонинг: «Огоҳ бўлингизким, албатта Аллоҳнинг дўстларига (охиратда) бирон хавф-хатар йўқдир ва улар ғамгин бўлмайдилар» (Юнус:62), деган оятини ўқидилар».

Табароний Абу Моликдан қилган ривоятда:

«لَمْ يَكُنْ بَيْنَهُمْ أَرْحَامٌ يَتَوَاصَلُونَ بِهَا لِلَّهِ، لاَ دُنْيَا يَتَبَاذَلُونَ بِهَا، يَتَحَابُّونَ بِرَوْحِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ»

«Уларнинг ўрталарида Худо учун борди-келди қиладиган қариндошчилик ҳам, бир-бирларига сарфлайдиган мол-дунё ҳам бўлмаган, Улуғ ва Буюк Аллоҳнинг меҳрибонлиги билан бир-бирларини яхши кўрганлар», дейилган.

Табаронийдаги Амр ибн Абасанинг ҳадисида Пайғамбар с.а.в.:

«… هُمْ جُمَّاعٌ مِنْ نَوَازِعِ الْقَبَائِلِ يَجْتَمِعُونَ عَلَى ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى فَيَنْتَقُونَ أَطَايِبَ الْكَلاَمِ كَمَا يَنْتَقِى آكِلُ الثَّمْرِ أَطَايِبَهُ»

«…Улар қабилалардан узилган бирлаштирувчилардирки, Аллоҳ Таолони зикр қилиш асосида бирлашадилар ва мева еяётган одам яхшиларини танлаб олганидек, гапнинг яхшиларини танлаб оладилар», деганлар.

Аллоҳни зикр қилиш асосида бирлашиш, дегани Аллоҳни зикр қилиш учун жамланишдан бошқа. Биринчи маънода қаерда бўлмасинлар, бирга ё бошқа-бошқа, уларни бир робита, яъни Аллоҳни зикр қилиш робитаси боғлаб туради. Кейинги маънода эса, зикр учун тўпланиш бўлиб, йиғин тугаши билан бирлик ҳам тугайди. Табаронийда Ҳайсамий ва Мунзирий ҳасан, деб билган иснод билан Абу Дардодан ривоят қилинган ҳадисда Пайғамбар с.а.в.:

«… هُمْ الْمُتَحَابُّونَ فِي اللَّهِ مِنْ قَبَائِلِ شَتَّى وَبِلاَدٍ شَتَّى يَجْتَمِعُونَ عَلَى ذِكْرِ اللَّهِ»

«…Улар ҳар хил қабилалар ва ҳар хил ўлкалардан бўлган, Худо учун бир-бирларини яхши кўрадиган кишилар бўлиб, Аллоҳнинг зикри асосида бирлашадилар».

Шаҳид бўлмасдан шу мартабага эришадилар:

Чунки шаҳидлар ҳам уларга ҳавас қиладилар. Бу дегани юқорида айтиб ўтганимиздек, улар пайғамбарлар ва шаҳидлардан ҳам афзал, дегани эмас. Ўшалар ҳам ҳавас қиладиган фазлга эгадирлар, деганидир.

Абу Молик ривоят қилади: Пайғамбар с.а.в.нинг олдиларида эдим.

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ

– “Эй мўминлар, (Аллоҳ сизлардан кечиб юборган), очилганда сизларни хафа қиладиган нарсалар ҳақида сўраманглар!“,  (Моида: 101)

ояти нозил бўлди.  Биз у кишидан сўрадик. У киши:

«إِنَّ لِلَّهِ عِبَادًا لَيْسُوا بِأَنْبِيَاءَ وَلاَ شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمْ النَّبِيُّونَ وَالشُّهَدَاءُ بِقُرْبِهِمْ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ»

«Аллоҳнинг шундай бандалари борки, улар Пайғамбарлар ҳам, шаҳидлар ҳам эмаслар, аммо қиёмат кунида Улуғ ва Буюк Аллоҳга яқин бўлганларини ва Аллоҳ олдидаги мартабаларини кўриб, уларга Пайғамбарлар ва шаҳидлар ҳам ҳавас қиладилар», дедилар. Бир чеккада аъробий тиззаларига тик бўлиб, қўлларига таяниб: «Эй Расулуллоҳ, улар кимлар эканини айтиб беринг», деди. Қарасам, Пайғамбар с.а.в.нинг юзлари ёришиб кетди.

«عِبَادٌ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ، مِنْ بُلْدَانٍ شَتَّى، وَقَبَائِلُ مِنْ شُعُوبِ أَرْحَامِ الْقَبَائِلِ، لَمْ يَكُنْ بَيْنَهُمْ أَرْحَامٌ يَتَوَاصَلُونَ بِهَا لِلَّهِ، لاَ دُنْيَا يَتَبَاذَلُونَ بِهَا، يَتَحَابُّونَ بِرَوْحِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، يَجْعَلُ اللَّهُ وُجُوهَهُمْ نُورًا، يَجْعَلُ لَهُمْ مَنَابِرَ قُدَّامَ الرَّحْمَنِ تَعَالَى، يَفْزَعُ النَّاسُ وَلاَ يَفْزَعُونَ، وَيَخَافُ النَّاسُ وَلاَ يَخَافُونَ»

«Улар – дедилар Пайғамбар с.а.в. – ҳар хил ўлкалар, қабилалар, уруғлардан бўлган Аллоҳнинг шундай бандаларидирки, ўрталарида Аллоҳ учун борди-келди қилинадиган қариндошчилик бўлмаса ҳам, бир-бирларига сарфлайдиган мол-дунё бўлмаса ҳам, Улуғ ва Буюк Аллоҳнинг меҳрибонлиги билан бир-бирларини яхши кўрадилар. Аллоҳ уларнинг юзларини нур қилади, Раҳмон Таолонинг олди тарафидан уларга минбарлар қилиб беради, одамлар қўрққанида ҳам улар қўрқмайдилар, одамлар даҳшатга тушганида ҳам улар тушмайдилар». Ҳамма ривоятлар уларнинг пайғамбар ҳам, шаҳид ҳам бўлмай туриб, шу мартабага эришганларини кўрсатиб турибди.

Уларнинг айрим фазилатлари мана шулар. Уларнинг Аллоҳ наздидаги манзилатлари хусусида эса, ҳадислар ўтди. Такрорлашга ҳожат йўқ. Ким уларни тадаббур қилса, Раҳмон Таолонинг олди томонидан бир минбарга эришиш учун шошилишга муносиб бўлиб қолади. Шоядки, Аллоҳ Субҳонаҳу унинг ғариблигига раҳм айлаб, орзусини рўёбга чиқарса!

Охирги сўзимиз – бутун оламлар Парвардигори Аллоҳга ҳамдлар бўлсин!

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Зайниддин

02.11.2019й