بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Таълим олиш қиммат бўлган жойда порахўрлик кучаяди

Ўзбекистонда одамлар ўз фарзандларини илмли қилишга ўта ҳарис бўлганлари сабабли қандай йўл билан бўлмасин уларни олий маълумотли қилишга интиладилар. Бунинг учун пулни бетига қарамайдилар, ҳатто қарз олиб бўлса ҳам ўқитишга ҳаракат қиладилар. Чунки фарзандининг келажаги учун уни олий маълумотли қилиш муҳим аҳамиятга эга, деб ҳисоблашади. Натижада, уларга “холис хизмат” қилиб берадиган шахслар учун кенг имкониятлар эшиги очилади. Қуйида шундай шахслар қўлга олинганлиги ҳақида хабар берилди:

“Фарғона вилояти ҳуқуқ-тартибот органлари Муқимий номидаги Қўқон давлат педагогик институти (ҚДПИ) ва “Баркамол авлод” ёшлар ижодий маркази ўқитувчиларини пора олаётган пайтда қўлга олганлар.

Тезкор тадбир Қўқонда яшовчи А.У. нинг аризасига биноан ўтказилган, унга кўра ҚДПИ ўзбек тили ва адабиёти факултети доценти О. Тўхтасинова А.У. нинг қизини шу олий ўқув юртига ўқишга киргизиб қўйиш учун ундан беш минг АҚШ доллари миқдорида пул сўраган.

Кейинчалик аниқланишича, бу ўқитувчи олий ўқув юртига ноқонуний йўл билан ўқишга киритиш бўйича жиноий схема тузган. У имтиҳонларга абитуриентлар ўрнига собиқ талабаларни киргизган, бу “хизмати” учун абитуриентларнинг ота-оналаридан пул олган.” (Podrobno.uz сайти, 15.06.2016й.)

Ҳукуматнинг таълимни сунъий равишда қиммат қилиб қўйиши оқибатида юқоридаги каби ҳолатлар ҳар қадамда учрайдиган бўлиб қолди. Таълимнинг қимматлашиши порахўрликка кенг йўл очиши воқеликда ўз исботини топмоқда. Сўнгги вақтларда, ўқишга кириш фақат пули борларгагина насиб қиладиган бўлиб қолди, бошқалар эса саводсизликка маҳкум қилинди. Бунинг натижасида, иқтидорли, билимли ва етук кадр бўлиб етишиши мумкин бўлган ёшлар иқтисодий аҳволи оғирлиги сабабли ўқишга кира олмай, қора ишчи бўлишга маҳкум қилинмоқдалар.

Аслида, ҳаммаси бошқача бўлиши керак, яъни Халифалик давлати тадбиқ қиладиган Ислом тузумида олий таълим имконият даражасида бепул қилинади. Ҳизб ут-Таҳрирнинг Халифалик давлати дустури (конституцияси) лойиҳасида қуйидагилар белгиланган:

177-модда – Хоҳ эркак, хоҳ аёл бўлсин ҳар бир шахснинг ҳаёт майдонида зарур билимларга эга бўлиши фарздир. Шунинг учун бошланғич ва ўрта босқичларда таълим олиш барчага мажбурийдир. Бу таълимни барчага бепул таъминлаш давлат зиммасидадир. Олий таълим ҳам имкони борича барчага бепул таъминланиши лозим.

178-модда – Давлат фиқҳ, усули фиқҳ, ҳадис, тафсир, фикр, тиббиёт, геометрия, кимё, ихтиро, кашфиётлар ва бошқа илм-маориф соҳаларида изланишни давом эттиришни хоҳловчиларга имконият яратиб бериш учун мадраса ва университетлардан ташқарида кутубхоналар, лабораториялар ва бошқа маърифат воситаларини муҳайё қилади. Токи уммат орасида кўп миқдорда мужтаҳидлар, ихтирочилар ва ижодкорлар етишиб чиқсин.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Фаррух

24.06.2016й.