بسم الله الرحمن الرحيم

Уйғониш тўғрисида туркумидан: Капитализм мафкураси ақлга асосланмайди

Инсонларга айнан уйғониш нима эканлигини танитишдан кўзлаган мақсадимиз, улар уйғонишни таниш натижасида уйғониш сари ҳаракат қилсинлар, ин ша Аллоҳ!

 Эътибор берилса, дунёдаги кўплаб инсонларни эргаштирган мафкура ақлни қаноатлантира олмайдиган, ақл орқали идрок қилинганда нотўғри асосга ёпишиб олган фикр эканлиги маълум бўлади. Бу фикр социализмга ҳам, капитализмга ҳам тегишлидир. Лекин афсуски уларнинг фикрларига кўр-кўрона эргашувчилар ўзларининг қандай тубанликка йўл қўяётганларини англамадилар ва уларнинг кўплари буни англаш учун ҳаракат ҳам қилмадилар. Афсуски, ундайлар бугунги кунда ҳам кўплаб топилади.

Айниқса, бугунги кунда бутун дунёда – халқаро бўладими ёки алоҳида мамлакат миқёсидами, фарқсиз – асосий ўлчов капиталистик ўлчовдир. Бу мафкура инсонлар онгига шу қадар кириб бордики, ҳатто баъзи мусулмонларнинг ўзлари капитализм ёки капиталист деган жумлалардан нафратлансаларда, ҳаётдаги иш амаллари ўлчови, яшаш тарзларини шакллантиришда асосий рол ўйнайдиган тушунчалар капиталистик фикрлар бўлиб қолмоқда. Уларнинг бу ҳолати худди ўзи танимаган, билмаган бегона инсонга эргашиб кетаётган ёш боланинг ҳолатига ўхшайди.

Аввалги мавзуларимизда капиталистик мафкуранинг инсон табиатига мувофиқ эмаслигини кўриб чиққан эдик. Бугунги мавзуимизда эса, капитализм мафкурасининг инсон ақлини қаноатлантира олмаслиги, яъни ақлни асос қилмаганлигини кўриб чиқамиз.

Капитализм мафкураси черков руҳонийлари билан мутафаккир-олимлар ўртасидаги ўртача ечим (яъни, муросасозлик) асосига қурилган. Бу мафкура черков руҳонийлари билан мутафаккир-олимлар ўртасида бир неча асрлар давом этган даҳшатли кураш сўнгида ўртача ечим, яъни динни ҳаётдан ажратиш керак, деган қарорга келиб тўхтаган. Бунинг маъноси диннинг борлигини зимдан эътироф қилиб, уни ҳаётдан четлатиш демакдир. Шунинг учун бу мафкура ақл асосига қурилмаган, балки у рози қилиш ечими ёки ўртача ечимдир. Шунинг учун ҳам улардаги асл қоида ўртача ечимдан иборатлигини кўрамиз. Улар ҳақиқат билан ёлғонни, иймон билан куфрни, нур билан зулматни ўртача ечим ёрдамида яқинлаштирмоқчи бўладилар. Аслида эса, ўртача ечимнинг ўзи бўлиши мумкин эмас. Чунки қўйиладиган масала ҳақиқат ёки ёлғон, имон ёки куфр, нур ёки зулмат масаласидир. Лекин уларнинг ақидаси ва мафкурасининг пойдевори бўлган “ўртача ечим” уларни ҳақиқатдан, иймондан ва нурдан узоқлаштириб юборади. Ана шунинг учун ҳам уларнинг мафкураси бузуқ ва нотўғридир. Чунки у ақл асосига қурилган эмас.

Демак, капиталистик мафкура ақлни асос қилиш ўрнига ўртача ечимни ёки муросасозликни асос қилиб олган. Аслида яшаш тарзини шакллантириш учун битта фикрни мафкура сифатида танлаш мақсадида унга ишониш ёки ишонмаслик масаласи кўтарилган вақтда муросасозликни асос сифатида танлаб олинганлиги уларнинг даъволари ақлга мувофиқ эмаслигини кўрсатмоқда.

Социализм мафкурасини ҳам кўриб чиққан эдик. Бу мафкура инсон фитратига мос келмас экан. Яъни бу мафкура инсон табиатидаги тадайюн ғаризаси талабларини – сиғиниш, ибодат қилишни – инкор қилиши инсон табиатига мос эмаслигини кўрсатди. Ҳамда бу мафкурага ақлни эмас моддани асос қилиб олинганлиги бу мафкура инсоннинг ақлига ҳам мувофиқ эмаслигини исботи бўлди.

Булардан хулоса қилиш мумкинки, ёлғиз Ислом мафкурасигина – инсон фитрати ва ақлига мувофиқ бўлгани учун – энг тўғри мафкура бўлиб, ундан бошқаси нотўғридир. Шу сабабли ёлғиз Ислом мафкураси тўғри ва муваффақиятли бўлиб қолади.

 Ҳизб ут – Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

06.10.2017й.