بسم الله الرحمن الرحيم

Уйғониш тўғрисида туркумидан: Ислом даъватида мукаммал ақида ва у тақозо этадиган ижродан бошқасига рози бўлмаслик

Инсонларга айнан уйғониш нима эканлигини танитишдан кўзлаган мақсадимиз, улар уйғонишни таниш натижасида уйғониш сари ҳаракат қилсинлар, ин ша Аллоҳ!

Аксар даъватчиларда даъват қилиш тариқати нотўғри танланиши оқибатида умматда шу даъватчига нисбатан хато тушунчалар шаклланди. Натижада шу уммат онгида шаклланган омиллар камчиликларга йўл қўйган даъватчининг ўзига катта тўғаноқ сингари зарба бўлди. Шунинг учун, аввало, даъватчи ўзи даъват қилаётган нарсасининг амалий татбиқини яхши тасаввур қила олиши керак. Чунки ўзи чақираётган нарсанинг татбиқида шаръий жиҳатдан талаблар қандай эканлигини билмаслик, юқорида айтганимиздек, даъватчининг ўз йўлига қўйган тўсиқ бўлиб, умматнинг онгига ва даъват ишларига ёмон таъсир кўрсатади. Даъват ишлари инсонлар ўзларининг хоҳиш-истакларига кўра олиб бориладиган амал эмас. Бу шарафли йўлнинг шартлари ва кўрсатмалари мавжуд. Бу жиҳатларни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сийратларидан топиш мумкин.

Ислом даъватини ёйиш Ислом аҳкомлари мукаммал ижро қилинишига интилишни ҳамда – ҳар қанча кичик ва арзимас бўлиб кўринмасин – бирор ишда бепарволик қилмасликни тақозо этади. Даъватни ёювчи тилёғламалик, бепарволик ёки сустлик ва вақтни чўзиб ўтиришга рози бўлмайди. Балки ишни тўла қўлга олиб, фурсатни қўлдан бой бермай, ўз ўрнида ҳал қилади ва ҳақиқат олдида ҳеч қандай шафоатчиларни қабул қилмайди. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Сақиф қабиласи элчиларидан уларнинг санамлари Лотни уч йил синдирмай туриш ва Исломга кириш эвазига уларни намоздан озод қилиш таклифини қабул қилмадилар. Кейин улар икки йил, ҳеч бўлмаса бир ой Лотни бузмай туришни талаб қилдилар. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бунга ҳам рози бўлмай, уларнинг талабларидан мутлақо юз ўгирдилар. Бу қатъий жавоб эди. Унда иккиланиш ва шафқат йўқ эди. Чунки инсон ё имон келтиради ёки имон келтирмайди. Натижа эса ё жаннат ёки жаҳаннам. Лекин Росул соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларнинг бутлари Лотни улар ўз қўллари билан бузмасликлари талабини қабул қилиб, уни бузиб ташлашни Абу Суфён ва Муғийра ибн Шуъбага топширдилар. Ҳа, Росул соллаллоҳу алайҳи ва саллам мукаммал ақида ва у тақозо этадиган ижродан бошқасига рози бўлмадилар. Аммо восита ва шаклга рози бўлдилар. Чунки бу иккиси ушбу ақиданинг моҳиятига алоқасиздир. Шунинг учун ҳам Ислом даъвати учун фикратни мукаммал сақлаш ва уни мукаммал ижро қилишга интилиш зарурдир. Фикрат масаласида ҳам, тариқатда ҳам ҳеч ким риоя қилинмайди. Лекин даъват хоҳлаган воситалардан фойдалансин. Бунинг унга ҳеч қандай зарари йўқ.

Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сийратларидан келтирилган юқоридаги мисолдан кўриниб турибдики, ақидага зид бўлган жиҳатларга ҳеч қандай йўл йўқ. Ва бу иймон масаласи бўлиб, қатъий тарзда курашиладиган жиҳатлардир. Шунинг учун Исломда бу масалалар устидаги кураш биринчи ўринга қўйилади. Даъватда фойдаланиладиган воситалар ва шакллар эса – шариатга зид бўлмас экан – улардан ҳар қанча фойдаланиш мумкин.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

26.12.2017й.