Камбағалликдан қутулиш кўр-кўрона тақлид билан бўлмайди
Камбағалликдан қутулиш кўр-кўрона тақлид билан бўлмайди
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Иқтисодий ривожланиш… Албатта, иқтисодий ривожланиш барча соҳаларга ўз таъсирини кўрсатади, аммо у тўғри асосга таяниб, аниқ белгиланган мақсадга йўналтирилган бўлсагина самарасини беради. Акс ҳолда у инсонлар ҳаётига акс таъсир кўрсатувчи бало бўлади. Бу сўзларни айтишимиздан мақсад, бугунги кунимиздаги ҳолатга диққат эътиборингизни қаратиш. Чунки юртимиздаги аксар инсонлар камбағалликда кун кўришларининг асл сабабларини билмайдилар, ўз ҳаётларига беэътибор бўлиб, юзаки фикрлаганлари учун асл ҳолатни англай олмаяптилар. Иқтисодий қийинчиликни вақтинчалик ўтиш даврининг муаммолари, деб тез орада ривожланиб кетишдан умидвор бўлиб яшаяптилар. Келинг, шу масалага ойдинлик киритайлик, зора бу фикрларимиз айрим инсонларга таъсирини ўтказиб, ўз ҳаётлари ҳақида чуқурроқ фикрлашни бошласалар.
Иқтисодиётни бошқа давлатлар тажрибасига тақлидан капитализмнинг иқтисодий низоми асосида ривожлантириш инсонлар фаровонлигини таъминлайди, деган фикр хом хаёлдан бошқа нарса эмас. Чунки асл моҳиятини англамаган низомни ҳаётга татбиқ қилиш, кўзини боғлаб йўлга чиққан одамнинг ҳолатидан бошқа нарса эмас. Турли давлатларнинг иқтисодий ривожланиш дастурларини ўрганиб, улардан маъқул келганини олиш орқали иқтисодиётни ривожлантириш эса, аҳмоқликдир. Чунки дунёнинг иқтисодий жиҳатдан энг ривожланган давлатларида ҳам айнан инсонларнинг фаровонлигини таъминлаб бериш масаласи тўлиқ ҳал қилинмаган. Бугунги кунда капитализмнинг иқтисодий низомини ҳаётига татбиқ қилаётган дунёдаги биринчи иқтисод мақомидаги АҚШнинг кўрсаткичларига назар солишнинг ўзи сўзимизни исботлаб турибди. Аҳоли сони 329.5 миллион кишидан иборат бўлгани ҳолида ахолининг 13 фоизи ёки 40 миллион киши камбағалликда ҳаёт кечирмоқда. Гарчи ҳар йили камайтирилаётгани айтилса-да, аҳолининг 3.9 фоизи ёки 13 миллионга яқини ишсиз (2018 йил кўрсаткичи бўйича). Бу дунёнинг энг ривожланган, капитализмни мафкура сифатида бутун дунёга ёйишга интилаётган давлатдаги ҳолат. Демакки, дунёдаги иқтисодий ривожланган, деб қаралаётган давлатда шу ҳолат бўлса, қолганлари хусусида гапиришни кераги ҳам йўқ. Энди айтингчи, ўзидаги муаммоларни ҳал қила олмаган давлатларнинг тажрибасини ўрганиш, асл моҳиятини англамаган ақиданинг низомларига тақлид қилиш билан нимага эришамиз? Ҳеч нимага. Чунки капитализм ақидаси динни ҳаётдан ажратиш асосига қурилган. Демак, дин ҳаётдан ажратилганидан кейин ҳаёт қонунларини тузиш инсоннинг ўзига қолади. Оқибатда, тузумни татбиқ қилаётганлар фақат ўзларининг фойдасига қонунларни ишлаб чиқариб, уларни гўёки инсонлар манфаати учун чиқарилгандек тус бермоқдалар. Ваҳоланки, бу қонунлардан инсонлар учун бирор наф йўқ. Аксинча, ҳаётларини янада оғирлаштирмоқда.
Юртимиздаги инсонларнинг иқтисодий муаммолар гирдобидан фақатгина Ислом қутқаради холос. Ислом ўзимиз каби ожиз инсонларнинг ноқис ақлларидан келиб чиққан ботил низомларни рад этади. Чунки бутун борлиқни яратган, мудаббир бўлган Аллоҳ Таоло Ўзининг шариати билан инсоннинг бу муаммосини мукаммал тарзда ечиб берди. Ислом ҳар бир шахснинг барча асосий эҳтиёжларини тўлиқ қондирилишини кафолатлаш ҳамда камолий эҳтиёжларини мумкин қадар қондиришга ҳамда турмуш даражасини кўтариши ва яшаш тарзига хос фаровонликка эришиши учун имконият яратиб берди. Юрт бойликларининг тўғри тақсимотини белгилади. Шунингдек, аҳолига нафақа қилиб туришни давлат хазинаси (байтулмол)га топширди ҳамда ожизларга нафақа беришни ва умматнинг эҳтиёжларини қондириш жавобгарлигини давлат зиммасига фарз қилди. Чунки бошқарув масъулияти унинг зиммасидадир. Имом Бухорий ибн Умардан ривоят қилишича, Пайғамбаримиз с.а.в. дедилар:
اَلْإِمَامُ الَّذِى عَلَى النَّاسِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ
“Одамлар устига бошлиқ бўлган имом фуқаросига масъулдир”
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин
18.05.2020й
