Ечим капиталистик иқтисодий тузумда эмас, балки Ислом иқтисодий тузумидадир

Сурия энергетика вазири Муҳаммад ал-Башир 2026 йил 20 сентябрь, якшанба куни Халқ кенгашидаги эшитув мажлисида айрим хизматлар учун субсидияларни қисқартириш социалистик иқтисодий тузумдан эркин иқтисодиётга ўтиш жараёнида табиий ҳолат эканини маълум қилди.

Ушбу баёнотда, у гўё социалистик деб атаган инсонлар томонидан ишлаб чиқилган иқтисодий тузумдан яна бир инсонлар томонидан ишлаб чиқилган капиталистик тузумга ўтиш орқали Исломнинг иқтисодий тузумидан очиқ-ойдин юз ўгириш намоён бўлмоқда. Бу — тубан даражадаги инсонлар ишлаб чиққан тузумлар ўртасида сарсон бўлиш ва энг яхши бўлган Ислом тузумидан юз ўгиришнинг яққол ифодасидир. Ҳолбуки, одамлар айнан Ислом ҳукмларини ҳаётга татбиқ этиш учун жонлари ва мол-мулкларини фидо қилдилар.

Суриянинг ўтиш даври маъмурияти иқтисодий сиёсатида эркин иқтисодий тузумни қабул қилиш орқали ўзини жаҳон давлатлари олдида муносиб кўрсатишга уринишда давом этмоқда. Бу тузумнинг дастлабки мусибатларидан бири — одамлар учун зарур бўлган товарлар ва хизматларга, жумладан, нефть маҳсулотларига бериладиган субсидияларни бекор қилиш ёки қисқартиришдир. Унинг ортидан эса хусусийлаштириш ва халқнинг умумий мулки бўлган бойликларга хорижий сармояларни жалб қилиш келади.

Гўё бу маъмурият иқтисодий вазиятни тузатишда ўз муаммоларини ҳал қилиш учун рибога асосланган капиталистик иқтисодий тузумдан бошқа чорани кўрмаётгандек! Ҳолбуки, илоҳий қонун-қоидаларга асосланган Ислом иқтисодий тузумидан юз ўгирилди. Ваҳоланки, инқилоб ва уруш йилларидан кейин, одамларнинг елкасига оғир юк бўлиб тушган вайронагарчиликлар шароитида Суриядаги турли хил инқирозларни ҳал этиш учун муваффақиятли, самарали ва ягона ечим айнан шу тузумдир.

Вазир субсидияларни қисқартиришни социалистик тузумдан эркин иқтисодиётга ўтишнинг табиий ҳолати деб ҳисоблади! Бу ерда биз қуйидаги саволни берамиз: аввалги тузумни социалистик деб ким айтди?! У эскирган ва емирилиб бораётган қонун-қоидаларга таянган капиталистик тузум эди. Шунингдек, очкўзлик ва рибога асосланган эркин иқтисодий тузумга ўтиш ҳам Сурия бошдан кечираётган иқтисодий муаммоларнинг ечими эмас.

Ахир, Аллоҳ таолонинг Шариатида Сурия аҳлининг барча иқтисодий муаммоларини ҳал қиладиган ечим йўқми?! Аллоҳ таоло айтади:

﴿وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَلَكِن كَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُم بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ﴾

«Агар қишлоқлар аҳли иймон келтириб, тақво қилганларида эди, албатта, уларга осмон ва ердан баракотлар эшигини очиб қўяр эдик. Лекин улар ёлғонга чиқардилар. Бас, қилган касблари сабабли уларни азобга тутдик». (Аъроф сураси, 96-оят.)

Дамашқ ҳукуматининг ёндашувида аниқ кўриниб турибдики, у халқаро тизим ва унинг ташкилотлари, жумладан, Халқаро валюта жамғармаси талабларига жавобан эркин иқтисодий тузум томон ҳаракат қилмоқда. Бу эса давлат томонидан бериладиган умумий субсидияларни бекор қилиш ёки аҳоли учун зарур бўлган асосий товарлар ва хизматларга ажратиладиган ёрдамни қисқартириш орқали халққа нисбатан оғир чоралар кўрилишига олиб келади. Натижада ўрта ва камбағал қатлам учун жиддий зарба юзага келади. Мамлакатни очкўз сармоядорлар ва хусусийлаштириш лойиҳалари учун очиб қўйиш эса вазиятни янада оғирлаштирди.

Сурия иқтисодиётининг заифлашуви ва беқарорлиги очкўз эркин иқтисодий тузум билан тузалмайди. Бу тузум бор-йўқни еб битириб, одамларни камбағаллик ва муҳтожлик ҳолатида қолдиради. Аксинча, Сурия иқтисодиётини Китоб ва Суннатга ҳамда улар кўрсатган йўл-йўриқларга асосланган, яхлит Исломий лойиҳа доирасидаги мабдаий Ислом иқтисодий тузуми тузатади.

Шунинг учун бойлик ва ресурсларни муҳофаза қилиш, улардан самарали фойдаланиш, одамларнинг асосий эҳтиёжларини таъминлаш учун барча соҳаларда маҳаллий ишлаб чиқаришни ошириш ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш зарур. Зеро, бу одамларнинг ишларини бошқариш ва уларнинг эҳтиёжларига ғамхўрлик қилиш вазифаси зиммасига юкланган кишининг бурчидир.

Расулуллоҳ ﷺ айтдилар:

«اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَشَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ، وَمَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ»

«Эй Аллоҳ! Ким умматимнинг бирор ишига масъул бўлиб, уларга қийинчилик туғдирса, Сен ҳам унга қийинчилик туғдир. Ким умматимнинг бирор ишига масъул бўлиб, уларга ғамхўрлик ва меҳрибонлик билан муносабатда бўлса, Сен ҳам унга ғамхўрлик ва меҳрибонлик қил».

Устоз Мустафо Атиқ

Роя газетасининг 2026 йил 14 октябр чоршанба кунги 621-сонидан