ОТАНИНГ ВАЛИЙЛИГИ

(“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан)

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Ота оиланинг раҳбари, етакчиси, назоратчиси бўлганлиги учун оилага валий (ҳомий) ҳам бўлиши зарур. Бинобарин фарзандларга у валийдир. У ўзининг мукаллаф бўлмаган катта-кичик ўғил-қизларига жон ва мол жиҳатидан валийдир. Гарчи кичик болалар она ёки унинг қариндошлари қарамоғида бўлсалар ҳам.

Шахс ё кичик ё катта ёшда бўлади. Катта ёшдаги шахс ё эс-ҳуши жойида оқил ёки эс-ҳуши жойида бўлмаган телба бўлади. Агар катта ёшдаги шахснинг ақл-ҳуши жойида бўлса, жон ва мол жиҳатидан бирор киши унга валий бўлмайди. У ўзининг ишларига ўзи валий бўлади. Лекин валийлик ҳуқуқи отасида сақланиб қолади. Агар шахс кичик ёшда бўлса ёки катта ёшда бўлса-ю, майиб-мажруҳ бўлса ёки эс-ҳуши жойида бўлмаса, жинни ёки ўзини ўзи бошқаришдан ожиз бўлгани учун ўзига валийлик қила олмайди. Балки отаси унга валийлик қилади. Бу шахс кичик ёшда бўлар экан ёки ақли-ҳуши жойида бўлмас экан, мазкур валийлик давом этаверади. Агар кичик ёшдаги бола балоғатга етса ёки катта ёшдаги бола жиннилик ёки майибликдан тузалса, унга валийлик қилиш тугайди. У ўз ишига ўзи валий бўлиб қолади. Отанинг валийлик қилишга доимо ҳаққи бўлганлиги учун бундай фарзандларга ҳам ота валий бўлиб қолиши мандуб ва мустаҳабдир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси

23.11.2020й