ҚАРИНДОШ-УРУҒЧИЛИК (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) (1) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Қабила-уруғчиликка тарафкашлик қилиш (асабият) Ислом Уммати фарзандлари ўртасидаги робита бўлиб қолмаслиги ва мусулмонларнинг алоқаларига ҳукмрон бўлиб олмаслиги учун Аллоҳ Таоло жоҳилий тарафкашликдан (жоҳилий асабиятдан) қайтарган. Лекин қариндош-уруғлар билан боғланишга, уларга яхшилик қилишга буюрган. Ҳоким ва ибн Ҳиббон Ториқ ал-Муҳорибий орқали келтиришганки, Расулуллоҳﷺ дедилар: «يد المعطي ...

ЁШ БОЛАНИ КАФИЛЛИККА ОЛИШ (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) (3) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Туркум мақолаларимизнинг сўнгги икки сонида ҳалокатдан сақланиб қолиш учун кафолатга олинишга муҳтож бўлган ёш болага тааллуқли масалалар кўриб чиқилди. Кафолатга олинишдан беҳожат бўлиш имкониятига эга бола беҳожатлиги туфайли уни кафолатга олиш иллати йўқолади. Иллат йўқолгани туфайли ҳукм, яъни уни кафолатга олиш вожиблиги ...

ЁШ БОЛАНИ КАФИЛЛИККА ОЛИШ (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) (2) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Талоқ қилинганда болага ва майиб-мажруҳга она кафиллик қилишга ҳақлидир. Аҳмад ва Абу Довуд Абдуллоҳ ибн Амр ибн Осдан ривоят қиладиларки: «أن امرأة قالت يا رسول الله إن ابني هذا كان بطني له وعاء, وثديي له سقاء وحجري له حواء, وإن أباه طلقني ...

ЁШ БОЛАНИ КАФИЛЛИККА ОЛИШ (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) (1) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ёш болани кафилликка олиш фарздир. Чунки у ўз ҳолига ташлаб қўйилса ҳалок бўлади. Бу иш Аллоҳ вожиб қилган «жонни сақлаб қолиш» жумласига киради. Шунга кўра, болани ҳалок бўлишдан сақлаб қолиш ва уни ҳалок этувчи ҳолатлардан асраб қолиш зарур. Болани кафилликка олиш фарз ...

ОТАНИНГ ВАЛИЙЛИГИ (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ота оиланинг раҳбари, етакчиси, назоратчиси бўлганлиги учун оилага валий (ҳомий) ҳам бўлиши зарур. Бинобарин фарзандларга у валийдир. У ўзининг мукаллаф бўлмаган катта-кичик ўғил-қизларига жон ва мол жиҳатидан валийдир. Гарчи кичик болалар она ёки унинг қариндошлари қарамоғида бўлсалар ҳам. Шахс ё кичик ё катта ёшда бўлади. ...

ЛАЪНАТЛАШИШ (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) (2) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Агар киши ўз хотинини «Зино қилдинг» деб ёки «Эй зинокор» ёки «Зино қилаётганингни кўрдим», деб бадном этиб, бу даъвосига далил-ҳужжат келтира олмаган ҳолатда ўзига лаънат айтмаса, унга ҳад (Аллоҳ белгилаган аниқ жазо) қўллаш лозим бўлиб қолади. Агар у ўзига лаънат айтса, бироқ хотини айтмаса, хотинига ...

ЛАЪНАТЛАШИШ (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) (1) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Лаънатлашиш – лаънат сўзидан олинган. Зеро, эр-хотиннинг ҳар бири ўзининг бешинчи гувоҳлигида агар ёлғончи бўлса, ўзига лаънат бўлишини айтади. Аллоҳ Таолонинг қуйидаги ояти бунга асосдир. Аллоҳ Таоло дейди: وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلاِّ أَنفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ+ ...

НАСАБ (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Илоҳий ҳикмат аёлнинг ҳомиладор бўлиш ва бола туғиш ўрни бўлишини тақозо этган. Шу туфайли аёл фақат бир эркак билан турмуш қуриши керак. Унинг биттадан ортиқ эркак билан турмуш қуриши тақиқланган. Ҳар бир шахс ўз насл-насабини билиш имкониятига эга бўлиши учун аёлнинг бир неча эркак билан турмуш ...

ТАЛОҚ (“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан) (3) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Талоқни қонунийлаштиришдаги иллатга келсак, илгари айтиб ўтганимиздек, шаръий нусуслар талоқни иллатламаган ва унинг иллати йўқ. Лекин талоқни қонунлаштиришнинг воқелигини ва уйланишга нисбатан унинг қонунлаштириш кайфиятини ва бундан келиб чиқадиган ишларни баён қилиб ўтиш мумкин. Никоҳнинг воқелиги шуни кўрсатадики, никоҳ оилани ташкил этиш ва унда осойишталикни ...