Мусулмонлар янги йилни байрам қилишдек тубан аҳволга қандай тушиб қолдилар?!

بسم الله الرحمن الرحيم

Янги йилни байрам қилишни Шариат ҳаром қилган. Бунинг далиллари етарлича келтирилганлиги сабабли бу мавзуга киришмаймиз-да, мусулмонларнинг байрамларига ҳеч қандай алоқаси бўлмаган оддий бир куннинг қандай қилиб улар байрам қиладиган кунга айланиб қолганини ёритамиз. Тарихий манбаларга кўра, милодий йилнинг янгиланишини байрам сифатида нишонлаш бутпараст мушрикларнинг ўз худоларини улуғлашларига бориб тақалади. Шунинг учун бу байрамни бутпарастлар байрами, дейиш тўғрироқ бўлади. Кейинчалик янги йил насроний ва яҳудийлар орасида ҳам нишонланадиган бўлди. Халифалик давлати қулатилганидан сўнг Ислом Уммати орасида уни байрам сифатида оммавий равишда нишонлаш Ғарб ва бошқа сақофатлар орқали сингдирила бошланди. Мусулмонлардаги фикрий заифлик сабабли улар ушбу сақофатдан таъсирландилар, шунинг учун урф-одатлар, дунёқараш, сақофат каби байрамлар ҳақидаги тасаввурлари ҳам хиралашиб кетди. Бу эса, мусулмонларнинг ўзлигини йўқотишига олиб келди, уларни қолоқлаштириб, ҳар ишда ажнабий халқларга эргашадиган ва уларнинг урф-одатлари, яшаш тарзи, байрамларини ҳам кўчириб оладиган тубан аҳволга тушиб қолди. Мусулмонларнинг бир неча авлоди алмашганидан сўнг янги йилнинг ҳаром эканлиги ҳақидаги шаръий ҳукм зеҳнлардан йироқлашди, нафақат йироқлашди, балки бу ҳақида фикрлашга ҳам тўсиқлар қўйилди. Ажнабий халқларнинг ялтироқ ва ранг-баранг байрамлари кўзларини қамаштириб, уларда ҳеч бир ёмонлик кўрмайдиган даражага тушиб қолдилар. Бироқ бу ҳолат мусулмонларнинг Исломларидан воз кечиб, унинг ҳақ ва адолат дини эканлигини рад этишлари натижаси эмас эди. Балки бунга уммат устидаги икки тоифа – ҳокимлар ва уламоларнинг ҳиёнатлари ва чалғитувлари бош сабабчи бўлди. Чунки Росулуллоҳ ﷺ ушбу икки тоифа бузилса уммат ҳам ўзининг тўғри йўлидан адашишини айтганлар.

Ислом Давлати қулатилганидан сўнг унинг ўрнида пайдо қилинган майда давлатчаларга кофир мустамлакачилар томонидан ўтказиб қўйилган хоин ҳокимлар мусулмонларни Ислом ва унинг аҳкомларидан узоқлаштириш учун ажнабий сақофатнинг кенг ёйилишига йўл очдилар. Ўз бойликлари ва тахтларини сақлаб қолишдан бошқа ташвишлари бўлмаган бу ҳукмдорлар мусулмонлар орасида Исломий уйғониш қайта бўй чўзмаслиги ва уларни фикрий заиф ҳолда қолишлари учун ҳатто урф-одатлари ва байрамларини ҳам ўзгартириб юборадиган ғайриисломий фикр ва тушунчаларни кенг ёйилишини таъминладилар. Бу албатта кофир мустамлакачиларнинг энг катта талаблари эди. Ҳукмдорлар бу ишни уммат ишонадиган дин уламолари ёрдамисиз амалга ошира олмасдилар. Шунинг учун ҳам улар ўз сиёсатларини тарғиб-ташвиқ қиладиган уламолар армиясини ташкил қилдилар. Ушбу уламолар фикран заиф аҳволдаги умматга тўғри йўлни кўрсатиш ўрнига хоин ҳокимлар тарафга ўтиб олиб, арзимаган дунё матоҳи учун мусулмонларга ботил фатволар бера бошладилар. Уларнинг орасида янги йилни нишонлашда ҳеч бир ёмонлик йўқлиги, янги бошланган йилни дастурхон ёзиб, бир-бирига яхши тилаклар билдириб кутиб олишнинг зарари йўқ бўлган амал, дея берган фатволари ҳам бор. Бу фатволарига шаръий тус бериш учун ҳатто ушбу мавзуга умуман алоқаси бўлмаган шаръий нусуслардан “далил”лар келтирдилар.  

Ҳақиқат шуки, мусулмонларнинг дунёқараши, сақофати, урф-одатлари, байрамлари каби инсон ҳаётига таъсир ўтказадиган фикр ва тушунчалар ҳамда амаллар ўлчови Шариат бўлиши зарур. Шунга кўра, мусулмонлар бу борада жуда ҳушёр бўлишлари, шубҳали бўлган фатволарни эътиборсизлик билан қабул қилиб кетавермасликлари лозим. Бунинг учун улар Исломни тўғри манбалардан ўрганиб, уларга амал қилишда ҳам мустаҳкам позиция эгаллашлари талаб қилинади. Ва шуни унутмасинларки, бугун устимизда татбиқ қилинаётган ботил ва адолатсиз тузум мусулмонларнинг эътиқодини умуман эътиборга олмайди, аксинча Исломни ҳаётимиздан узоқлаштириш учун бор имкониятини ишга солади. Ваҳоланки, янги йилни – у ёлғон ва бузуқликка тўла бўлишига қарамай – оммавий равишда байрам қилиб, бир неча кунни дам олиш куни деб эълон қилиб, у билан табриклаётган ҳам мана шу тузумни татбиқ қилаётган ҳукуматнинг ўзидир. Зеро, Аллоҳ Таоло Ислом Уммати учун байрам кунларини белгилаб берган. Анас ибн Молик р.а.дан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ ﷺ Мадинага ҳижрат қилиб келганларида Мадиналикларнинг иккита байрами бор эди. Расулуллоҳ ﷺ: “Бу қандай кунлар?” – деб сўрадилар. Мадиналиклар: “Биз жоҳилият даврида бу кунларда байрам қилар эдик” – дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларга дедилар: “Аллоҳ сизларга бу икки кунни улардан кўра яхшироқ бўлган кунлар: Рўза ва Қурбон ҳайитига алмаштирди””.

Мусулмонлар бошқа қавмларнинг бидъат маросиму байрамларини нишонлаб Аллоҳнинг ғазабига гирифтор бўлишдан эҳтиёт бўлишлари лозим.

عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ

Ибн Умар айтади, Росулуллоҳ ﷺ дедилар: “Ким ўзини бир қавмга ўхшатса, бас у улардандир”. Аҳмад, Абу Довуд, Ибн Аби Шайба ва Абд ибн Ҳумайдлар ривояти. Саҳиҳ.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими аъзоси Форуқ

28.12.2022й