Матбуот баёноти

Ўнта муниципалитетнинг мусулмонлар устидан жосуслик қилиши демократик қонун устуворлиги орқали демократиянинг емирилишидир!

2026 йил 5 феврал куни оммавий ахборот воситалари хабар беришича, маълумотларни ҳимоя қилиш органи Нидерландиядаги ўнта муниципалитетни жаримага тортган. Мазкур орган томонидан ўтказилган текширув натижаларига кўра, ушбу муниципалитетлар ўз ваколатлари доирасида мусулмон фуқароларга доир шахсий маълумотларни йиғган. Хусусан, Эйндховен, Зутермер ва Делфт каби шаҳарлар мэрлари бу маълумотларни ўз ҳудудларида гўёки «экстремизм» мавжудлиги ҳақидаги хавотирни баҳона қилиб тўплагани қайд этилган.

Мазкур муниципалитетлар бундай текширувларни ўз ташаббуси билан амалга оширмаган. Аксинча, Миллий ҳукумат ҳамда хавфсизлик ва терроризмга қарши кураш бўйича миллий бошқарма маҳаллий идораларни «экстремизм» ва «хорижга (низоли ҳудудларга) сафар қилиш»нинг олдини олишга ундаган.

Муниципалитетлар мусулмонлар диаспорасига доир шахсий маълумотларни, хусусан уларнинг эътиқодий қарашлари ва мазҳабий мансублиги, масжидлар ичидаги кескинликлар ҳамда алоқалар тўғрисидаги маълумотларни йиғган. Мазкур маълумотларни тўплашда айрим муниципалитетлар ташқи агентликларни жалб этган, олинган ҳисоботларни эса полиция ҳамда Ижтимоий ишлар ва бандлик вазирлиги каби бошқа тузилмалар билан қонунга зид тарзда алмашгани қайд этилган. Натижада, Нидерландия маълумотларни ҳимоя қилиш органи ўнта муниципалитетнинг ҳар бирига 25 минг евро миқдорида жарима солди. Ушбу хулосалар ортидан айрим муниципалитетлар жаримани қабул қилиб, Делфт шаҳри мэри Биштольд эса бошқалар қатори расман узр сўради.

«Экстремизм»га қарши кураш сиёсати тасодифан пайдо бўлган сиёсий ташаббус ҳам, тегишли муниципалитетларнинг баҳолашда йўл қўйган оддий хатоси ҳам эмас. Зеро, Миллий ҳукумат ўнлаб йиллар давомида турли сиёсий ҳужжатларда муниципалитетларни исломий диаспора муҳитидаги «экстремизм»га қарши курашда маҳаллий даражада қандай вазифа ва масъулиятларни зиммасига олиши лозимлигини белгилаб келган. Қолаверса, Терроризмга қарши кураш бўйича миллий бошқарма ҳамда Умумий разведка ва хавфсизлик хизмати каби разведка идоралари ўзлари «исломий экстремизм» деб ҳисоблаган тушунчаларга оид таъриф ва хулосаларни ўз ичига олган ҳисоботларни тайёрлаган. Жумладан, мусулмон кишининг глобал Уммат концепциясига эътиқод қилиши «экстремизм эҳтимоли»нинг кучли кўрсаткичи сифатида талқин қилинган.

Нидерландия маълумотларни ҳимоя қилиш органи тасдиқлаганидек, Миллий ҳукуматнинг муниципалитетларни маҳаллий исломий диаспорани кузатишга ундаши, мазкур муаммо тасодифий эмас, балки тизимли тусга эга эканини ҳамда у фақат маҳаллий бошқарув даражаси билан чекланиб қолмаслигини яққол кўрсатади. Мусулмонларнинг шахсий ҳаёти дахлсизлигини ҳеч қандай асоссиз равишда бузиш эса – аслида режалаштирилганидек – Исломга қарши қаратилган сиёсатнинг амалдаги ижросидир. Шу боис, муниципалитетлар Миллий ҳукумат кўрсатмалари асосида ҳаракат қилган бир шароитда, маълумотларни ҳимоя қилиш органининг масъулиятни фақат муниципалитетлар зиммасига юклаб қўйгани, юмшоқ қилиб айтганда, ҳайратланарлидир.

Ва ниҳоят, Нидерландиядаги маълумотларни ҳимоя қилиш органи билдирган мазкур хулосалар гап исломий диаспора ҳақида кетганда, демократик асослар ўз мазмунидан бутунлай маҳрум этилишини яна бир бор намоён қилмоқда. Демократик қадриятлар мантиғига кўра, шахснинг хусусий ҳаёти дахлсизлиги «самарали демократик жамият» деб аталадиган тузумнинг тамал тоши ҳисобланади. Ваҳоланки, Ғарб давлатлари айнан шу каби қадриятлар таъминланмагани учун кўп ҳолларда мустабид режимларни айблаб келади. Бироқ мусулмонлар диаспорасининг шахсий ҳаёти дахлсизлигини тизимли равишда бузиш орқали Нидерландия ҳукуматининг ўзи, аслида, курашмоқчи бўлган муаммони келтириб чиқармоқда. Энг эътиборли жиҳати шундаки, давлат мусулмонлар диаспорасига нисбатан қўллаётган ана шу сиёсатлари билан ўзи даъво қилиб келган «демократик қонун устуворлиги» тамойилининг емирилишига ўзи сабабчи бўлмоқда.

Нидерландиядаги мусулмонлар ўз исломий шахсиятини ҳимоя қилиш йўлида қатъият билан давом этишлари, шунингдек, Исломга қарши сиёсат кундалик ҳаётларининг барча жабҳаларида турли кўринишларда намоён бўлиши мумкинлигидан доимо огоҳ ва ҳушёр туришлари ниҳоятда муҳимдир.

Модомики Нидерландиядаги мусулмонлар Аллоҳ таолога, У Зотнинг Росули ﷺга ҳамда Ислом даъватини бутун инсониятга етказиш бурчига иймон келтирар эканлар, ҳукумат мусулмонлар диаспорасининг мавжуд ҳолатидан – то уларнинг исломий шахсиятини, яъни ўзлигини, бутунлай йўқ қилишга олиб борувчи йўлни топмагунча – ҳеч қачон рози бўлмайди.

Окай Пала

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Голландиядаги матбуот вакили