بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ

Роя газетаси:

Туркия-Америка муносабатларидаги таранглик ҳақиқат билан ёлғон ўртасида

Асъад Мансур қаламига мансуб

Аллоҳ Таоло бизга Ўз Китобида бир сиёсий ҳақиқатни ўргатди ва у бизнинг сиёсий фикрлашимизга манба бўлиб қолди:

كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّـهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ

«Ўзларингиз қилмайдиган ишни (қиламиз, деб) айтишингиз Аллоҳ наздида ўта манфур (ишдир)»

                                                                                                           [Саф 3]

Гап амалга тўғри келмаса, билингки, самимийлик бўлмайди ва гап бошқа ёқда бўлади. Агар гаплар бир-бирига тескари бўлса, билингки, ўйин қилиниб, ақллар масхара қилиняпти.

Туркиянинг, аниқроғи Эрдўғаннинг ҳолати ҳам шундай. Чунки кўпинча гаплар амалга тўғри келмайди, ҳатто баъзида гаплар ҳам бир-бирига тескари бўлади. Шунинг учун, Эрдўғанни ва унинг ҳокимиятдаги сафдошларини амалларига тескари гапларни гапиришаётганига, гоҳида битта баёнотда ҳам бир-бирига тескари гапиришаётганига гувоҳ бўласиз. Масалан, «Биз иккинчи Ҳама бўлишига асло йўл қўймаймиз», дегандан кейин, қарасангиз, воқеда ҳеч нарса қилмаётган бўлади… Охир бориб, тоғут режимни қўллаб-қувватловчи Россия ва Эрон каби иккинчи-учинчи-тўртинчи Ҳамани содир этган жиноятчиларга ўхшаб қолди. Қолаверса, Эрдўған қўзғолончиларни алдади, ифлос пуллар билан захарлади, уларни Ҳалабдан чиқариб, шаҳарни жиноятчиларга топширди. Шу орқали жиноятчиларнинг Ҳамада ўзларидан аввалгилар содир этгандан ҳам даҳшатли жиноятларни содир этишига қўйиб берди. Эрдўған ва унинг сафдошлари айтган гаплардаги номувофиқликка ва айтилган гапнинг воқега тўғри келмаслигига кўплаб мисоллар келтириш мумкин.

Туркия бош вазири ўринбосари Меҳмет Шимшек 2017 йил 19 январда бундай деди: «Туркиянинг Америка билан муносабати маълум даражада таранг. Бу Американинг Суриядаги сиёсатига бориб тақалади. Америка Курд Халқ Мудофааси отрядлари билан Демократик Иттифоқ партиясини қўллаб-қувватламоқда, бу иккиси эса террорчи Курдистон Ишчилар партиясининг давомчиларидир. Шунингдек, бу Фатҳуллоҳ Гуленнинг Америкада турганига ва Пенсильвания штатида туриб ўз жамоасини бошқараётганига ҳам бориб тақалади. Бу кимса Туркиядаги давлат тўнтаришига уриниш амалиёти сабабчисидир. Мен Американинг янги маъмурияти Туркия позицияларини маъқуллайди ва қўллаб-қувватлайди, деган умиддаман».

Бу гаплар воқега тескари. Чунки Туркия Америкадан нималарнидир талаб қилганда, унинг бу талабларини Америка қондирмаса, Туркия иложсиз унинг буйруқларига бўйсунади. Мисол учун, 2014 йил Давлат ташкилоти Кобанига кирганда Туркия Американинг Демократик Иттифоқ партияси етакчилари билан Парижда учрашганига норозилик билдирди ва Эрдўған «Америкалик иттифоқчи ва дўстларимиз Демократик Иттифоқ партияси билан учрашишяпти. Ҳолбуки бу партия террорчи Курдистон Ишчилар партиясининг давомчилари ҳисобланади… Бу нима деган гап, ахир!», деб айтди. Бироқ Обама билан Эрдўған ўртасида бўлиб ўтган телефон сўзлашуви орқали Америка Туркиядан талаб қилганда, Туркия унга итоат қилиб, Пешмерга кучларини Кобани шаҳрига киритамиз, деб айтди. Маълумки, Пешмерга кучлари «Давлат» ташкилоти ҳужумларига учраб, мағлубиятга учраган ва ўшанда Америка аралашмаганда «Давлат» ташкилоти Ирбилга бостириб кирган бўлар эди. Аммо Эрдўған одамларни алдаш учун айни ишга найранг ишлатди, яъни партия аъзоларига Пешмерга кучлари кийимларини кийдириб, Кобанига юборди…

Туркия гоҳида гапириб қолаётган таранглик ўз манфаатидан келиб чиққан ҳолда, Америкадан талаб қилаётган унинг талабларига бориб тақалади. Чунки Туркия ўз манфаатларидан келиб чиқиб, Американинг таъсири остида юради. Америка унинг талабларини қондирмаган пайтда, ўртамизда таранглик бор дейди. Лекин зум ўтмай Американинг буйруқларини амалга оширишга киришади. Демак, бу ҳақиқий таранглик эмас, балки Америка рози бўлмайдиган қуруқ талаблар, холос.

Баъзида Туркия Американинг маълум режасини амалга оширишга шошилади. Америка эса шошилмаслик керак, деб ҳисоблаб, Эрон ва унинг Ҳизби каби ўзининг бошқа услуб ва воситаларини ишга солади ва улар роли тугагунга қадар пойлаб-кутиб туради, уларнинг роли тугагандагина Туркияга рол беради. Мисол учун, Туркия 2013 йилдан бери Сурияга аралашишни Америкадан қаттиқ талаб қилиб келди, лекин Америка рози бўлмади. Ана шунда «Иккала тараф ўртасида таранглик бор», деган гаплар пайдо бўлди, Эрдўған Америкага сафар қилиб, қайтиб келгач, аралашиш ҳақида гапирмай қўйди. Ва ниҳоят, Туркиянинг аралашиши керак бўлиб қолганда, Туркия дарҳол итоат қилди… Яъни 2016 йил 24 август куни Америка президенти ўринбосари Жон Байден Анқарага келиб, Туркияга аралашишни буюриб, Курд кучларига Туркия кучлари қаршисидан чиқиб кетишни буюрганда, Туркия сўзсиз унга итоат қилди. Мақсад, содда одамларни лаққа тушириш эди ҳамда Эрдўған Ҳалабдан қўзғолончиларни чиқаришдек хоинона ролни ўйнаши лозим эди.

Кўпинча Туркия Америкадан ниманидир талаб қилади ёки талаби жиддий бўлмайди. Америка эса ўзининг бошқа манфаатларини кўзлаб, бунга зарурат йўқ, деб ҳисоблайди. Масалан, Гулан мавзусини олайлик. 2013 йил охиридан бошлаб Эрдўған билан Гулан жамоаси ўртасида ажралиш пайдо бўлди. Ўшанда Эрдўған билан ҳамкорлик қилган ва унинг сирларидан воқиф бўлиб келган ушбу жамоа тўртта вазир ва Эрдўған ўғли аралашган коррупция ишини фош қилди… Ана шунда Эрдўған бу жамоага уруш эълон қилди. Аммо Америкадан уни беришни талаб қилмади. Бироқ 2016 йил 15 июлдаги давлат тўнтаришга уриниш ҳодисаси ортидан Америкадан Гуланни топширишни талаб қилди. Америка эса – Туркия Гуланнинг бу ишга алоқадорлигини исботловчи ҳужжатларни топширмади, деб, бунда шошилинч бир манфаатни кўрмади. Гуланнинг ҳозиргача Америкада қолиши Эрдўғанга фойда келтирмоқда, яъни Америка фойдасига инглизларни йўқ қилиб, унинг нуфузини мустаҳкамлаш билан ҳақиқатни бўяб кўрсатмоқда, одамларга гўё – инқилобга уриниш ортида Америка турибди, у айни ишда айбланаётган Гуланни Туркияга топширмай ўзида сақлаб турибди, деган нарсани уқтирмоқда. Гўё – Меҳмет Шимшек айтганидек – орада таранглик бор қилиб кўрсатиб, турк режимининг Америкага малайлигини, унинг буйруқларини сўзсиз адо этиш билан улкан хиёнатлар содир этишини яширмоқда.

Туркия Асадни ва «Давлат» ташкилотини ағдариш учун ҳаракат қиляпмиз, дер эди. Америка эса фақат «Давлат» ташкилотини ағдариш учун ҳаракат қилаётганини айтди. Ана шунда Туркия ҳам ён бериб, Асадни ағдариш тўғрисида гапирмай қўйди. Ҳатто – худди Америка айтаётганидек – Асад ҳозирги босқичда қолиши зарур, дея очиқ айтадиган бўлди. Ва ниҳоят, Америка Асад қолиши керак, деган гапни айтганди, Туркия ҳам худди шундай дейдиган бўлди. Мисол учун, 2017 йил 20 январда Меҳмет Шимшек «Биз нарсаларга амалий ва воқеий ёндашмоғимиз лозим. Суриядаги ҳақиқатлар кўп ўзгарди. Бинобарин, Туркия «Асадсиз вазиятни изга солиш» деган сўзида қаттиқ туролмай қолди. Асадсиз вазиятни изга солиш воқега зиддир», деди. Бу турк ҳукмдорларининг очиқ-ошкор айтаётган фикрларидир: нима бўлганда ҳам, Америка зўрлаб ўрнатган воқега рози бўлиш фикридир. Чунки ҳаммаларининг истаги Америка қўлида. Америка эса воқени ўз манфаатига мос тарзда ўзгартиришга ҳаракат қилмоқда, кейин Туркия каби ўзига тобе давлатларни айни воқе бўйича қадам ташлашга ундамоқда. Булар Эрдўған режимининг қудратда қолиш илинжида Америка буйруқларини ижро этиш учун қилаётган сўнгги хиёнати эмас, албатта.

Америка Эрдўғанга 2016 йил 9 августда Путин олдига бориб, у билан ярашишни, Ҳалабни таслим этиш борасида битим тузишни буюрди. Бундан Россия қадрини пасайтиришни ва уни ўз манфаатлари йўлида Сурияга аралаштириб, у ердан чиқмасдан ҳарбий амалиётларни давом эттиришини истади, Суриядаги омадсизлик тамғаси Россияга ёпиштирилишини, ўзига эса – ваҳоланки, Америка у ердаги омадсизликдан ҳамон чиқолгани йўқ – айни тамғанинг ёпиштирилмаслигини кўзлади… Россия буни англаб етмади. Фақат у режим, Эрон ва бошқа гумашталари билан жуда машаққатлар чекиб Ҳалабни топширгандан кейингина айни ҳақиқатни англаб етди. Америка – калтафаҳм ва аҳмоқлик касалига чалинган Россия билан ишлаши учун Сурия ишини вақтинчалик Туркияга топширди. Туркия, масала жиддий эканига Россияни ишонтириш учун Суриядаги хоин жамоаларни Остона конференциясига тортди. Гўё ишни Америкасиз ёлғиз Россиянинг ўзи бошқараётгандек қилиб кўрсатмоқчи бўляпти. Агар Остона конференцияси муваффақиятли якунланса, Америка 2017 йил 8 февралга белгиланган Женева конференциясини ўз назоратига олади. Агар муваффақиятсиз ўтса, Сурия қўзғолонини йўқ қилиш, у ердаги америкапараст илмоний режимни сақлаб қолиш учун бошқа найрангни қидиришни бошлайди.

Демак, Туркия билан Америка ўртасидаги муносабатлар танглигига оид гап-сўзлар ҳақиқий эмас. Бу – иродаси ўзида бўлмаган, худди хўжайини олдида бош эгувчи қулга ўхшаб қолган Туркиянинг қилган талаблари Америка томонидан рад қилинганига бориб тақалади ёки Туркия бир ишни шошилтирганда, Американинг бошқа ҳисоб-китоблари бор бўлади ва мана шунга бориб тақалади. Ёки бўлмасам, бирор бир ишни яшириш мақсадида ўртадаги муносабатни таранглашган қилиб кўрсатиш учун бўлади.

Сурия аҳли олдида, айниқса Эрдўғанга бир неча марта чақтирганлар олдида фақат бир йўл бор. У ҳам бўлса, Эрдўғандан қўлни ювиб, қўлтиққа уриш ва унга эргашган хоин етакчиларни ишдан олиб, Аллоҳга таваккал қилишдир. Улар холис сиёсий етакчи бўлган Ҳизб ут-Таҳрирга эргашишлари лозим.

Зеро Ҳизб ут-Таҳрир уларни куфр тузумини ағдариб, Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифаликни барпо этиш сари етаклайди.

Роя газетасининг 2016 йил 25 январ чоршанба кунги 114-сонидан

0

0