Ғайрат Дўстов иши: Фардий (индивидуал) ҳаракатлар ҳақиқий ўзгариш ясашга қодирми?

بسم الله الرحمن الرحيم

2024 йилнинг 23 декабрь куни Тошкентдаги метан газ шохобчасида илма-тешик кроссовкасини кўтариб, ҳукуматга қилган мурожаати 46 ёшли Ғайрат Дўстовни 15 суткага қамалишига сабаб бўлди. Бу иш ўтган йилнинг энг шов-шувли воқеаларидан бири бўлди, десак муболаға эмас. Чунки Ғайрат Дўстов бутун Ўзбекистон халқининг ичидан ўтаётган дард-аламларни ўзида ифода этган норозилигини очиқ билдирди. Шунинг учун ҳам жамоатчилик ва фаоллар унга маъмурий жавобгарлик бўйича ҳукм ўқилиб, 15 суткага қамоққа ташланганига қарши қаттиқ норозилик билдирди. Жумладан, иқтисодчи блогер Отабек Бакиров: “Ғайрат Дўстовга кафолат бериб олиб чиқилиши тўғри бўлади. Туман, шаҳар кенгаши депутатлари бор. Маҳалла бор. Уйида қарамоғида бола-чақаси кўз тикиб ўтиргандир. Давлатнинг куч пропорцияси бор, меҳр пропорцияси ҳам. Ўз кучига ишонган давлат меҳриниям аямайди”, – дея фикр билдирди. Блогер Хушнудбек Худойбердиев “оғзи шалоқ амалдорлар битта узр билан қутулаётган вақтда, ботинкаси тешик оддий бир халқ вакили қамаб қўйилиши адолатдан эмас”, дея баҳолади. Кушербаев ўз телеграм-каналида “Мана шу ишни бекор қилишибди. Бу ҳар қандай эътироз ва танқидга тоқатсизлик билан жавоб берилишининг белгиси. Шоир айтганидек, “тор кўнгуллик беклар, ман-ман деманг, кенглик қилинг!”. “Бек”ларимиз бағрикенглик қилишмабди”, деб ёзди.

ОАВ ҳам бу ишни икир-чикиригача ёритиб борди. Ҳатто ҳукумат бу йигитнинг шахсий-оилавий ҳаётини кавлаштириб, унга қора чаплаб обрўсизлантиришга уриниши ҳам натижа бермади. Гарчи у апелляция судидан сўнг озод қилинган бўлса-да, бироқ айбсиз деб топилмади. Балки фақат муддати қисқартирилди холос, яъни у айбдорлигича қолди. Ғайрат Дўстов ҳақ сўзларни айтгани учун бадал тўлади. Ҳукумат эса бу иши билан ҳар қандай норозилик билдирганни қандай йўл билан бўлмасин оғзини ёпишини кўрсатиб қўйди. Бу билан ўзбек ҳукумати ўзига ёқмайдиган одамларга шафқат қилиб ўтирмаслигини яна бир бор эслатди.

Энду ушбу ҳолатга шаръий нуқтаи назардан қарасак, тарихдан маълумки, золим подшоҳларга ҳақни айтиш, уларга қарши курашиш пайғамбарларнинг йўли бўлган. Бу йўлни тутган инсонлар золим ҳокимлар томонидан таъқиб ва тазйиққа учраганлар, кўп ҳолларда қатл қилинганлар. Шунинг учун ҳам бу Аллоҳ наздида мақтовга сазовор амаллардан. Расулуллоҳ ﷺ шундай деганлар:

إن من أعظم الجهاد كلمة عدل عند سلطان جائر

“Золим султон хузурида ҳақ гапни айтиш, шубҳасиз, жиҳоднинг  улуғидандир”.

Яна дедилар:

“Шаҳидларнинг саййиди Ҳамза ибн Абдулмутталиб ва яна шундай кишики, у золим имом-раҳбар қаршисида тик туриб, уни (яхшиликка) буюрганда, (зулм ва ҳаром ишлардан) қайтарганда (у золим раҳбар бу ҳақиқатпарвар инсонни) қатл қилган. (Ана шундай қатл қилиниб кетган мўмин киши ҳам шаҳидларнинг саййидидир)”.

Ушбу ҳадислар золим бошлиққа ҳақни гапиришнинг даражаси нақадар улуғ амал эканлигини тасдиқламоқда. Шунинг учун зоҳирда Ғайрат Дўстовнинг ҳукуматга қарата билдирган танқиди мақтовга сазовор амалдир. Бироқ масаланинг бошқа томони ҳам бор. Гарчи шахсий-ёлғиз суратда золимга қарши чиқиш мақтовга лойиқ амал бўлса-да, бироқ жамиятда тубдан ўзгариш бўлиши учун бу кифоя қилмайди. Дўстовдан олдин ҳам ҳукуматни кескин танқид қилувчи блогерлар бор эди. Ҳозирги кунда уларнинг кўплари ё қамоқда ёки қочқинда. Қамоқдан чиққанлари ҳам деярли блогерлик фаолиятини тўхтатишган. Бундан шахс жамиятда ҳақиқий ўзгаришни амалга оширишга қодир эмаслигини хулоса қилсак бўлади. Ҳақиқий ўзгариш фақатгина жамоавий ҳаракат орқали бўлади. Аллоҳ дейди:

وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

– “Ораларингиздан яхшиликка (Исломга) даъват қиладиган, маъруф ишларга буюриб, мункар ишлардан қайтарадиган бир жамоат бўлсин. Ана ўшалар нажот топгувчилардир”.               (Оли Имрон:104)

Ушбу оят ҳаракат жамоавий бўлишига далилдир. Бироқ шу ерда ўзгаришнинг воқесини ҳам тушунишимиз зарур. Чунки муаммо қайси соҳада бўлмасин, татбиқ бўлаётган жорий тузумнинг натижаси бўлади. Бугунги кунда эса бутун дунёни капиталистик демократия тузумининг зулму зўравонлиги эгаллаб олган. Бу тузум инсон томонидан ўйлаб топилгани учун ҳам ботилдир ва бу даврни жоҳилият даври десак ҳам бўлади. Пайғамбаримиз ﷺ бу ҳақида шундай деганлар:

ثم تكون ملكًا جبرية فتكون ما شاء الله أن تكون

кейин золим, жабрий подшоҳлик бўлади ва Аллоҳ хоҳлаганича давом этади…

Демак, инсон томонидан ўйлаб топилган ботил тузумларнинг татбиғи ҳақида Пайғамбаримиз ﷺ башорат қилганлар. Бироқ Пайғамбаримиз ﷺ бу даврдан кейин яна саодат даври келиши хушхабарини ҳам берганлар:

ثم تكون خلافة على منهاج النبوة، ثم سكت

…кейин Пайғамбарлик минҳожи асосидаги Халифалик бўлади.

Албатта, Пайғамбаримиз ﷺнинг юқоридаги ҳадисларидан, золим подшоҳлик даври йўқ бўлиши хабари бизга башорат қилинган бўлса-да, бироқ бу ўзгаришлар ўз-ўзидан амалга ошмаслигини ҳам ёдда тутишимиз зарур. Яъни золим подшоҳликни таг-томири билан йўқ қилиб, Рошид Халифаликни тиклаш то у амалга ошгунгача ҳар бир мусулмоннинг зиммасидаги вожиблигича қолаверади. Бу ишни эса юқоридаги оят ва Пайғамбаримиз ﷺ сийратидан келиб чиқиб тузилган сиёсий жамоа амалга оширади. Бугунги кунда бундай жамоа мавжуд. Бу Ҳизб ут-Таҳрир сиёсий исломий партиясидир. Ушбу жамоа бугунги кундаги ботил тузумни йўқ қилиб, шариатни тўлиқ қоим қилувчи Халифаликни тиклаш устида туну кун тиниб билмай фаолият олиб бормоқда. Ўзбекистоннинг собиқ ва ҳозирги режими ушбу Ҳизбнинг минглаган аъзоларини узоқ йилларга зиндонбанд қилди ва қанча-қанчаси қамоқларда майиб-мажруҳ бўлиб, юзлаган йигитлар шу йўлда шаҳид кетди. Бироқ Ҳизбнинг фаолияти кучайса кучайдики, тўхтаб қолмади, йигитларнинг қадамлари ҳақиқат йўлида янада мустаҳкамланди. 8 кун эмас, балки 20 йиллаб қамоқда ўтирсалар ҳам ғояларидан қайтмадилар…

Ўзини мусулмон санаган ҳар бир инсонга вақтни бой бермай ушбу фаолиятга қўшилиши, ёрдам бериши ва қўллаб-қувватлаши вожиб. Шунда золим подшоҳликларни вужудга келтирган ушбу яроқсиз тузум қулайди ва унинг ўрнига Аллоҳнинг изни ила Исломни тўлиқ татбиқ қилувчи Халифалик даври келади.  

وَفِي ذَٰلِكَ فَلۡيَتَنَافَسِ ٱلۡمُتَنَٰفِسُونَ

– “Бас, баслашгувчи кишилар (мана шундай мангу неъматга етиш йўлида) баслашсинлар”.                                                 (Мутоффифийн:26)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Салоҳиддин

10.01.2025й