Ислом Каримов: Роғун ва Қамбарота лойиҳалари одамларнинг ҳаётига катта хавфдир

Қозоғистонга ташриф буюрган Ўзбекистон раҳбари Ислом Каримов Президент Нурсултон Назарбоев билан учрашувидан сўнг ўтказилган матбуот анжуманида Тожикистондаги Роғун ва Қирғизистондаги Қамбарота ГЭС лари қурилиши борасида алоҳида тўхталган.Қозоғистон матбуотининг ёзишича, Ислом Каримов Роғун ва Қамбарота гидростанциялари лойиҳалари устида халқаро текширув ўтказилиши зарурлигини таъкидлаган.

"Биз ниманидир қуришдан олдин, қайси бир буюк давлатлар билан шартнома тузишдан олдин келинглар, ҳаққоний экспертиза ўтказайлик ва халққа, одамларимизга аниқ тушунтириш берайлик, улар билан эртага нима бўлади, ким бу дарёларнинг қуйисида яшайди", – деган жаноб Каримов Остонадаги матбуот анжуманида.

"Шунга эътибор қилиш лозимки, бу лойиҳалар, Роғун ҳам, Қамбарота ҳам 70-80 йилларда тузилган. Яъники, биз ҳаммамиз Совет Иттифоқи таркибида эдик ва ҳамма гигантомания билан оғриган пайтлар эди. Лекин вақт ўзгаради, 40 йилдан ортиқ вақт ўтди, бугун бутунлай бошқача қарашлар ва талаблар бор. Бугун гидротехник воситалар бутунлай бошқача асосда қурилиши талаб қилинади. Нима учун экспертиза ўтказиш мумкин эмас келинглар ўтириб ҳаммасини муҳокама қилайлик", – деб таъкидлаган Ўзбекистон президенти.

Президент Каримов сув-энергетика заҳираларидан оқилона фойдаланиш масаласи унинг Қозоғистон президенти билан учрашувида асосий мавзу бўлганини айтиб ўтган.

"Амударё ва Сирдарё трансчегара дарё оқимлари ҳисобланади. Бу дарёлардан фойдаланганда БМТконвенциясида белгиланган меъёрларга риоя қилишни унутмаслигимиз керак. Бу ҳам Тожикистонга, ҳам Қирғизистонга, ҳаммамизга тегишли",- деб айтган Ислом Каримов.

Ўзбекистон Президентига кўра, Қирғизистондаги Қамбарота сув тўғони 275 метр баландликда, Роғун 350 метр баландликда қурилаётганлигини ҳисобга олинса, бу иккала лойиҳа қурилиши бу ерда яшаётган инсонлар ҳаётига таҳдид бўлиши мумкин.

"Гиннеснинг рекордлар китобига киришни орзу қилишибдию, иккала ГЭС ҳудуди ҳам сейсмик хавфли жойларга киришини ва юзлаб одамларнинг ҳаёти ҳақида сўз бораётганини тушунишмаяпти. Тасаввур қиляпсизми, зилзила юз берган тақдирда Тохтагул сув омбори ҳам қўшилиб, тўпланган сувлар чиқиб кетса у фожеанинг оқибатлари қандай бўлишини?"- дея огоҳлантиради жаноб Каримов.

Изоҳ: Ислом Каримов Қамбар ота ва Роғун ГЭСларининг қурилишларидан бунчалик ташвиш ва хавотирга тушиб қолишлигини сабаби нимада?

Каримов хақиқатдан ҳам бу ГЭСларнинг қуйи қисмида жойлашган аҳолининг хавфсизлиги учун жон куйдираётгандек кўрсатишга ҳаракат  қилаётган бўлсада, аслида бу ишларнинг остида ўзининг хавфсизлиги ва манфаатлари турибди.

Агарда у хақиқатдан ҳам “ўз халқининг”хавфсизлигини кўзлаганда 2005 йили 13 май куни Андижонда минглаган одамларни қирғин қилмаган, халқнинг осойишталигини кўзлаганда минглаб айбсиз одамларни қамаб, болаларини тирик етим, аёлларини эса бошида эрсиз рўзғор ташвишларини елкасига олишликка мажбур қилмаган, миллионлаган одамларнинг тирикчилик учун иложсиз чет давлатларга чиқиб ишлашликка мажбур қилмаган, ишбилармонлиги ва тадбиркорлиги орқали ўз юртида ҳаракат  қилиб, бойиб кўзга кўринган шахсларни эса турли хил йўллар билан синдириб, фаолиятларига чек қўймаган бўлар эди.

Аслида эса барчага маълумки Қамбар ота ва Роғун ГЭСларининг 100%га Россия молиялаштирмоқда. Бу орқали Россия бир ўқ билан икки қуённи овламоқда.

1-дан Қирғизистон ва Тожикистон халқининг елкасига оғир қарз юкини юклаб қўймоқда.

2-дан Бу ГЭСдан тушган даромаднинг 50ка 50 бўлишишлик орқали ўзига доимий даромад манбаини хосил қилмоқда.

3-дан Энг асосийси бу орқали сиёсатда беқарор бўлган Каримовнинг “бурнидан ип ўтказиб” олмоқчи. Шунинг учун Каримов бу ГЭСларнинг қурилишига тиш – тирноғи  билан қаршилик қилмоқда.

Чунки кучли давлат кучсиз давлатни эзишлиги, уларнинг устидан хукмрон бўлишликка ҳаракат  қилишлиги, булар татбиқ қилаётган капитализм мабдасининг табиатида мавжуддир.

Аслида азалдан бир Уммат бўлиб келган бу халқларнинг мустамлака қилиш орқали бўлиб ташлаб, ораларига сунъий чегара ўрнатиш оқибатида бир – бирларига қарши қилиб қўйган бу мустамлакачилардан, хорлик ва ҳақсизликлардан қутилишнинг ва яна қайтадан бир Уммат бўлиб бирлашишнинг, Уммат ишларини адолат ва ғамхўрлик билан бошқаришнинг ва Уммат хавфсизлигини таъминлаш кафолатининг  бирдан бир йўли Исломий Халифалик давлатини хаётга қайтариш билан амалга ошади.  

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим