بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Ислом қонунларининг инсон чиқарган қонунлардан фарқи нима?

Маълумки, бутун дунё тарихида қонунлар икки хил кўринишда бўлган ва ҳозир ҳам шундай, яъни дин ва инсон қонунлари. Ҳозирда улар орасидан Ислом қонунлари ва инсон чиқарган қонунлар амалда қўлланиб келинмоқда. Бугун асосан инсон чиқарган қонунлар амалда қўлланилмоқда ва албатта, бу қонунлар инсон ақли маҳсулидир. Энди улар ўртасидаги асосий фарқларни кўриб чиқсак.

Ўзгаришлик жиҳати. Инсон қонунлари доимий ўзгариб бораверади ва ҳеч қачон мукаммал шаклга келмайди. Чунки инсон ақли чекланган, унга мукаммал қонун ишлаб чиқиш ҳусусияти табиий равишда берилмаган. Бугун мумкин бўлса, эртага таъқиқланади ва аксинча. Масалан, янги чиқарилган қонун ўнта одамга тўғри келса, яна ўнтасига тўғри келмай қолади. Ўша ўнта одам норозилик билдирса, ўша қонун яна ўзгартиришга муҳтож бўлиб қолаверади. Ислом қонунлари эса, мана 14 аср бўлибдики, ҳали битта ҳарфи ҳам ўзгаргани йўқ ва қиёматгача ўзгармайди. Инсон шу пайтгача ҳеч бўлмаса бир аср ўзгармай туриб берадиган қонун чиқара олдими?

Жой ва маконга тўғри келиши. Инсон чиқарган қонунлар жой ва маконга қараб белгиланганлигини кўришимиз мумкин. Масалан, қотиллик қилгани учун турли давлатларда турлича жазо белгиланади, ваҳоланки қотиллик жинояти қаерда бўлмасин бир хил жиноятдир. Агар бу қонунлар жой ва макон танламаганда эди, бутун дунё бўйича бир хил жазо қўлланилган бўлар эди. Ислом қонунлари ҳамма даврларда ҳам қаерда Ислом ҳокимияти ўрнатилган бўлса, ўша ерларда бир хил татбиқ қилинган. Бунга тарихда исбот-далиллар етарлидир. 14 аср давомида ҳокимият тепасига ким келишидан қатъий назар, Ислом ҳукмлари ҳамма жойда бир хил амалда бўлган.

Амал қилиниши жиҳати. Инсон чиқарган қонунларга амал қилиниши жуда қизиқ, яъни агар обрўли, бой, юқори лавозимда ишлайдиган одам қонунларни бузадиган бўлса, унга нисбатан умуман чора кўрилмаслиги ёки енгил жазо билан қутулиб кетиши мумкин. Лекин оддий одамларга қонунлар юз фоиз, балки ундан ҳам орттириб қўлланилади. Қисқа қилиб айтганда, қонун одамига қараб ишлайди. Бундан ташқари, бу қонунлар инсонни ҳар тарафдан сиқадиган, тинч яшашга бермайдиган ва ҳолдан тойдирадиган тарзда ишлаб чиқиладики, натижада уни бузишдан бошқа чора қолмайди. Исломий қонунлар халифадан тортиб оддий фуқарогача бир хил татбиқ қилинади ва амал қилинади. Шариат уни бой, буни амалдор деб ўтирмайди. Бунга Муҳаммад солаллоҳу алайҳи васалламнинг “Агар Муҳаммаднинг қизи ўғрилик қилса ҳам қўлини кесаман”, деганлари ёрқин мисол бўлади. Агар инсон шариатга зид иш қилмаса, унга ҳеч ким ҳеч қандай жазо қўллай олмайди. Шариатга амал қилиш эса, инсон чиқарган қонунга амал қилишдан анча осондир.

Кўриб турганимиздек, Ислом қонунлари инсон чиқарган қонунлардан жуда катта фарқ қилади ва айнан мана шу фарқлар Исломий қонунларнинг мукаммал эканлигини кўрсатиб турибди. Агар Аллоҳ бизга ўзимиз қонун чиқариб яшашимизни ирода қилганда эди, бизга мукаммал қонун чиқара олиш ҳусусиятини бермаган бўлармиди? Агар Аллоҳ бизни яратиб қўйиб, бизга ҳаёт қонунларини бермаганда бизнинг аҳволимиз не кечарди? Биз Аллоҳнинг бебаҳо неъматидан юз ўгириб, қандай яшашни ўзимиз ҳал қиламиз, дейиш билан Аллоҳга исён кўтармаяпмизми? Инсоният илоҳий қонунларни қоим қилмагани учун ҳозиргидек ҳайвондан ҳам паст даражага тушиб кетмадими?

Бизнинг бахтли ёки бахтсиз бўлишимиз ўзимиз итоат қилиб яшамоқчи бўлган қонунларга чамбарчас боғлиқдир. Бас, шундай экан, ўз бахтингизни қайси қонунларга амал қилиб яшашдан топишингиз мумкинлигини яхшилаб ўйлаб кўринг.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Фаррух

12.03.2015й.