بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

“Исломда иқтисод низоми” туркумидан:

Иқтисодий низом ҳақида сўз боши

(давоми)

وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الآخِرَةَ وَلاَ تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَأَحْسِنْ كَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ وَلاَ تَبْغِ الْفَسَادَ فِي الأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ

– «Оллоҳ сенга ато этган молу давлат билан охиратни истагин ва дунёдан бўлган насибангни унутма. Оллоҳ сенга эҳсон қилгани каби сен ҳам эҳсон қил. Ерда бузғунчилик қилишга уринма, чунки Оллоҳ бузғунчиларни суймас». (Қасос:77)

Исломга даъват қилувчи киши капитализм ҳукмлари ва ечимлари таянадиган асосларга тўхталиб, уларга қарши чиқмоғи, уларнинг сохталигини фош этиб янчиб ташламоғи ва ҳаётдаги турли-туман воқеа-ҳодисаларга эътибор қаратиб, Исломнинг бу воқеаларга берган ечимини баён қилмоғи зарур бўлади. У Ислом берган ечимни, бу ечим замонга мос келганлиги ёки мос келмаганлиги учун эмас, балки Китоб ва Суннатдан ёки Китоб ва Суннат кўрсатиб берган далиллардан олинган шаръий аҳкомлар бўлганлиги учун амал қилиш вожиб бўлган шаръий аҳкомлар деган эътиборда баён қилмоғи лозим бўлади, яъни бу аҳкомларга манфаат юзасидан эмас, балки эътиқоддан келиб чиқиб амал қилиш вожиб эканлигини баён қилмоғи лозим.

Мусулмонлар алданиб қолган энг катта нарса ва ўз ҳаётлари воқелигида бошларидан кечираётган энг қаттиқ бало-мусибат бошқарув ва иқтисодга тааллуқли фикрлардир. Чунки бу фикрлар мусулмонлар томонидан яхши қабул қилинган ва Ғарб амалий татбиқ қилишга уринаётган ҳамда узлуксиз татбиқ қилинишини сергаклик билан кузатиб турган фикрларнинг энг кўпини ташкил этади. Шунинг учун агар Исломий Уммат устидан мустамлакачи кофир ўз мустамлакачилигини ва тузумини ҳимоя қила олиш учун қасддан ўрнатиб қўйган ва шакли демократия бўлиб кўринадиган тузум билан ҳукм юритилаётган бўлса, иқтисодий ҳаётнинг барча соҳаларида унинг устидан амалий тарзда капитализмнинг иқтисодий низоми билан ҳукм юритилмоқда.

Шунинг учун иқтисод ҳақидаги Ислом фикрлари Исломий оламдаги иқтисодий ҳаёт воқеълигига кучли таъсир ўтказиб, уни остин-устун қилиб юборадиган фикрлар бўлиб қолди. Масалан, бугунги кунга келиб оламдаги бойликлар бир ҳовуч шаҳсларнинг қўлида тўпланиб қолиши натижасида қолган одамлар ўртасида камбағаллик ва қашшоқлик хукм сурмоқда. Исломда эса бойликларни тўпланишига эмас тақсимотига асосий диққат қаратилиб бир ҳовуч одамларни қўлида тўпланиб қолмаслигига эътибор берилади.

Аллоҳ Таъоло айтади:

كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ

– „Токи, бойлик сизнинг орангизда бойлар ўртасида, улар қўлида чекланиб қолмасин!“ (Хашр:7)

Бундан кўринадики капитализм иқтисодий низоми асосидаги тақсимот одамларга кулфат ва бахтсизлик олиб келса, Ислом бойликларни адолат билан тақсимлайди. Келгусида ҳам бу фикрлар мустамлакачи кофир ва унинг малайлари, Ғарбга сиғинувчи жоҳиллар, Ғарб сақофати билан суғорилган кимсалар ва ҳокимлар томонидан энг кўп қарши курашиладиган фикрлар бўлиб қолади.

Шунинг учун Ғарбда сиёсий иқтисод таянадиган асосий фикрларни тартибга солувчи капитализм низомидаги иқтисод ҳақида аниқ-тиниқ тасаввурни бериш лозим. Шундагина Ғарбнинг иқтисодий тузумига ошиқ бўлган кимсалар бу тузумнинг фасодлигини ва Исломга зид эканлигини сезадилар. Шундан сўнг улар Исломнинг иқтисодий фикрлари иқтисодий ҳаёт муаммоларини тўғри ечиб бераётганлигини ва бу ҳаётни асосларда ҳам ва тафсилотларда ҳам капиталистик ҳаётга бутунлай зид бўлган ўзига хос турмуш тарзига айлантираётганлигини кўрадилар.

Агар дунё ҳаётига диққат билан қарасак унда учта мабда мавжудлигини кўрамиз, улар капитализм (сармоядорлик), социализм (шу жумладан коммунизм) ва Ислом. Биз бу мабдалардаги иқтисодий муаммоларга берилган ечимлар ҳақида батафсил сўз юритамиз ва бу ишни амалга ошириш мобайнида ҳар бир мабданинг иқтисодий муаммоларга берган ечимларни бир – бири билан солиштириш орқали энг тўғри ечимни асосли далиллар ёрдамида диққатингизга ҳавола қиламиз, ин шаАллоҳ.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин

25.02.2017й.