Танасиз шохлардан мева олинмайди ёки ақидасини танимаган жамиятнинг юксалиши мумкин эмас
Танасиз шохлардан мева олинмайди ёки ақидасини танимаган жамиятнинг юксалиши мумкин эмас
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Инсоннинг ҳаёти муаммолар ва уларнинг ечимини излаш ҳамда топилган ечимлар орқали муаммоларни муолажа қилиш ҳаракатларидан иборат. Жамият ҳаёти эса, бу жараёнга узвий боғлиқ бўлиб, яъни инсонларнинг муаммоларини ечиш ҳаракатлари асносида бир-бирлари билан қиладиган алоқалардан иборатдир. Кўриб турибмизки, якка ҳолатда ҳам, жамият миқёсида ҳам инсон муаммолари ва уларнинг ечимлари бирламчи масала ҳисобланади. Демак, жамият ҳаётининг юксалиши ёки тубанлашиши шу инсонларнинг муаммоларини муолажа қилиш йўлидаги берилаётган ечимларга боғлиқ. Яъни жамиятдаги муаммолар тўғри ечим топиши билан тараққий этса, бу ечимларнинг нотўғри бўлиши шу жамиятнинг тубанлашишига сабаб бўлади.
Ўз-ўзидан маълумки, ҳар бир муаммонинг ечими маълум бир асосга бориб тақалади, яъни асосдан олинади. Шундай экан, ечимлар тўғри бўлиши учун унинг олинадиган манбаси ёки асоси тўғри бўлиши кераклиги очиқ ҳақиқатдир. Шунинг учун биз тўғри йўлда юксалишни истар эканмиз, аввало, ҳар қандай нарсага қарамай тўғри асосни белгилаб олишимиз зарур. Ҳаёт йўлидаги ёки яшаш тарзининг тараққий этишида муҳим ўрин тутувчи бу тўғри асос дунё ҳаётининг нима эканлигини англатувчи умумий ечимдир. Бу умумий ечим инсоннинг ҳаёт борасидаги энг катта тугунни (муаммони) ечувчи омилдир. Инсондаги энг катта тугун бу ҳаётнинг нима эканлиги ва унда қандай яшаш кераклигини тушуниш билан ечилади. Ва шу катта тугун ечилиши билан қолган тугунлар, яъни бу ҳаёт давомидаги инсонда вужудга келадиган муаммолар ечилиб кетади. Чунки айтилганидек, бу катта тугун инсонга қандай яшашни ўргатади. Бу эса, ҳаётидаги муаммоларга қаердан ва қандай қилиб ечим олишни ўргатиш билан бўлади. Яъни инсондаги катта тугун тана бўлса, қолган тугунлар шу тананинг шохлари кабидир.
Демак, катта тугун ҳисобланган тана ақида билан ечим топади, қолган муаммолар, яъни шу тананинг шохлари ақидадан келиб чиқадиган ечимлар билан муолажа қилинади. Агар, аввало, дунё ҳаёти ҳақида умумий ечим бўлган ақида мукаммал тарзда тушуниб қабул қилинмаса, ундан муаммолар муолажасини қидириш бефойдадир. Чунки ақида тушунилмасдан ундан муаммолар учун ечим қидириш худди танасиз шохлардан мева кутишдек гап. Шунинг учун ҳақиқий маънода юксалиш керак бўлса, аввало, бу жамиятга ақида берилиши шарт.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ
28.05.2019й
