بسم الله الرحمن الرحيم

Уйғониш тўғрисида туркумидан: Миллатчилик робитаси

 Инсонларга айнан уйғониш нима эканлигини танитишдан кўзлаган мақсадимиз, улар уйғонишни таниш натижасида уйғониш сари ҳаракат қилсинлар, ин ша Аллоҳ!

 Инсонларни бир – бирига боғлаб турувчи алоқа воситалари ҳақида мулоҳаза қилиш орқали жамиятимиздаги инсонлар қандай фикрлар орқали етакланмоқда, шу инсонларни боғлаш учун қандай робиталар танлангани тўғрисида фикрлашни ўрганамиз. Айтиб ўтганимиз ватандошлик робитаси ёки бундан буён ёритишга ҳаракат қиладиганимиз, инсонларни бир – бирига боғловчи алоқа воситаларининг ҳар бири тўғрисида фикрлаб кўрилса уларнинг жамиятимиздаги инсонлар орасида қандай ўрин тутганлигини англаб олиш мумкин бўлади. Демак, бугун жамиятимиздаги инсонларни бир – бирига боғлаш учун фойдаланиладиган алоқа воситаларидан бири бўлган миллатчилик робитаси тўғрисида фикр юритамиз.

 Одамлар орасида фикр торайганда миллатчилик робитаси пайдо бўлади.

 Тор фикр – Инсонларнинг фақат ўзларининг манфаатидан устун қўйиш натижасида, яъни худбинлик ҳолатида шаклланган фикр.

Миллатчилик робитаси, ана шундай, инсоннинг фақат ўзини ўйлаши, яъни худбинлик, ундан кейин фақат ўз оиласи, ўз яқинларининг манфаатини ўйлаши натижасида пайдо бўлган. Миллатчилик оилавий робитанинг кенгроқ кўриниши.

 Унинг воқелиги – фикрий жиҳатдан тубанлашган (қолоқ десаям бўлаверади) инсонда фардий кўринишда пайдо бўлади. Фардий дегани – ёлғиз ўзининг устида дегани. Яъни фикран қолоқ инсон фақат ўзининг манфаатини ўйлайди, ундан кейин фақат ўз оиласининг манфаатини ўйлайди. Бунинг натижасида унда бошқаларнинг устидан ҳукмронликка интилиш пайдо бўлади ва кейин бошқа оилалар манфаатидан ўз оиласининг манфаатини устун қўйиши ҳамдан бошқа оилалардан кўра ўз оиласини кўпроқ нарсага эришишини исташи натижасида ўз оиласи бошқа оилалар устидан ҳукмрон бўлишини истайди. Бу ҳолат қавми ва миллати устида ҳам давом этаверади.

 Бу робита инсонлардаги бақо ғаризаси талаби бўлган яшаш учун курашишга интилиш натижасида пайдо бўлади. Яъни бу робита ҳам ватандошлик каби ғаризийдир. Инсонлардаги бақо ғаризаси яшаш учун курашишга интилишни талаб қилиши ортидан инсонларда оилачилик ва ундан кейин қавмчилик шаклланади. Юқорида айтиб ўтганимиздек, миллатчилик ана шу оилачилик ва қавмчиликнинг йирикроқ кўриниши хисобланади. Айнан бақо ғаризасида нарсаларга эгадорлик бошқаларнинг устидан ҳукмрон бўлишга интилиш мавжуд. Бунинг оқибатида тор фикрли, миллатчиликни яшаш тарзини шакллантириш асоси қилиб белгилаб олган инсонлар аввало ўз ўрталарида эгадорлик ва ҳукмронликни талашиб низолашиш ва курашишга борсалар, ундан кейин бошқа қавмлар ва кейин бошқа миллатлар билан ҳам ана шундай низолашадилар ва курашадилар шундай йўл билан ҳукмронликка эришишга ҳаракат қиладилар. Яъни бундай инсонлар учун адолат эмас миллатчилик устун туради.

 Демак, миллатчилик робитаси уйғонишни ва юксакликка эришишни истаган инсонлар учун бир – бирларини боғловчи алоқа воситаси бўлишга ярамайди.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :  مَنْ قُتِلَ تَحْتَ رَايَةٍ عِمِّيَّةٍ يَدْعُو عَصَبِيَّةً أَوْ يَنْصُرُ عَصَبِيَّةً فَقِتْلَةٌ جَاهِلِيَّةٌ

Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: "Ким миллатчиликка чақирган ҳолида, ёки милатчиликка ёрдам бериб ўлдирилса, бас у жоҳилият ўлимини топибди". Муслим ривояти

Ҳизб ут – Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

28.12.2016й