Ўзбекистон куфр режалари учун майдонми?
Ўзбекистон куфр режалари учун майдонми?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
Словакия Бош вазири Роберт Фицо 8 июнь куни Ўзбекистонга уч кунлик расмий ташриф билан келди. Душанба кунги асосий воқеа – унинг Президент Шавкат Мирзиёев билан “Кўксарой” қароргоҳида бўлиб ўтган тантанали расмий кутиб олиш маросими бўлди. Музокаралар давомида томонлар Ўзбекистон-Словакия кўп қиррали ҳамкорлигини янада ривожлантириш йўлларини батафсил муҳокама қилди. Бунда савдо, инвестициялар ва инновациялар, қишлоқ хўжалиги, саноат, энергетика, туризм ва миграция каби йўналишларга алоҳида эътибор қаратилди.
Ер кичик ва катта доирада, яъни ўз ўқи атрофида ва қуёш атрофида айлангани каби давлат сиёсати ҳам кичик ва катта майдон: маҳаллий ва халқаро майдонда олиб борилади. Ернинг бу икки айланиш доираси бир-бирига чамбарчас боғлиқ бўлгани каби сиёсатнинг икки майдони ҳам бир-бирига боғлиқ бўлгани учун маҳаллий сиёсат халқаро сиёсатга боғлансагина уни тўғри тушуниш мумкин бўлади. Шунга кўра, ўзбек ҳукумати халқаро майдондаги ҳолат беқарорлиги сабаб мувозанатли сиёсат олиб боришга интилаётган бир пайтда, бундан фойдаланиб империалистик кучлар ўз манфаатларини илгари суришга ҳаракат қилмоқда. Шунинг учун Европа Иттифоқи, шу қатори Англиянинг дипломатик фаоллиги кучайиши фонида Брюсселнинг умумий сиёсий йўналишига тўғаноқ бўлиб, АҚШ манфаатларига бурадиган Европанинг айрим америкапараст мамлакатлари ҳам Ўзбекистон билан фаол алоқаларни йўлга қўя бошлади. Улар орасида Венгрия, яқинда Президент Мирзиёев ташриф буюрган Словения ҳамда Тошкентга расмий ташриф билан келган Словакияни тилга олиш мумкин. Ушбу “тўғаноқ” давлатларнинг Марказий Осиё, хусусан, Ўзбекистон билан ҳамкорлиги “ЕИ – Марказий Осиё” формати доирасида эмаслигига Ўзбекистон ва Евроиттифоқ муносабатларини совитадиган дипломатик манипуляция орқали очиқ ишора қилинаётганини Роберт Фицонинг баёнотларидан кўриш мумкин. Фицо Ўзбекистон ташқи сиёсатини мустақил дея баҳолаб, ўзи ҳам Словакияда “Европа Иттифоқи доирасида бўлмаган” суверен ташқи сиёсат олиб боришга интилаётганини қайд этди. Шунингдек, у Европа Иттифоқини ҳаддан ташқари ўзига ишонишини танқид қилиб, Ўзбекистонда ўрганадиган жиҳатлар борлигини айтди: “Ўзбекистон эришган ютуқлар учун катта миннатдорлик ва чуқур ҳурмат билдираман. Эҳтимол, бошқа мамлакатларга, айниқса Европа Иттифоқи каби ўзига ошиқ бўлганларга бироз камтарроқ бўлишни маслаҳат берган бўлардим… Европа Иттифоқи ўзига жуда берилиб кетган: ўзини энг ақлли, энг чиройли, энг тўғри деб ҳисоблайди, атрофдагиларга ўргатишга тайёр. Теварак-атрофга кўпроқ қараш керак. Бу дунё хилма-хил ва кўплаб илҳомлантирувчи мисолларни тақдим этади. Мен Ўзбекистонда ўрганадиган нарсалар бор деб ўйлайман. Бунга ҳурмат ва қадр билан қараш керак”. Фицо Европа Иттифоқини сиёсий тизимни ислоҳ қилишга чақириб: “Европада сиёсий тизимни ислоҳ қилиш ҳақида, яъни эркин ва демократик сайловлар асосида шаклланган тизимни қайта кўриб чиқиш ҳақида суҳбат олиб бориш зарур бўлади… Мен сиёсий тизимни самарадорроқ қилиш учун уни ўзгартиришга чақиряпман”, – деди ва Ўзбекистон ҳақида: “бошқаруви ақлли, билимдон ва кучи етарли президентга асосланган сиёсий тизимга эга мамлакат”, – дея таъриф берди.
Роберт Фицо ва Мирзиёев музокаралар якунида Стратегик шериклик муносабатларини ўрнатиш тўғрисидаги қўшма декларацияни имзолади. Бу билан Мирзиёев яна бир америкапараст давлатга эшик очиб берди. Ўзбекистонни Россия ва Хитойнинг таъсир доирасида ушлаб турувчи омиллар бўйича ҳамкорлик муҳокама этилгани ҳам буни тасдиқлаб турибди.
1. Мудофаа. Роберт Фицо Ўзбекистон Словакия компаниялари учун, айниқса мудофаа саноати соҳасида катта қизиқиш уйғотаётганини айтди. Бу ҳақда у 9 июн куни Тошкентда бўлиб ўтган Ўзбекистон — Словакия бизнес форумидан сўнг журналистларга маълум қилди, дея хабар берди Gazeta мухбири. “Биз жаноб президент Шавкат Мирзиёев билан суҳбатимизнинг катта қисмини ҳарбий-саноат комплексига бағишладик. Агар мудофаа харажатлари ошадиган бўлса, бу бошқа секторлар ҳисобидан бўлмаслиги ва фақат АҚШ ёки (исроил)дан қурол сотиб олиш билан бўлмаслиги керак, деган фикрга иккимиз ҳам қўшиламиз. Бизнинг вазифамиз иложи борича ўз уйимизда ишлаб чиқаришдир”, – деди у. Маълумки, НАТО томонидан мудофаа харажатларини ошириш бўйича босим кучайиб бормоқда. Фицо сўзининг давомида: “Агар биз президент билан гаплашган ўқ-дориларни йиғиш линиялари ёки Т типидаги танклар ва пиёдалар жанговар машиналарини модернизация қилиш каби қўшма лойиҳаларни амалга оширишга муваффақ бўлганимизда, ҳажмлар янада ошган ва ўз ишлаб чиқаришимиз ва қўшма корхоналарга сармоя киритган бўлардик”, – деди. Бош вазир, шунингдек, Украина уруши фонида Россиянинг мудофаа соҳасидаги роли минтақада заифлашганига ишора қилди: “Ўзбекистонда ҳақиқатан ҳам катта армия бор, асосан, Россия ёки Совет Иттифоқи қуроллари билан таъминланганини ҳисобга олсак, Словакия компаниялари учун бу ерда имкониятлар жуда катта, ҳатто биз тасаввур қилганимиздан ҳам кўпроқ”. Словакияда ҳарбий саноат билан миллиардер Михал Стрнад бошчилигидаги Czechoslovak Group`га тегишли иккита компания шуғулланади.
2. Энергетика. Роберт Фицо Россиянинг “Росатом” компанияси билан музокаралар олиб бораётган Ўзбекистоннинг АЭС қуриш лойиҳасига қизиқиш билдириши Россия таъсирига муқобил ечим сифатида баҳоланиши мумкин. “Ўзбекистон ўз қарорларини, жумладан, ўзи фойдаланмоқчи бўлган технологияларни танлаш масалаларида ҳам эркин қарор қабул қила оладиган мамлакатдир. Катта эҳтимол билан бу – Ўзбекистонда қўлланадиган Россия технологияси бўлади. Лекин Словакияда бешта реакторимиз борлиги ва олтинчиси якунланиш босқичида экани ҳисобга олинса, мамлакатимиз ўз тажрибаси билан Ўзбекистон учун атом энергетикаси бўйича ҳамкорликда қимматли ҳамкор бўлиши мумкин”, – деди Фицо.
3. Транспор йўлаги ва геосиёсат. “Агар биз, словаклар, ақл билан иш тутсак, Ўзбекистон биз учун Афғонистон ва минтақанинг бошқа мамлакатларига кириш дарвозаси бўлиши мумкин”, – деди Фицо. Бу билан у Словакия “Термиз-Мазори Шариф-Кобул” йўналиши орқали Афғонистонга чиқиш ҳамда Европа ва Жанубий Осиёни боғловчи логистика йўлакларини барпо қилишида, шунингдек, минтақадаги таъсирини ошириш учун стратегик қадам қўйишида Ўзбекистон ҳал қилувчи роль ўйнашини билдирди. Америкапараст бош вазирнинг бу каби стратегик хоҳишлари ортида АҚШнинг геосиёсий мақсадлари турибди, десак хато бўлмайди.
4. Миграция. Сўнгги пайтда миграция ўзбек ҳукумати энг кўп тарсаки еяётган масалага айланди. Ваҳоланки, халқ ўзбек режими Ғарбнинг секуляр тузумини татбиқ қилиши оқибатида муҳожирлик аламларини чекмоқда. Лекин Мирзиёев бир қўлдан иккинчи қўлга ўтказиш орқали вазиятни енгиллатишга уриняпти. “Биз Ўзбекистоннинг таклифидан жуда ҳайратда қолдик: 40 миллионга яқин аҳолига эга мамлакат хорижда бандлик учун 200 минггача ишчи кучи билан таъминлашга тайёр”, – деди Роберт Фицо.
5. Инвестиция. Словакия Инвестициялар ва савдони ривожлантириш агентлиги (SARIO) бош директори Роберт Симончич делегация таркибида Ўзбекистон билан ҳамкорлик қилишдан манфаатдор 25 та компания борлигини таъкидлади. 2024 йил 24 сентябрда Нью-Йоркда имзоланган “Ўзбекистон–Словакия иқтисодий ҳамкорлик” тўғрисидаги битим расмий равишда 27 март 2025 йилда ратификация қилинган эди. Бу ўзаро савдо, инвестиция ва қўшма лойиҳаларни кучайтиришга йўналтирилган муҳим ҳужжат ҳисобланади. Инвестициялар, саноат ва савдо вазири ўринбосари Шохрух Гулямов Словакия компанияларининг автомобилсозлик, металлургия, инфратузилма, қишлоқ хўжалиги, озиқ-овқат ва энергетика каби соҳалардаги тажрибаси Ўзбекистон иқтисодиёти трансформациясини жадаллаштиришда муҳим аҳамиятга эга эканини таъкидлади. “Ушбу шериклик нафақат барқарор ўсишга ҳисса қўшади, балки инвестициялар ва икки томонлама ҳамкорликни мустаҳкамлаш учун узоқ муддатли имкониятлар яратади. Иқтисодий ҳамкорликни кенгайтириш учун салоҳият жуда катта. Биз ҳамкорликни янада чуқур ривожлантиришимиз ва биргаликдаги ўсиш учун янги уфқларни очишимиз мумкин ва лозим ҳам”, – деди у.
Президент Мирзиёев Тошкентда АҚШ Давлат котиби ёрдамчиси Эрик Мейер, Америка-Ўзбекистон савдо палатаси раиси Кэролин Лэмм, Халқаро тараққиёт молия корпорацияси вице-президенти Брез Бетани, шунингдек, “Boeing”, “FLS”, “Visa”, “NASDAQ”, “Air Products”, “Franklin Templeton”, “Morgan Stanley”, “Cоcа-Cola” ва бошқа кўплаб корпорациялар раҳбарлари билан ўтказган учрашув билан бир пайтга тўғри келган Словакия Бош вазири Роберт Фицонинг расмий ташрифидан хулоса шуки, Америка давлат ёки ташкилотлар ёрдамида Ўзбекистонга ва у орқали минтақага институционал таъсир ўтказиб, улкан бойликлар ва ноёб минерал ресурсларга эгалик қилиш ҳамда рақобатчи кучларни заифлаштиришга қаратилган сиёсатини илгари сурмоқда. Шу ўринда, Ўзбекистон ҳам кўпроқ Россия ва Хитой тадбирлари учун эмас, балки Ғарб тадбирлари учун майдонга айланиб бораётгани ҳамда Россия билан масофа сақлашга уринаётгани ўзбек ҳукуматини Ғарбга оғаётганидан дарак беради.
Мусулмонларнинг моли, жони арзон бўлган ва бойликлари очкўз мустамлакачи кофир давлатлар ўртасида талаш бўлаётган бугунги кунда Уммат тақдирини ҳал қилувчи масала – Рошид Халифалик давлатини тиклаш учун бор куч ва тезлик билан ҳаракат қилиш зарурлигидир. Шундай экан, Ўзбекистон бу ўринда империалистик кучлар тадбирлари учун эмас, балки Исломни ҳаётга қайтариш йўлидаги ҳаракатлар учун қизғин майдон бўлиши лозим ва у шунга муносибдир!
Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон Матбуот бўлими аъзоси Иззатуллоҳ
22.06.2025й
