بسم الله الرحمن الرحي

“Мустақил”ликни  тақдирлаш керакми  ёки  йиғлаш…

   Биринчи  сентябрь Ўзбекистон давлатининг  “мустақил”лиги  куни!

1991 йил 31  августда аксар аҳолиси мусулмонларни ташкил этувчи  Ўзбекистон давлати  “мустақил” дея эълон қилинди. Аслида қанчалик ҳақиқат?  Ҳақиқатдан  хам мустақилмизми?  Бу саволларга жавоб топиш учун дунё мамлакатларининг тутган ўринларига  бир назар солмоқ зарур бўлади. Дунё мамлакатлари уч тоифага бўлинади.

1) Ўзининг ташқи ва ички сиёсатини манфаатига қараб хоҳлаганича юритадиган мустақил, яъни дунёнинг Етакчи давлатлари: Америка, Россия, Англия, Франция, Хитой давлатлари. Бу давлатлар ички ва ташқи сиёсатларини ўзлари белгилайлар. Шунингдек, халқаро сиёсатга таъсир ўтказади.

2) Ички сиёсатини ўз манфаатига қараб хоҳлаганидек ташқи сиёсатда эса, етакчи давлатлардан бирининг таъсири остида юргизадиган мустақил давлатлар: Испания, Япония, Италия, Канада ва хакозо.  

3)    Етакчи давлатларга қарам бўлган “учинчи олам”  давлатлари: Ўрта Осиёдаги беш давлат, Африка мамлакатлари, Араб юртлари  ва хаказо. Бизнинг юртлар хам, ана шу зикр этилганлар қаторида бўлиб, сўзлардагина  “мустақил”  давлат дейилади.  Аслида эса ички ва ташқи сиёсатда  етакчи давлатларга  қарамдир. 

Хар қандай ақли расо, фикрли, доно инсонда  табиий бир савол туғилади: Биз кимдан мустақил бўлдик? Бу сохта шиор, бизларга  ким томонидан олға сурилди? Агар  мустақил давлат ўзининг ички ва ташқи ишларини мустақил белгилаш имконини берса, таббий ресурсларини ўз истаганидек сарф қила олса, нима учун мустамлакачи давлатлар, яъни бугунги кундаги фақат ўз манфаатларини ўйлайдиган давлатлар бизнинг “мустақиллигимизга” йўл қўйиб беришмоқда? Аслида “мустақил”лик мустамлакачи давлатлардан тортиб олинадими ёки  ўз ихтиёрлари билан берадиларми? Ҳа, ушбу саволлар озгина фаҳму фаросатлик инсонни беиҳтиёр ўйга толдиради.

Аввало бизлар мусулмонлармиз. Шу нуқтадан туриб ўзимизнинг ҳолатимизга назар солайлик. Сохта, юзаки, номигагина инъом этилган “мустақил”лик бизга нима берди? Қуруқ шиорлардан иборат бўлган “хуррият” аввало тўрт томон қўшниларимиз бўлган   қозоқ,  қирғиз, тожик  ва туркман  халқлари  биз учун бегонадек бўлиб қолдилар.  Аслида, улар билан бизлар орамизда хеч қандай тўсиқларсиз яшашимиз мумкин бўлган бир уммат эдик. Яъни, қибламиз бир, динимиз бир,  урф одатларимиз, тилларимиз бир биримизга яқин бўлган бир дин вакиллари эмасмидик? Қолаверса, узоқ тарих давомида тинч тотув қўшничилик алоқалари туфайли бир бирларимизга қиз бериб, келин олиб қудачилик ришталари илдиз отиб кетган бир ҳаводан нафас олаётган бир уммат вакиллари эмасмидик?

“Мустақил”лик деган сохта шиорлар асосида тўқилган сим тўрлар туфайли, ён қўшни давлатларда яшаётган қариндошларимизни, яқинларимизни  ҳолидан хабар ололмайдиган, бир тишлам нонимизни бирга баҳам кўра олмайдиган, хатто вафот этса сўнги видолашув маросими бўлган жанозасига ҳам бора ололмайдиган кимсаларга айланиб қолмадикми?

Бу мавзуда соатлаб ёзиш мумкин бўлсада буёғига фикр қилишни сиз азиз ўқувчини ҳукмига ҳавола этамиз. Биз мустақил давлатмизми ёки йўқми? Бундай сохта “мустақил”ликни тақдирлаш керакми ёки  йиғлаш…?!       

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Зайниддин

31.08.2015й.