Синаётган гегемонлик қаршисида ўзбек режимининг илинжи: Ўзбекистоннинг АҚШ соясидаги сиёсий мудофааси

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Халқаро муносабатлар глобал куч марказларининг қулаб бориши, эски тартибларнинг емирилиши ва янги куч блокларининг шаклланиши кузатилаётган тарихий бурилиш даврини бошдан кечирмоқда. Бугунги дунё сиёсати тинчлик, дипломатия ёки халқаро меъёр тамойиллари асосида эмас, балки йирик мустамлакачи кучларнинг таъсир доираларини қайта тақсимлаш йўлидаги шафқатсиз ва прагматик кураши устига қурилган. Худди шу маънода, 2026 йилнинг баҳор ойларида Марказий Осиё минтақасида, хусусан, Ўзбекистон ташқи сиёсатида кузатилаётган АҚШ йўналишидаги дипломатик фаоллик кузатувчилар эътиборининг марказига чиқди. Бироқ, расмий баёнотлардаги баландпарвоз «стратегик шериклик», «иқтисодий ҳамкорлик» ва «инвестиция кенгашлари» каби пардалар ортига назар ташланса, жараённинг асл моҳияти бутунлай бошқача экани намоён бўлади. Бу ҳаракатлар суверенитетни мустаҳкамлаш эмас, балки таназзулга юз тутаётган мустамлакачи кучнинг ўз позицияларини бой бермаслик интилиши ва ички-ташқи босимлар остида қолган ўзбек режимининг ўз сиёсий курсисини асраб қолиш йўлидаги илинжи маҳсулидир.

Ушбу дипломатик маневрларнинг асл сабабларини англаш учун биринчи навбатда глобал геосиёсий аренадаги кучлар мувозанатига баҳо бериш лозим. Узоқ йиллар давомида жаҳон молиявий ва ҳарбий тизими устидан яккаҳокимлик қилиб келган Америка Қўшма Штатлари бугунги кунда ўзининг бўғувчи геостратегик ва тарихий боши берк кўчасига кириб қолган. Вашингтоннинг Яқин Шарқда, хусусан, Эронга қарши олиб бораётган ҳолдан тойдирувчи уруши ва Ҳурмуз бўғозидаги назоратни йўқотиши АҚШ ҳарбий қудратининг чекланганлигини фош этди. Бу инқироз ўз вақтида Совет Иттифоқини тўлиқ емирилишига ва парчаланишига олиб келган Афғонистон гирдобини ёдга солади. Америка бугун ўз ички аъзоларини кемираётган иқтисодий заифлик, молиявий инқироз ва империя сифатида қулаш аччиқ азобини бошидан кечирмоқда. 

АҚШнинг бу заифлиги нафақат ҳарбий, балки технологик ва иқтисодий соҳаларда ҳам намоён бўлмоқда. Мана шундай шароитда, Россия ва Хитой каби икки йирик Евроосиё мустамлакачи гигантларининг бевосита сиёсий ва иқтисодий чангалида турган Ўзбекистон режими жуда оғир аҳволга тушиб қолган. Бироқ, расмий Тошкентнинг бугунги хавотирлари ва дипломатик югур-югурлари халқ манфаатларини ҳимоя қилиш билан боғлиқ эмас. Йиллар давомида юритилган нотўғри сиёсий ва иқтисодий стратегия натижасида, ўзбек режими аллақачон иқтисодий ва сиёсий суверенитетнинг энг муҳим унсурларини Шимол ва Шарқдаги қўшниларига бой бериб бўлган. 

Бугунги кунда Ўзбекистон иқтисодиёти Хитой капитали ва қарз босимлари остида қолган, стратегик инфратузилмалар ва хавфсизлик тизимлари эса Кремль таъсир доирасидан чиқиб кета олмайди. Бундай шароитда режимнинг энг катта ва ягона мақсади — суверенитетни сақлаш эмас, балки ҳар қандай йўл билан бўлса-да ўз бошқарув курсисини, сиёсий иерархиясини ва ички назоратини сақлаб қолишдир. Кремль ва Пекиннинг иқтисодий ҳамда сиёсий экспансияси шу қадар кучайдики, Тошкент бу икки кучнинг ўз ички бошқарув тизимини буткул ютиб юборишидан, ҳокимият элитасининг алмашиб кетишидан қаттиқ хавфсирамоқда. Шароит шуни кўрсатмоқдаки, ўзбек режими чўкмаслик учун ҳар қандай чўпга ҳам ёпишишга тайёр.   Айнан мана шу сиёсий илинж туфайли, ўзбек режими ўзи учун заифлашган бўлса-да, ҳали ҳам маълум кучга эга Америка Қўшма Штатларини мувозанат ва паноҳ нуқтаси сифатида кўришда давом этмоқда. Бу стратегик ўйинда Ўзбекистон Президенти Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева Американинг дипломатик танловидаги ва режимнинг ташқи ҳимоясидаги марказий, калит шахсга айлантирилди. 

2026 йил баҳоридаги воқеалар занжири бу фикрни тўлиқ тасдиқлайди:

8 апрел, Вашингтон: Саида Мирзиёева АҚШ Давлат котиби Марко Рубио билан ишбилармонлик нонуштаси форматида тўғридан-тўғри музокаралар ўтказди. Муҳокамалар марказида фақатгина савдо эмас, балки АҚШнинг Жанубий ва Марказий Осиё бўйича махсус вакили Сержио Гор иштирокида муҳим минераллар, янги технологиялар ва инфратузилма лойиҳалари турди. Бу — режимнинг Америкага стратегик хомашё таклиф қилиш эвазига сиёсий дахлсизлик ва қўллаб-қувватлаш сўрашининг яққол кўринишидир. 

Орадан ҳеч қанча вақт ўтмай, 24 май куни Саида Мирзиёева Ҳиндистонга ташрифи доирасида АҚШ Давлат котиби Марко Рубио шарафига уюштирилган расмий қабул маросимида яна иштирок этди ва америкалик шериклар билан қизғин мулоқотни давом эттирганини ижтимоий тармоқлари орқали ошкор қилди. Бу Тошкентнинг Вашингтон билан алоқаларни нақадар устувор деб билишни намойиш этиш иштиёқидан далолат беради. АҚШ Давлат котиби ўринбосари Сара Роджерснинг 27 май – 10 июн кунлари Ҳиндистон ва Непал қаторида Ўзбекистон ва Туркманистонга ташрифини бошлаши Оқ уйнинг минтақага қайта эътибор қаратаётганини кўрсатади. 

Режим АҚШ билан бундай тиғиз алоқалар ўрнатиш орқали Россия ва Хитойнинг мутлақ тазйиқига қарши сунъий «мувозанат тоши» яратишни ва ўз сиёсий умрини узайтиришни кўзламоқда. Муҳим минераллар ва технологиялар ниқоби остида Америка капиталини жалб қилишга уринишлар — аслида режимнинг ички сиёсий муҳит устидан назоратни йўқотмаслик ва ўз курсисини ҳимоя қилиш учун қилаётган жон таслим олдидаги ҳаракатларидир. 

Иккинчи томондан, Американинг ушбу жараёндаги ролини ҳам фаол геосиёсий ҳужум ёки минтақани ўз назоратига олиш уриниши деб баҳолаш хато бўлар эди. Бугунги кунда Вашингтон глобал миқёсда жиддий заифлик ва таназзулни бошдан кечираётгани сабабли, унинг ташқи сиёсати агрессив кенгайишдан кўра кўпроқ мудофаавий хусусиятга эга. 

Марко Рубио ва Сара Роджерс каби юқори мартабали мулозимларнинг ҳаракатлари Оқ уйнинг янги ҳудудларни забт этиши эмас, балки ўз таъсир доирасидаги ва стратегик манфаатлари ётган муҳим нуқталарни буткул бой бермаслик учун қилаётган интилишидир. Вашингтон Евроосиё блокининг (Хитой ва Россия) ушбу стратегик плацдармда — Марказий Осиё юрагида мутлақ ва назоратсиз ҳукмронлик ўрнатишига йўл қўймасликка ҳаракат қилмоқда. Америка учун Ўзбекистон режимининг унга паноҳ сўраб мурожаат қилиши — минтақадаги логистик, геосиёсий ва хомашёвий позицияларни сақлаб қолиш ва рақибларига қарши фойдаланиш учун қулай имкониятдир. АҚШ Ўзбекистон суверенитетини қўллаб-қувватлаши ҳақидаги баёнотлари ортига беркиниб, амалда ўз мудофаа маневрларини амалга оширмоқда. 

2026 йил баҳоридаги Америка-Ўзбекистон дипломатик учрашувлари халқаро сиёсатнинг энг совуқ ва шафқатсиз қоидалари асосида ривожланмоқда. Бу ерда суверенитетни юксалтириш ёки халқ фаровонлиги ҳақида ҳеч қандай сўз бориши мумкин эмас. Балки ўзбек режими маҳаллий халқ манфаатларини қурбон қилиш эвазига бўлса-да, ўз сиёсий курсисини ва ҳокимиятини асраш учун заифлашаётган гегемондан паноҳ тиламоқда. Мустамлакачи кучлар ўртасидаги прагматик ва вақтинчалик манфаатлар тўқнашуви фонида ўзбек режимининг бундай ёндашуви минтақа келажагини янада мавҳумлаштиради ва йирик кучлар ўртасидаги ўйинчоққа айлантириб қўйиш хавфини туғдиради. 

Бугун биз гувоҳи бўлаётганимиз — синаётган Америка гегемонлигининг жон таслим қилиш олдидаги талвасаси ва ўзбек режимининг ўз курсисини сақлаш йўлидаги хоинлик маневрлари — Ислом Умматининг бошида сиёсий ва мафкуравий етакчилик – Халифаликнинг йўқлиги сабабли келаётган навбатдаги балодир. Хоҳ Ғарб бўлсин (АҚШ), хоҳ Шарқ (Хитой ва Россия) — уларнинг барчаси битта мақсадни, яъни мусулмонлар устидан ҳукмронлик қилиш ва уларнинг бойликларини талон-тарож этишни кўзлаган кофир ва мустамлакачи кучлардир. Уларнинг бугунги ҳолати — АҚШнинг Эрон гирдобига ботиши каби — капиталистик империялар даври тугаб, уларнинг ўз-ўзини емириш палласи келганидан далолат беради. Бу давр — куфр тузумларининг чириганини ва инсониятни зулматга етаклаётганини фош этувчи тарихий лаҳзадир. 

Шундай экан, Ўзбекистон ва бутун Ислом олами учун ягона сиёсий нажот йўли — мустамлакачи куфр кучларидан паноҳ тилаш ёки уларнинг сиёсий ўйинларида қурол бўлиш эмас, балки уларнинг кишанларини парчалаб ташлашдир. Минтақани ва Умматни бу хорликдан қутқарадиган ягона куч — барча жаҳолат зулматларини парчалаб, инсониятни Аллоҳнинг нури ва адолатига олиб чиқувчи, пайғамбарлик манҳажи асосидаги Рошид Халифалик давлатининг қайта тикланишидир. Фақатгина мана шундай исломий сиёсий куч дунёдаги мустамлакачилик занжирларини узиб, Умматнинг асл азизлигини ва ҳақиқий буюклигини қайтариб беришга қодирдир. 

Иззатуллоҳ

31.05.2026й