Матбуот баёноти

Юрган Нобел томонидан таклиф қилинган интеграция режаси:

Бу ассимиляцияга чақириқми?

Яқинда Голландия бош вазири Дик Скоф Озодлик ва Демократия учун халқ партияси аъзоси Юрген Нобел билан биргаликда Нидерландия «ёш мусулмонларининг интеграциялашуви билан боғлиқ катта муаммо»га дуч келаётганини таъкидлаб, интеграция баҳсларини яна авж олдирди. Ҳозирда Нобел «интеграция режаси»ни ишлаб чиқиш устида ишламоқда. У «энг муҳими ҳамма Голландия стандартлари ва қадриятларини қўллаб-қувватлаши» шартлигини таъкидлаб келади. Бу жуда муҳим саволларни туғдирмоқда: Бу нимага олиб келади? Нега бу баҳслар шу қадар мунозарали бўлиб қолмоқда?

Тарихда интеграцияга голланд тилини тушуниш ва Голландия жамиятини ўрганиш, дея таъриф берилган. Бугунги кунда эса у ердаги мусулмонларнинг учинчи ва тўртинчи авлоди голланд тилини яхши билади ва урф-одатларидан хабардор. Шунга қарамай, интеграция ҳамон сиёсий масала бўлиб қолмоқда. Бундан асосий эътибор интеграциянинг анъанавий маъносидан бутунлай бошқа томонга ўзгариб кетгани кўриниб турибди. Кўпинча мамлакатдаги демократик жамият устуни сифатида сўз эркинлиги ва эътиқод эркинлиги каби сохта қадриятлар тиқиштирилмоқда. Лекин, аслида, бу қадриятлар танлаб қўлланилади-да, ҳаммани, айниқса, мусулмонларни бирдек қамраб олмайди. Масалан, Қуръонни ёқиш ва Росулуллоҳ ﷺни таҳқирлаш каби ҳаракатларда, қасддан Исломни ҳақорат қилишда сўз эркинлигидан фойдаланишяпти. Бироқ, мусулмонлар буни қоралаш билан танқид қилсалар ёки қарши чиқсалар, уларга сўз эркинлигидан фойдаланиш сифати берилмаяпти, аксинча, «муросасизлик» сифати бериляпти. Худди шундай, Исломга зид амалларни қўллаб-қувватлаш каби секуляр меъёрларга амал қилиш мақсадида мусулмонлар ўз эътиқодларидан воз кечишга мажбур қилинган пайтда эътиқод эркинлиги ҳам ўз маъносини йўқотади. Бу сохта эркинликлар тажрибада ўзининг пуч нарса эканини фош қилмоқда. Зеро, улардан ўз иймонларига амал қилган шахсларни ҳимоя қилиш ўрнига, четлатиш воситаси сифатида фойдаланишяпти.

Голландияда мусулмонларга ўз диний ва маданий қадриятларидан воз кечишлари учун қилинаётган босимлар тобора кучаймоқда. Мусулмонлар ҳозир нафақат ўзларининг исломий ўзликларидан воз кечишга, ҳатто туйғуларини, фикрларини ва ўзлари қадрлайдиган нарсаларини ўзгартиришга ҳам мажбур қилинмоқдалар. Бу мажбурлашни Голландия паспортини бекор қилиб, мажбуран депортация қилишларида, масжид ва Қуръони Карим мадрасалари каби исломий муассасаларни кузатишни кучайтиришларида яққол кўриш мумкин. Расмий раҳбарлар, шу жумладан бош вазир Дик Скоф ва унинг ҳукумати айни муассасаларни қаттиқ кузатишни очиқ қўллаб-қувватлашди. Бу эса Голландияда яшовчи мусулмонларга нисбатан шундоқ ҳам давом этаётган ишончсизлик ва ёвқараш муҳитини янада кучайтирди.

Афтидан, «интеграция» атамаси эскириб, ассимиляция талаб қилинаётган кўринади. Яъни исломий қадрият ва ўлчовлардан воз кечиб, секуляр мафкура ва кун тартибига мослашишни талаб қилишяпти. Сақофий ассимиляциядан ташқари, мусулмон ёшлар ва умуман, барча мусулмонларга яҳудий вужудини давлат сифатида тан олишлари учун сиёсий босим ўтказилмоқда. Ҳолбуки, бу мусулмонлар қонини ичиш, фаластинликларни кўчириш ва репрессия қилиш устига қурилган давлатдир. Мусулмонларга нисбатан олганда, бу давлатни тан олишларини тасаввур қилиб бўлмайди. Шунга қарамай, мана шундай қотил вужуднинг Фаластиндаги мавжудлигини танқид қилиш ёки қарши чиқиш борган сари антисемитизм, дея бостирилмоқда. Ўз навбатида, бу сиёсий мухолафатнинг амалда овозини ўчиришга олиб келмоқда. Бу сўз эркинлиги тушунчаси атрофидаги иккиюзламачиликнинг яна бир кўрсаткичидир. Сўз эркинлиги умуминсоний ҳуқуқ сифатида ҳимояланган бўлса-да, ҳукмрон сиёсий қарашларга қарши чиққанда қабул қилинмайди.

Биз Голландияда яшовчи мусулмон жамоа сифатида, ассимиляция қилишга қаратилган бундай сиёсатга нисбатан онгимизни ўстиришга ҳаракат қилишимиз ҳамда кучли ва конструктив далиллар билан жавоб қайтаришимиз зарур. Бунинг учун мусулмонларни таълим ва маънавий жиҳатдан ривожлантиришни биринчи ўринга қўйишимиз ва уларни ташқи босимларга қарамасдан ўз исломий эътиқодларида собит қолишлари учун зарур бўлган билим ва матонатга эга қилишимиз керак бўлади. Оилалар ва жамоа етакчилари ҳам ёшларимизни ақидавий манбаларимиз, исломий ўзлигимиз, қонунларимиз ва исломий тарихимиздан фахрланиш сари фаол равишда тарбиялашлари ва уларни ўз қадриятлари ва амалларига бўлган ишончларини ошириш керак. Улар, шунингдек, мусулмон ёшларда Исломда бутун инсоният муаммоларига ечим мавжудлигига бўлган ишончни вужудга келтиришлари лозим. Буларни адо этиш орқали келажак авлодни Ислом билан бўлган алоқаларини йўқотишдан ҳимоя қилишлари ва кучли, бирдам жамиятга пойдевор қўйишлари мумкин бўлади. Мусулмонлар исломий принципларга амал қилиш ва ассимиляция босимларига қарши туриш орқали ўзларини ноёб ўзликларини сақлаб қолишга ва уларни келажак авлодларга етказишга муваффақ бўладилар.

Аллоҳ Таоло айтади:

﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَٰمُواْ تَتَنَزَّلُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ أَلَّا تَخَافُواْ وَلَا تَحۡزَنُواْ وَأَبۡشِرُواْ بِٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي كُنتُمۡ تُوعَدُونَ﴾

«Албатта: «Роббимиз Аллоҳдир», деб, сўнг тўғри-устувор бўлган зотларнинг олдиларига (ўлим пайтида) фаришталар тушиб, «қўрқманг ва ғамгин бўлманг, сизга ваъда қилинган жаннат хушхабари билан шодланинг, дерлар!»                                                                   [Фуссилат 30]

Ҳизб ут-Таҳрирнинг марказий матбуот бўлими аёллар қаноти