Қуръон боғларига саёҳат

بسم الله الرحمن الرحيم

ان النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهم عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ

Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Сизларнинг ичингизда яхшироғингиз, Қуръонни ўрганган ва уни ўргатганингиздир”. Бухорий ривояти.

Муқаддас китоби бўлган Қуръони Каримни бандаларининг ҳидоят топишлари учун дастур қилиб берган Аллоҳга Унинг Ўзига муносиб мақтов ва ҳамдлар бўлсин. Ушбу Китобни умматга энг олий кўринишда чиройли етказган, ушбу Китоб мўъжизалиги билан у зотнинг Пайғамбарлиги исботланган Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловоту саломлар бўлсин.

Рукнимизнинг ўтган сонида Аллоҳ Таоло баъзи ҳукмларни амалдан тўхтатиб, ўрнига бошқа ҳукмни келтиргани ёки бутунлай йўқ қилгани, яъни Қуръонда насх тўғрисида алоҳида тўхталиб ўтган эдик. Энди Бақара сурасининг тафсирини ўрганишда давом этамиз. Қуйида Бақара сурасининг 108-ояти тафсири билан аввалги дарсларимизни давом эттирамиз.

أَمْ تُرِيدُونَ أَن تَسْأَلُواْ رَسُولَكُمْ كَمَا سُئِلَ مُوسَى مِن قَبْلُ وَمَن يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالإِيمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاء السَّبِيلِ * وَدَّ كَثِيرٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُم مِّن بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّاراً حَسَداً مِّنْ عِندِ أَنفُسِهِم مِّن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُواْ وَاصْفَحُواْ حَتَّى يَأْتِيَ اللّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ * وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ وَمَا تُقَدِّمُواْ لأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللّهِ إِنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

“Ёки Пайғамбарингиздан, илгари Мусодан сўралган нарсаларни сўрашни истайсизми (эй мўминлар)? Ким иймонга куфрни алмаштирса, албатта тўғри йўлдан адашади. Аҳли китобларнинг кўпчилиги сизларни, иймонли бўлганингиздан кейин (яъни ҳозир), уларнинг ўзларига ҳам ҳақиқат очиқ равшан бўлганидан кейин, ҳасад қилганлари сабабли сизларни куфрга қайтаришни истайди. Бас, Аллоҳнинг фармони келгунича уларни афв қилинг ва кечиринг. Албатта, Аллоҳ ҳар нарсага қодирдир. Намозни тўкис адо қилинг ва закотни беринг! Ўзингиз учун нима яхшилик қилган бўлсангиз, уни Аллоҳ ҳузурида топажаксиз. Шубҳасиз Аллоҳ қилган амалларингизни кўриб тургувчидир”. (108-110)

Аллоҳ Таоло бу оятларда қуйидагиларни баён қилади:

1. Аллоҳ Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва мўминларга хитоб қилиб, сизлар яҳудлар Мусо алайҳиссаломдан сўраган нарсаларни пайғамбарингиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламдан сўрамоқчи бўляпсизларми, деяпти. Улар ўзларининг иймон келтиришлари ёки мўминликларида давом этишлари учун бир неча ишларнинг амалга ошишини шарт қилишган эди. Масалан, Аллоҳни очиқ кўриш ёки уларга ҳам кофирларникига ўхшаган худолар қилиб берилиши каби ишларни сўрашди. Шундан сўнг Аллоҳ кишининг иймон келтириш ёки мўминликда давом этиш учун бир неча ишларнинг амалга ошишини талаб қилиши куфр эканини айтди. Бу иш иймонни куфрга айлантириб юборади. Ким шу ишни қилса, тўғри йўлдан, ҳидоятдан озиб, куфр ва залолат йўлига қадам босибди.
2. Динингиздан қайтишингиз, иймонингизни куфрга алмаштиришингиз кўпчилик аҳли китоблар учун айни муддаодир. Улар сизларни динингиздан қайтаришга уринадилар. Яна бу ишни уларга сизларнинг динингиз Ислом ҳақ экани, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўша ўзларининг китобларида битилган Аллоҳнинг ҳақиқий пайғамбари экани аён бўлганидан кейин қиладилар. Негаки, улар пайғамбар ўзларидан чиқмаганига (яъни охирги пайғамбар ҳам яҳудийлардан чиқади, деб ишонишар эди) ҳасад қиладилар. Бу ҳасад ўзларининг ичларидан чиқаётган иллатдир. Уларни ҳасад қилишга китоблари буюрмаган. Аксинча, уларнинг китоблари Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламни тасдиқлашга буюрган. Лекин улар Аллоҳнинг буйруғига эмас, ўзларининг истакларига, шаҳватларига бўйсунишни истайдилар.

Кейин Аллоҳ мўминлардан то Аллоҳнинг фармони келгунига қадар уларни кечириб туришларини талаб қилади. Сал кейинроқда Аллоҳ айнан мана шу буйруқни баён қилган.

قَاتِلُواْ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَلاَ بِالْيَوْمِ الآخِرِ وَلاَ يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَلاَ يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُواْ الْجِزْيَةَ عَن يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ

“Аллоҳга ва охират кунига ишонмайдиган, Аллоҳ ва Унинг пайғамбари ҳаром деган нарсани ҳаром деб билмайдиган, Ҳақ (яъни Ислом) динга эътиқод қилмайдиган аҳли китоблардан иборат бўлган кимсаларга қарши то улар хорланган (мағлуб) ҳолларида ўз қўллари билан (зиммаларидаги) солиқни тўламагунларича, жанг қилингиз!” (Тавба. 29)

Кейин эса улар кечирилмайдилар. Ё мусулмон бўладилар ё Ислом аҳкомларига бўйсуниб жизя тўлайдилар ёки қилич билан қатл қилинадилар.

Мусулмонлар иймонга кириш учун яҳудий бўлган Мусо алайҳиссалом қавми Аллоҳга турли шартларни ёки талабларни қўйиш куфр эканини баён қилганидан кейин, Аллоҳ Таоло Ўзининг ҳар ишга қодирлигини, бандалари устидан ҳукмронлигини, ғолиблигини таъкидлаяпти.

إِنَّ اللّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير

Албатта, Аллоҳ ҳар нарсага қодирдир.

1. Кейин Аллоҳ Таоло мўминларга намозни адо этиш ва закот беришнинг фарзлигини баён қилиб, уларга мўмин ўзининг ҳар бир қилган яхшилигини қиёмат кунида топишини, яъни ҳар бир яхшилиги зое кетмаслигини, унинг учун Аллоҳдан савоб олишини, Аллоҳ ошкораю яширин қилинаётган барча ишлардан огоҳ эканини ва ҳар бир ишга яраша жазо ёки мукофот беришини билдиряпти.

إِنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

“Шубҳасиз Аллоҳ қилган амалларингизни кўриб тургувчидир”.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим

25.04.2018й.