Ислом мафкураси мусулмонларга ёт ғоями?

بسم الله الرحمن الرحيم

28 ноябрь куни Шавкат Мирзиёев радикаллашувга қарши кураш ва диний маърифатни ривожлантиришга оид йиғилиш ўтказди. Йиғилишда таъкидланишича, сўнгги беш йилда мамлакатда 100 дан ортиқ янги масжидлар қурилиб, 555 таси таъмирланган. Охирги етти йилда Ҳаж квотаси икки баравар оширилди, 60 мингдан ортиқ фуқаро ҳаж зиёратига борди. Умра сафарларини ташкил қилиш қонуний тартибга солинди. “Бугун кибермаконда хавф-хатарлар кучайиб бормоқда. Чегаралар ва қонунларни тан олмайдиган интернет тармоқлари орқали радикал ғоялар ҳам кириб келмоқда. Бунинг оқибатида аҳолининг нисбатан заиф қатламлари, жумладан, ёшлар турли ноқонуний гуруҳлар таъсирига тушиб қолаётгани афсусланарли. Бутун жамоатчилик бундан огоҳ бўлиши, уламолар ва нуронийлар тўғри йўлни кўрсатиши керак”, – деган президент Мирзиёев.

Яқинда тарқатилган хабарга кўра, Тошкент вилоятида ИИВ ва ДХХ ходимлари интернет тармоқлари орқали радикал ғоялар таъсирига тушиб қолган 17 ёшли ўсмир атрофида тўпланган 17 кишидан иборат гуруҳни қўлга олган. Тергов маълумотларига кўра, улар “Ислом давлати” (ИШИД) халқаро террорчилик ташкилотлари сафига қўшилиш ниятида бўлган. Исломда Аллоҳ йўлида жиҳод қилиш энг олий мақом амаллардан ҳисобланади ва у Ўзбекистон қонунларида қандай талқин қилинишидан қатъий назар, ҳеч қандай жиноят эмас. Аслида, жиҳод ҳақида бу қонунларда ҳеч қандай гап йўқ. Чунки ўзбек ҳукумати ҳатто жиҳод деган калимадан ҳам қўрқади ва уни тақиқлаш маъносида бўлса ҳам қонунда ишлатилишини хоҳламайди. Чунки бу мусулмонларда ҳукуматга нисбатан салбий муносабат пайдо қилиши ва жиҳодга қизиқишни уйғотиши мумкин. Бунинг ўрнига у тақиқланган ташкилотларни ўз ичига олган “қора рўйхат”ни тузди. Шунга асосан кимки Аллоҳнинг динини олий қилиш ёки жиҳод қилиш ниятида ҳаракат қилганини билиб қолса, жиноий жавобгарликка тортяпти. 

Кўриниб турганидек, ҳукумат Исломдаги намоз, рўза, ҳаж каби баъзи ибодатларга рухсат беришни Исломга амал қилиш дея уқтириб, мана шунинг ўзи етарли, деб ҳисобламоқда. Бундай илмоний қараш шахсий ибодатлар билан бир қаторда кўрилувчи Ислом тузумининг ҳар қандай қонун-қоидаларини ёт ғоя ҳисоблашни ва унга қарши курашишни тақозо этади. Тошкент вилоятида қўлга олинган ўсмирлар қандай шароитда бундай айбловларни бўйнига олганлари оммага номаълум. Бироқ шуниси аниқки, ўзбек ҳукумати ўзининг Исломни ҳаётдан четлатиш курашида ўспирин ёшларни улар ҳали амалга оширмаган иши учун ҳам шафқатсизларча жазолашдан тап тортмайди. ИШИД билан боғлиқ ҳодисалар эса ҳукуматнинг Ислом даъватига қарши курашини оқлашдаги асосий суянадиган қуролига айланган. Ўзбекистоннинг мафкураси йўқлиги сабабли ҳукумат Исломга қарши фикрий курашишдан ожиз. Шунинг учун ҳам ҳукумат халқнинг Ислом асосида уйғонишига қарши зўравон сиёсат юритяпти. Бундай йўл билан ҳам мағлуб бўлишларини ўзлари яхши англаганлари боис, Ислом мафкурасига қарши курашда ночорликдан дин уламоларидан фойдаланишади. Буларнинг ортидан чигал ва тубан ватанпарварлик ва миллийлик деган нарсаларга асосланган маънавият ва маърифат тарғиботи Ислом ғоясига қарши қўйиляпти. Бундан Исломнинг фақат шахсга тегишли бўлган ибодат, ахлоқ ва муомалаларга тааллуқли аҳкомларига динда йўқ ривоятларни аралаштириб етказиш орқали муте шахсни пайдо қилиш мақсад қилинган.

Маҳаллаларда Қўқон ва Марғилон тажрибаси асосида “Оқсоқоллар ва ота-оналар кенгашлари” тузилгани, шунингдек, Ўзбекистон ҳожиларининг “Янги Ўзбекистоннинг фидойиси бўлиб, маънавият тарғиботчисига айланамиз” ташаббуслари мана шу тубан услубнинг кўринишларидир. Абадий жаннатдаги олий даражаларни дунё матосига алмашган бу имом-домлаларнинг энг катта хиёнатларидан бири Имом Бухорий, имом Термизий илмий меъросини ўрганишдан мусулмонларни чалғитиб, уларнинг қабри зиёратига йўналтираётганидир. Бунга сабаб, бу алломаларнинг битган китобларини ва диний фаолиятини оммадан яширмай тўғри етказилса, оз фурсат ичида мусулмонларнинг ўзлигини англашига олиб келади. Ҳукумат қўйнидаги бу дин тужжорларининг ёрдами билан тузилган дарсликлар ва маърузалар тўпламлари Исломни ўзида тўлиқ акс эттирмайди, яъни мусулмонларнинг дунё масалаларига ҳам қониқарли жавоб бермайди, Охирати учун ҳам фойдали бўлмайди. Шу сабабдан халқимиз ҳаётнинг мураккаб муаммоларига жавоб топиш учун хориждаги уламоларга мурожаат қилишда давом этаверади.

Юқорида айтганимиздек, ҳукумат учун асл муаммо давлат ва халқни бирлаштирадиган мафкуранинг йўқлигидир. Каримов давридан бери шакллантиришга уриниб келинган ватанпарварлик ва миллий ғоя эса, ноаниқ, саёз ва чигал бўлгани учун халқ уни эшитганда энсаси қотади. Аслида, капиталистик демократиянинг ўзи ҳамда унга ўхшаган инсон ақли маҳсули бўлган бошқа мафкура ва тузумлар мусулмонлар учун етти ёт бегона ғоя ҳисобланади. Шунингдек, миллийлик, ватанпарварлик каби тор миллатчилик ғоялари ҳам мусулмонларга бегонадир.

Асл ғоя халқнинг ҳаётига мазмун бахш этадиган, уни эзгу мақсадлар сари етаклайдиган фикрлар мажмуидир. У халқнинг ўтмиши, бугуни ва келажагини ўзида мужассамлаштиради, унинг туб манфаатларини, мақсадларини ифодалайди. Бир сўз билан айтганда, у Ислом мафкурасидир. Ўзбекистоннинг аксар халқи мусулмондир. Ислом уларнинг туғилганида қулоқларига айтилган азон билан ўрнашган. Уларга бу дунё ҳаёти ҳақида, Аллоҳ ва Охират ҳақида ва уларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳақидаги энг тўғри тушунчаларни зеҳн ва қалбларига жойлаган Ислом таълимотидир. Аллоҳ таоло айтади:

لِيَعْبُدُونِ إِلَّا وَالْإِنسَ الْجِنَّ خَلَقْتُ وَمَا

– “Мен жин ва инсни фақат Ўзимга ибодат қилишлари учунгина яратдим”. (Зориёт:56)

Аллоҳга ибодат қилиш Унга иймон келтириш ва итоат қилиш демакдир. Аллоҳга итоат қилиш Унинг барча аҳкомларига амал қилишдир. Аллоҳнинг аҳкомлари ибодат, ахлоқ ва муомала амалларигагина чекланиб қолмайди. Балки улар Аллоҳ таоло буюрган ва қайтарган ҳамма масалаларни ўз ичига олади. Инсоннинг амаллари жамият ҳаётига ва давлат сиёсатига алоқадор бўлгани учун Аллоҳнинг жамият ва давлатга оид ҳукмлари ҳаётга татбиқ қилинмаётган бўлса, шахс бундан жавобгар бўлади. Буни қуйидаги оят ёрқин ифодалайди:

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً ۖ قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

– “Эсланг, (эй Муҳаммад), Парвардигорингиз фаришталарга: “Мен Ерда (Одамни) халифа қилмоқчиман”, деганида улар айтдилар: “У ерда бузғунчилик қиладиган, қонлар тўкадиган кимсани (халифа) қиласанми? Ҳолбуки, биз ҳамду сано айтиш билан Сени улуғлаймиз ва Сенинг исмингни мудом пок тутамиз”. (Аллоҳ) айтди: “Мен сизлар билмаган нарсаларни биламан”. (Бақара:30)

Халифа сўзи бу ўринда тўғри йўлга солиш, бошқарув ишларини бажариши учун Аллоҳ томонидан вакил қилинган киши маъносидадир. Ҳа, Аллоҳ таоло ер юзида адолатни ўрнатиш орқали фаровон ҳаётни таъминлаш учун Ўзининг халифаси бўлган инсонга мукаммал низомни туширган. Мана шу низом, бизнинг асримизда, Ҳизб ут-Таҳрир ал-Исломий жамоасининг Халифалик давлат дастури лойиҳасида тўлиқ баён қилинган. Ушбу низом ҳаётнинг ҳар бир соҳасига жавоб беришни, уни тўла ечишни ва назоратига олишни талаб қилгани учун бу иш давлат бажарадиган иш ҳисобланади. Зеро, раҳбарларга шариатни мукаммал татбиқ қилиш мажбуриятини юклайдиган, маст қилувчи барча нарсалар қатъиян таъқиқланадиган, фаҳш-бузуқликни тарқатадиган жой ва воситалар буткул йўқ қилинадиган, аёл-қизларни беҳаёларча очиқ-сочиқ юришдан асрайдиган, омма халқни Исломга амал қилиш ва эзгу ишларда мусобақалашишга чорлайдиган покиза ва мусаффо иймоний муҳит давлат тиклансагина вужудга келади. Шунинг учун ҳар бир мусулмон ўзининг яратилишидан кўзланган ғояни теран идрок этса, мусулмоннинг ҳаётдаги ғояси рошид Халифаликни тиклаш орқали Исломий ҳаётни қайта бошлаш эканлигини англайди. Ўзбекистон ҳукумати бу ғояни ёт, радикал деб номлаб унга қарши ҳар қанча курашмасин, мусулмон киши бу ғоя йўлида қувватини, вақтини ва молини аямай сарфлаши даркор. Чунки унинг дунё ва Охират саодати мана шу ғоянинг ҳаётда амалга ошишига боғлиқдир.

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Абдураҳмон

08.12.2024й