Наврўз тадбирлари Исломдан чалғитишнинг очиқ ифодасидир

بسم الله الرحمن الرحيم

Наврўз қадимги оташпарастликдан қолган хурофот эканлигини диндан ва тарихдан озгина хабардор бўлган одамлар яхши билишади. Росулуллоҳ ﷺ Мадинада бу ғайриисломий байрамни нишонлашни бекор қилганларидан сўнг мусулмонлар жамияти бу хурофий сарқитдан бутунлай тозаланган эди. Ҳозирда эса наврўз мусулмонларни Исломий уйғонишдан чалғитиш ва фаҳш-бузуқликка ботиришда қўлланадиган тадбирлардан бирига айланиб қолди. Ислом Каримов 21 мартни байрамона руҳда ўтказиш учун турли тадбирларга, ҳатто очиқ ҳавони пайдо қилиш учун булутларни бомбардимон қилишга халқнинг миллиардларини сарфлаган бўлса, Шавкат Мирзиёев бу йилги Рамазон ойида наврўзни умумхалқ сайиллари шаклида ўтказиш тўғрисидаги қарорини бир ой олдин эълон қилди. “Қадриятларинг боқий бўлсин, Наврўз!” номли бош ғояга асосланган президент қарори замиридаги мақсадларни англаш биз учун ўзбек режими танлаган йўлнинг ҳақиқатини очиб беради.

Мазкур қарорда халқнинг дунёқараши ва маданиятини шакллантиришга масъул бўлган вазирлик, агентлик ва уюшмалар зиммасига наврўзнинг ғоявий-бадиий “концепция”сини ишлаб чиқиш вазифаси топширилди. Мазкур концепция асосида ишлаб чиқилган наврўз байрами тарғибот тадбирларини Тошкент шаҳри, Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар марказлари, барча шаҳар ва туманлар, қишлоқ ва овулларда бир ҳафта давомида амалга ошириш вазифаси бош вазир А.Н.Арипов зиммасига юклатилди. Бугина эмас, наврўзга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича ташкилий қўмита ҳам тузилди. Мазкур қарорда энг асосий ишларга урғу берилиб, жумладан, бу йилги наврўз муқаддас Рамазон ойида нишонланишини инобатга олиб, кекса авлод вакилларини, хусусан, “Меҳрибонлик”, “Саховат” ва “Мурувват” уйларида яшаётган шахслар, ижтимоий ҳимоя дафтарларига киритилган ва кўмакка муҳтож инсонлар учун ифторлик эмас, “байрам дастурхони ёзиш” белгиланган. Наврўз тадбирларида Исломий қадриятларни, айниқса Рамазон ойи ва рўзадорлар шаънини топтайдиган ишларга алоҳида ўрин берилган. Тадбирларда кўклам таомларини тайёрлаш ҳамда бу борада кўргазмали савдо ва танловларни уюштириш, бошқа бандда эса, баҳорий таомлар сотиладиган очиқ ошхоналарни ташкил қилиш вазифаси қатъий белгиланган. Бундан ташқари, наврўзни ҳар бир ҳудудда нишонлаш билан боғлиқ удум ва анъаналарни кенг тарғиб қилиш ва уларда юртдошларимизнинг фаол иштирокини таъминлаш белгиланди. Шу сабабли водий вилоятлари шаҳар ва туманларида эркак ва аёллар аралаш рақсга тушиш каби турли бузуқчилик тадбирлари бу куфр байрами баҳонасида бошлаб юборилди. Илму ирфон марази бўлган мактаблар ва олий ўқув юртларидаги рўзадор йигит қизлардан турли хил байрамона либослар кийиб келиш ва байрам тадбирида иштирок этиш талаб этилмоқда. Бу сиёсатдан кўзланган мақсадни президент ўз қарорида очиқ ифодалади. Жумладан, унда наврўз тадбирларидаги байрамона руҳ – мамлакатимизда амалга оширилаётган туб демократик ислоҳотлар, халқимизнинг кундалик ҳаёти, онги ва дунёқарашида юз бераётган ижобий ўзгаришларнинг акс этишидир, дейилади.

Ҳақиқатда, Мирзиёев ҳукумати мусулмон халқимиз дунёқараши ва ҳаётидан Исломни сиқиб чиқаришда мажусийлар сарқити бўлмиш наврўз хурофотидан ҳам фойдаланмоқда. Бугун Ўзбекистонда инсонларнинг, айниқса ёш авлоднинг дунёқарашини шакллантиришда катта аҳамиятга эга бўлган тарих ва адабиётни зардўштийлик манбалари билан тўлдириш ҳаракати кетмоқда. Ислом тарихига бўҳтонлар тўқилаётган ва улуғ Рамазон ойида мусулмон халқимизни бундай гуноҳ ишларга ундалаётган бир пайтда, имом-домлаларнинг мум тишлаб ўтиришлари хиёнат устига хиёнат бўляпти. Улар соқов шайтон каби сукут сақлашлари билан аслида юртимизда уюштирилаётган барча бузуқ ишларга кўмаклашяпти, десак янглишмаймиз. Чунки улар байрамларни расмий, диний ва маданий байрамларга ажратган ҳолда уларнинг барчасига Ислом рухсат беради, деган хоинона фатвони бериб келишмоқда. Ваҳоланки, улар бирор нарса Аллоҳнинг Каломидан устун турувчи эмаслигини, маданиятнинг ягона булоғи Қуръон ва Ҳадис эканлигини ва мусулмонлар фақат Расулуллоҳ ﷺ йўлларига чекланишлари зарурлигини яхши билар эдилар. Абу Довуд Анас ибн Молик (р.а)дан қилган ривоятда шундай дейилади: “Пайғамбаримиз Муҳаммад ﷺ Маккадан Мадинага ҳижрат қилиб келганларида мадиналикларни ўйнаб, ҳурсандчилик қиладиган икки кунлари бўлар эди. Бу байрамларни биринчиси Наврўз, иккинчиси Меҳражон эди. Пайғамбаримиз ﷺ дедилар: “Аллоҳ таоло икки ёмон байрам ўрнига икки яхши байрамни ато этди, булар Қурбон ва Рамазон ҳайитларидир”.

Ислом – эзгулик, меҳр-шафқат дини бўлгани ҳолда нега инсонлар ўзаро ҳадялашадиган, хурсандчилик қиладиган иккита байрамни Расулуллоҳ ﷺ бошқасига алмаштиришга шошилдилар?! Бунинг жавоби қуйидагича: ҳар қандай байрам муайян эътиқоддан келиб чиққан ҳодисалардан юзага келади. Бу байрамни нишонлаш ундаги эътиқодий фикрларни кўр-кўрона қабул қилишга, маросим ва урф-одатларини улуғлашга ҳамда уларга риоя қилишга интилишни пайдо қилиши мумкин. Чунки хурофий удумлар эсланганда қўзғаладиган ҳис-туйғулар бўлиб, уни ақл тарозисига солинмаса, инсон ҳақиқати йўқ пуч эътиқодларни ҳам қабул қилиши мумкин. Оқибатда эса инсонларнинг дунё ва охирати залолатга юз тутади. Шу сабабли Расулуллоҳ ﷺ барча ношаръий байрамларни, жумладан, наврўз хурофотини ҳам бекор қилишга шошилганлар. Бинобарин, ҳанафий мазҳаби уламолари ҳам наврўзни нишонлаш кишини гуноҳга ботириши, ҳатто диндан чиқариши хатари борлигидан огоҳлантиришган. Аллоҳ таоло айтади:

لِّكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ ۖ

“Биз барча миллатга ўз маросимларини жорий қилганмиз”.  (Ҳаж:67)

Ўзбек ҳукумати хусусан ёшларни 7 кун байрам таътилига чиқариб, наврўзни халқ сайли шаклида ўтказишга халқнинг миллиардлаган маблағларини сарфламоқда ва бу билан гўё Россия, Хитой ва Ғарбга юритилаётган сиёсат натижасида мусулмон халқимизнинг ғайриисломий тадбирларда ҳам фаол иштирок этаётганини намойиш қилмоқда. Шубҳасиз, мана бундай оммавий тадбирлар инсонларга, айниқса онгги ва руҳиятига кучли таъсир ўтказади. Бу таассуротлар инсон зеҳнида бир умрга муҳрланиб қолади. Шу сабабдан мусулмон халқимиз бундай тадбирларда иштирок этишдан сақланишлари ва одамларни бу оғир гуноҳдан қайтаришлари зарур. Бу куфр байрамини нишонлаш у ёқда турсин, ҳатто томоша қилгани бориш ҳам кишини гуноҳга ботиради ҳамда бузуқ удумнинг сақланиб қолишига ҳисса қўшиш ҳисобланади. Оташпарастлар байрами бўлган наврўзни нима эканлигини англагани ҳолда уни қабул қилиш эса кишини диндан чиқаради.

Унутмаслигимиз лозимки, биз барча амалларимиз, ҳатто ҳар бир сўзимиз устидан Аллоҳга ҳисоб берамиз. Шундай экан, ҳаётимизни, хусусан, дўзахдан қутулиш имкони қилиб берилган Рамазон ойини ва катта эҳтимол билан Қадр кечаси бўлиши кутилган сўнгги ўн кунлигини савоб амаллар билан безашимиз зарур. Акс ҳолда аҳволимиз бугунгидан-да ёмонлашиб, борган сари муаммолар гирдобига кириб кетаверамиз. Аллоҳ таоло марҳамат қилиб айтади:

وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنك

– “Ким Менинг Эслатмамдан юз ўгирса, бас, албатта, унинг учун танг-бахтсиз ҳаёт бўлур”.                 (Тоҳа:123)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Абдураҳмон

21.03.2025й