Мустамлакачилик занжиридаги пенсия жамғармалари ва инсон тақдирини гаровга қўйган тизимлар

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

2027 йил бошидан Ғарб мустамлакачилиги томонидан ўрнатилган иқтисодий зулмларнинг яна бир тўлқинига гувоҳ бўламиз. Яъни Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги ҳузуридаги Пенсия жамғармаси фаолиятини такомиллаштириш ҳамда шахсий жамғариб бориладиган пенсия таъминотини бозор механизмлари ва хусусий бошқарув ширкатларига ўтказиш борасидаги “ислоҳот”лари  чуқур таҳлил ва мулоҳазани талаб этади. Расмий баёнотлар «иқтисодий эркинлик», «инвестиция оқими» ва «молиявий барақарорлик» деган сўзлар билан безалган бўлса-да, бундай сиёсий қарорларнинг ортида турган асл мақсад инсонларнинг пешона тери эвазига топган маблағларини сармоя бозорларига олиб чиқиб гаровга қўйиш ҳамда давлатнинг ўз зиммасидаги масъулиятдан воз кечишдир. Бу ишларнинг барчаси адолат ва ҳақиқат мезонларига зид бўлиб, фақат инсон зотини таҳқирлашдан бошқа нарса эмас. Аллоҳ таоло Қуръони Каримда бандаларини ботил йўллардан қайтариб марҳамат қилади:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ

«Эй имон келтирганлар! Молларингизни ўрталарингизда ботил йўл билан емангиз, магар ўзаро розилик асосидаги тижорат бўлса, бу мустасно».  (Нисо:29)

Бу оят инсонларнинг ўзаро молиявий муносабатларида адолат ва розилик қанчалик муҳимлигини кўрсатади, бугунги капиталистик тузум эса инсонларнинг мол-мулкини мажбурият ва алдов орқали талон-торож қилишгагина қаратилган.

Мазкур ишлар ортида муайян Ғарб молиявий марказлари, хусусан, Халқаро валюта жамғармаси, Жаҳон банки ва шулар каби бошқа муассасалар турибди. Марказий Осиё минтақасида, жумладан, Ўзбекистонда жорий этилган шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақлари механизми ҳамда унинг хусусий бошқарув компанияларига топширилиши режалари асл моҳиятига кўра оддий меҳнаткашларнинг ҳалол маблағларини шилиб олишга қаратилган мунофиқона тузоқдир. Халқ банки орқали юритиладиган ҳамда хусусий инвестиция тузилмаларига берилиши кутилаётган мазкур тизимлар халқ манфаатига хизмат қилмайди. Бу тузилмаларнинг илдизи инсонларнинг кексаликдаги тирикчилигини бозорнинг шафқатсиз ва таваккалчиликка асосланган қонунларига боғлаб қўйишдир. Расмий баёнотларда бу қарорлар иқтисодиётни ривожлантириш деб аталади, лекин бундай важлар ортида аслида халқни қашшоқлаштириш ҳамда улкан маблағларни транснационал компаниялар манфаатига буриб юбориш яширинган. Росулуллоҳ ﷺнинг кўрсатмаларига кўра, Имом Бухорий ва Имом Муслим ривоят қилган саҳиҳ ҳадисда шундай дейилади: Маъқил ибн Ясор розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади, у киши айтдилар: Набий ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим:

عَنْ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللَّهُ رَعِيَّةً، يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ، إِلاَّ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ

«Кимки раъиятдан бирига раҳбар бўлиб, уларни самимият билан бошқармаган(уларга хиёнат қилган) ҳолда вафот этса, Аллоҳ унга жаннатни ҳаром қилади».

Бугунги кунда халқ маблағларини бозор таваккалчилигига ташлаб қўйиш уларни самимият(садоқат)билан бошқариш ҳисобланмайди. Мазкур жараёнларнинг тўлиқ таҳлили бизга солиқ тизими ва даромадларни тақсимлаш механизмлари қанчалик адолатсиз, яроқсиз асосларга қурилганини кўрсатиб беради. Ходимнинг даромад солиғидан айрим қисмларнинг шахсий ҳисобварақларга йўналтирилиши ва бу жараён қўшимча харажат келтириб чиқармаслиги ҳақидаги иддаолар кўзбўямачиликдан бошқа нарса эмас. Чунки бу каби тизимлар инсонларнинг эртанги келажагини ноаниқликка маҳкум этади. Қолаверса, инфляция сабабли валюта ўз қийматини йўқотиб боради ва одамлар топган даромадларини ўз эҳтиёжларини қондириш учун сарфлашдан мосуво бўладилар. Бироқ ғарбча андозалар асосида қад ростлаган бугунги иқтисодий тизимлар бутунлай судхўрлик фоизларига ва қимор табиатли биржа операцияларига асосланган бўлиб, халқнинг бойлигини камайтиришга хизмат қилади. Аллоҳ таоло ўз каломида судхўрлик ҳамда алдов йўли билан одамларнинг молини ейдиганларни қаттиқ огоҳлантириб шундай дейди:

وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا

«Аллоҳ тижоратни ҳалол, судхўрликни эса ҳаром қилди». (Бақара:275)

Ҳозирги вақтда амалга оширилаётган ўзгаришлар, хусусан, пенсия жамғармаларини давлат банки тасарруфидан чиқариб, хусусий бошқарув компанияларига топшириш режалари улкан хатарларни ўз ичига олади. Хусусий бошқарув тузилмаларининг асосий вазифаси инсонларнинг қарилигини фаровон қилиш эмас, балки акциялар бозорида олди-сотди қилиш орқали ўз капиталларини оширишдир. Ислом фиқҳида эса, инсонларнинг ҳаётий зарур эҳтиёжлари бозордаги савдо-сотиқларнинг таваккалчилигига, яъни қимор мақомидаги молиявий операцияларга боғлиқ қилиб қўйилиши мутлақо жоиз эмасдир.

 عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: «نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الْحَصَاةِ وَعَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ

Имом Муслим ривояти: «Расулуллоҳ ﷺ алдов савдосидан (байъ ул- ғарор) ва тош отиб қилинадиган савдодан наҳй қилдилар (қайтардилар)», дейилган.

Ислом олами ва хусусан, Марказий Осиё минтақасининг бугунги заифлиги, Ғарбнинг мустамлакачилик сиёсати ҳамда халқаро молия ташкилотларининг кўрсатмаларига сўзсиз итоат этиши ўта ачинарли аҳволни келтириб чиқармоқда. Маҳаллий мутасаддилар мустақил қарорлар қабул қилаётгандек кўринсалар-да, уларнинг “ислоҳот”лари аслида ўша Ғарб марказлари чизиб берган чизиқдан чиқмаётганини кўрсатади. Бу мусулмонларнинг тақдирини ғайриисломий қонунларга ташлаб қўйишдан бошқа нарса эмас. Аллоҳ таоло бундай нобакор тузум эгаларига эргашишдан қайтариб, шундай марҳамат қилади:

وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ

«Ва агар Ер юзидагиларнинг кўпларига итоат этадиган бўлсанг, улар сени Аллоҳнинг йўлидан адаштирурлар».             (Анъом:116)

Давлатнинг бош мажбурияти фуқароларнинг барча жабҳалардаги ҳимоясини мукаммал таъминлашдан иборатдир. Ислом тарихида фуқароларнинг таъминоти жамиятнинг энг устувор вазифаси сифатида Байтулмол зиммасига юклатилган. Ҳеч қачон Исломда инсоннинг кексаликдаги ризқи бозордаги акцияларнинг нархига боғлиқ қилиб қўйилмаган. Ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу даврларидаги адолатли сиёсат бунга яққол мисол бўла олади. Бугун эса инсонларнинг бутун умр машаққат билан ишлаб топган пуллари бозор чархпалакларида янчиб ташланаётгани улкан фожиадир.

Хулоса ўрнида шуни қайд этиш жоизки, Ўзбекистонда олиб борилаётган пенсия жамғармаси тизимидаги ўзгаришлар Ғарб мустамлакачилик сиёсатининг иқтисодий андозаларини татбиқ этишга қаратилган хато қадамлардир. Хусусий фондлар таваккалчиликларига ташлаб қўйиладиган ҳар қандай жамғарма тизими барбод бўлишга маҳкумдир. Ҳақиқий ечим фақатгина инсон қадр-қимматини кафолатлайдиган, ғайриисломий капиталистик фирибгарликларни рад этувчи исломий тартиб ҳамда адолатли бошқарув қарор топгандагина қўлга киритилиши мумкин. Шу боисдан ҳар бир онгли инсон бу каби тузоқларни теран англаши ва ўз тақдирини ботил тизимлар ихтиёрига топшириб қўймаслиги зарур.

Ҳаётуллоҳ

10.11.2026й