بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Афғонистон Исломсиз қаерга боради?!

Устоз Сайфуллоҳ Мустанир

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Афғонистондаги матбуот бўлими раиси

Толибон ҳаракати қудратга келгандан бошлаб, ўнлаб оммавий ахборот воситалари, тадқиқот марказлари, инсон ҳуқуқлари ва хотин-қизлар ҳуқуқларини кузатувчилар, халқаро ташкилотлар шу жумладан БМТ, барча-барчаси Aфғонистондаги гуманитар вазиятни ғоят хавфли ва таҳдидли қилиб кўрсатишда ўзаро кучларини бирлаштирдилар.

Бироқ, Aфғонистондаги гуманитар вазият республика бошқаруви пайтида бугунги кундагига нисбатан бир мунча ёмонроқ эди. Республика бошқаруви пайтида ҳар куни бутун юрт бўйлаб жуда кўп афғонлар (300 билан 500 нафар ўртасида) ўлдирилган. Бироқ, манфаатлари тўғридан-тўғри ёки билвосита босқинчиларга боғлиқ бўлган маълум бир қатламнинг иқтисодий аҳволи яхши эди ва бундай ҳолат Афғонистоннинг айрим йирик шаҳарларида кўзга ташланарди. Аслида эса, Америка ва НАТОнинг уруш машинасида келтириб тўкилган катта-катта пуллар Афғонистон учун сохта иқтисодиёт ясади ва босқинчи чиқиб кетиши билан кўздан ғойиб бўлди. Бу ўз навбатида, одамларни юртга ҳақиқий иқтисоднинг яна қайтишига умидвор қилди. Аммо Афғонистоннинг чекка қишлоқларида яшовчи аҳолининг иқтисодий аҳволи яхшиланмади. Ҳолбуки, улар урушдан, коррупциядан, хавфсизлик бузилишидан ва зўравонликлардан республика бошқаруви пайтида бугунги кунга нисбатан кўпроқ азоб-уқубатлар тортганлар.

Бундай ташвиқотнинг асосий сабаби шуки, Америка бир томондан у ердаги мағлубияти учун Афғонистон халқидан қасос олмоқчи. Бошқа томондан, Америка ва Ғарб юмшоқ куч (маънавий куч) қўллаш орқали Ислом Амирлигининг хатти-ҳаракатини Ғарб манфаатларига мос равишда ўзгартирмоқчи. Америка оммавий ахборот воситалари, инсон ҳуқуқлари ва хотин-қизлар ҳуқуқлари ташкилотлари, этник озчилик ҳуқуқлари ташкилотлари, фуқаролик жамиятлари, БМТ ва бошқа ташкилотлар ёрдамида турли йўллар билан юмшоқ куч қўллаш орқали мустамлакачиликни Афғонистонга қайта жойлашишини осонлаштиришга ҳаракат қилмоқда. Американинг Афғонистоннинг 10 миллиард долларини музлатиши ва афғон халқи билан янги ҳукуматга турли санкциялар жорий қилиши ортида ҳам мана шу мақсад ётибди. Шунинг учун Ғарб сиёсий, иқтисодий, маданий, психологик ва разведка соҳаларида юмшоқ ёндашувлар орқали афғон халқига қарши янги уруш бошлади.

Мана шу нарсалар яққол кўриниб турган эса-да, Афғонистон Ислом Амирлиги бошқарувни ўз қўлига олганига 13 ой бўлса ҳам, ҳозиргача ўз ҳокимиятини қонуний ҳокимиятга айлантириш учун Исломда ҳокимиятни қўлга олишнинг ягона тариқати асосида халқдан «байъат» олмади. Аксинча, инсонлар ишларини тартиблаштиришда ҳамда бошқа халқаро муносабатларни ўрнатишда Ислом Амирлиги раҳбарларига зарур бўлган дастур ҳануз қоронғи ҳолатда қолмоқда. Ваҳоланки, Ислом Амирлигидаги ҳар бир синф Исломга амал қилиш ва шариатни татбиқ этиш ҳақида гапиряпти. Шунга қарамай, БМТ ва бошқа давлатларнинг Амирликни тан олиши керак, деган дастак билан шариат татбиқи кечикиб кетди.

Афсуски, Ислом Амирлик ҳамон республика давридан қолган эски тузилма ва муассасалар асосида бошқариб келмоқда. Исломни ҳозирги давлат бошқарув тизими доирасида татбиқ этиш ниятида. Бу эса, етишиб бўлмайдиган ва шаффоф равишда амалга ошириб бўлмайдиган тасаввур. Бунинг ягона сабаби Афғонистон, Покистон ва Ҳиндистондаги таълим программасида исломий бошқарув структураси ҳақида тиниқ тасаввурнинг йўқлигидир. Чунки ўша таълим программаларида берилган тушунчаларга асир бўлган кишилар ҳозирги давлат бошқарув тизими бўлмаса, одамлар ишларини исломий қарашлар асосида бошқаришнинг имкони йўқ, деб билишади. Бу эса, ҳозирги миллий давлат воқелигини тан олишдир. Шунинг учун муаммоларни айни тушунча асосида ҳал қилиш нафақат вақтни беҳуда кетказади, балки босқинчиликни чиқариб ташлаш ва Исломни ёйиш йўлида берилган барча қурбонликларга таҳдид солади.

Бундан ташқари, Исломий Амирликда давлат хизматлари, давлат ишларини бошқариш ва бюрократия ҳақида тиниқ тушунчанинг йўқлиги турли исломий гуруҳларда яна бир асосий муаммога айланди. Зеро, Ислом давлатининг ҳаётнинг барча соҳаларида исломий дунёқарашга асосланган ишлари Ислом тузумининг ўзига хос-ноёб структурасида намоён бўлади. Шу боисдан Исломни республика структураси билан мослаштириб бўлмайди, чунки республика структураси Ғарб дунёқарашига асосланган. Шунинг учун афтидан, бу Ислом Амирлигининг шариатни татбиқ қилиш услуби ҳам худди Саудия ва Эрон «исломий анъаналар», дея атаётган ва татбиқ қилаётган услубга жуда ўхшамоқда. Бу эса, ўз навбатида, Ислом Амирлигига яхши кўз билан қараётган Умматнинг умидлари синишига олиб боради.

Минг афсуски, Ислом Амирлигининг ташқи сиёсати миллий давлат мафкураси ва услубларига асосланди. Чунки унинг ташқи сиёсати асосан миллий манфаатни рўёбга чиқариш, БМТ ва бошқа давлатлар томонидан тан олинишини қўлга киритиш ва дунёвий дипломатияни қўллашга қаратилди. Бироқ Ислом давлатининг ташқи сиёсати Исломни бутун дунёга даъват ва жиҳод билан етказиш мафкурасига асосланган. Ислом давлатини миллий чегара ичига чеклаш мумкин эмас.

Ушбу мазкур омилларни эътиборга олганда, мудом Ислом тўлиқ татбиқ этилмас экан, Афғонистон яна аста-секин кофирлар қўлига тушиб қолмоқда. Ваҳоланки, Ислом Уммати қўлида айни муаммоларни диққат билан ўрганишга ва уларни Ислом дунёқараши асосида ҳал қилишга қудрат-лаёқат бор.

Шу нуқтаи назардан, Ҳизб ут-Таҳрир Умматнинг энг катта мафкуравий ва сиёсий етакчиси сифатида 191 моддадан иборат дастур ишлаб чиққан. Бу дастур Қуръон, суннат, ижмо ва шаръий қиёсдан ишлаб чиқилган бўлиб, Умматнинг жорий муаммоларини ечишга қаратилган.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг сиёсий иқтидорга эга аъзолари борлиги ва улар бутун Ислом диёрларида етакчилик қилишларига қўшимча, унинг ушбу дастури ҳам Ислом давлати етакчилиги остида Халифалик муассасалари ичкарисида янги тузумни шакллантиришга қодир ва шу орқали Умматнинг сиёсий, иқтисодий, ижтимоий, таълим, саноат, ички ва ташқи сиёсат каби барча муаммоларини Ислом асосида ҳал эта олади.

Шундай экан, эй Афғонистондаги мусулмонлар, Ҳизб ут-Таҳрирнинг Афғонистонни Марказий ва Жанубий Осиё билан бирлаштирган ҳолда буюк Уммат сифатида, Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифаликни барпо этишга бўлган даъватини қабул қилинглар.

Роя газетасининг 2022 йил 16 феврал чоршанба кунги 379-сонидан