Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили
Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили
بسم الله الرحمن الرحيم
﴿أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ﴾
“Динсизлик ҳукмрон бўлишини истайдиларми?! Имонлари комил бўлган қавм учун Аллоҳдан ҳам гўзалроқ ҳукм қилгувчи ким бор?!”
Хабар (president.uz 26.05.2024й): Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг таклифига биноан Россия Федерацияси Президенти Владимир Путин 26 май куни давлат ташрифи билан мамлакатимизга келди.
Изоҳ: Ушбу ташриф Путин президент этиб сайланганидан сўнг Хитой ва Беларусдан кейинги учинчи хорижий ташрифидир. Путин катта дабдаба билан кутиб олингани ҳамда жуда катта делегация билан келгани, Мирзиёев билан белгиланган вақтдан ҳам ортиқроқ яккама-якка гаплашгани ва Мирзиёев уни уйига таклиф қилгани – булар ўзбек президентининг ҳали ҳам Россияга содиқлигини, айниқса Ғарбга кўрсатиб қўйиш учун уюштирилганга ўхшайди. Аслида, Америка бошлиқ Ғарб давлатларининг Марказий Осиё, хусусан Ўзбекистон билан алоқалари жадаллашиб бораётганидан Россиянинг хавотири кучаяётгани барчага маълум эди. Шу сабабли ҳам Путин мамлакатнинг Россия учун нақадар муҳимлигини таъкидлаш мақсадида сайланганидан сўнг минтақа давлатлари орасида биринчи бўлиб Ўзбекистонга келди, десак тўғри бўлади. Россия Ўзбекистонни ўз таъсир доирасида ушлаб туриш учун ҳар турли воситаларни ишга соляпти. Рус пропагандачиларининг таҳдидли баёнотлари, энергетика борасида қарам қилиб қўйиш қадамлари, ўзбекистонлик меҳнат муҳожирларига бўлаётган босимлар шулар жумласидан. Шунингдек, Ўзбекистон дунё бозорига чиқиши учун Ғарб таклиф қилаётган транспорт коридорларига муқобил сифатида “Шимол-Жануб” халқаро коридорига қизиқтиришга уриняпти. Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, бу шумқадам Путиннинг келиши олдидан ўзбек ҳукумати терроризм ва экстремизмга қарши кураш ниқоби остида Ислом ва мусулмонларга қарши чора-тадбирларни кучайтирди. Афтидан, ушбу чора-тадбирлар Мирзиёев Путин олдида жамиятнинг Исломийлашишини секинлаштириш борасида қилинаётган ишлар ҳисоботини бериш учун қилинган кўринади. Ҳа, ўзбек ҳукумати нажас, кофир ўрис олдида ҳамон қўли кўксида, айтганларини бажо келтириб, қуллуқ қилишда давом этяпти. Халқимизни хорлашига, бойликларимизни талон-тарож қилишига йўл қўйиб беряпти. Бизнинг ҳимоячимиз ва ғамхўримиз – Халифалик давлатимиз тикланмас экан, бу каби хорлик ва қарамликдан ҳеч қачон қутула олмаймиз. Росулуллоҳ ﷺ дедилар: “Имом (яъни Халифа) қалқондир, унинг ортида туриб жанг қилинади ва у билан ҳимояланилади”.
Хабар (ihma.uz 27.05.2024й): Жаҳон банки Ўзбекистонда аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламларини ҳимоялашга қаратилган «Инсон» лойиҳаси учун 100 млн доллар миқдорида имтиёзли кредит ажратди.
Изоҳ: Хабарда айтилишича, лойиҳа, жумладан, 50 мингдан ортиқ аҳолига сифатли ижтимоий ва реабилитация хизматларидан фойдаланиш имконини беради. Шунингдек, лойиҳага қўшимча равишда Жаҳон банки қошидаги “Эрта ёшдаги таълим учун ҳамкорлик” кўп томонлама донорлик траст жамғармаси томонидан тақдим этилган 2 миллион долларлик грант воситасида молиялаштирилади. Бугунги кунда халқаро молиявий ташкилотлар ичида Ўзбекистон энг кўп қарзни Жаҳон банкидан (6,6 миллиард доллар) олгани маълум. 2023 йил якуни бўйича давлат қарзи 5,7 млрд. долларга ошиб, қолдиғи 34,9 млрд. долларга етган. Ҳа, риболи қарзлар сиртмоғи бора-бора Ўзбекистонни нафас йўлларини бўғиб бормоқда. Айниқса, Жаҳон банки каби Америка манфаатларига хизмат қилувчи ташкилотларнинг мақсади – учинчи олам давлатларини қарз ботқоғига янада чуқурроқ ботиришдир. Яъни қарзнинг тўлаш муддатини узайтириш орқали қарздорликни кўпайтириш ҳамда янги қарзлар бериб, қарздорлик даражасини янада оширишдир. Яна бир муҳим жиҳати, борди-ю Ўзбекистон олинаётган қарзларни оғир саноатни йўлга қўйиш, илмий-технологик тадқиқот лабораторияларини қуриш каби ишлаб чиқаришга ихтисослашган корхоналарни барпо этишга йўналтирадиган бўлса, Жаҳон банки бир чақа ҳам қарз бермайди. Қарзлар асосан, юқорида айтилганидек, ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламларни ҳимоялаш, йўл ва кўприклар қуриш, уларни таъмирлаш ёки маҳаллаларни ободонлаштириш, мактаблар, шифохоналар, меҳмонхоналар барпо этиш каби давлатга ҳеч қандай тараққиёт келтирмайдиган, ишлаб чиқаришга даҳли йўқ ўлик лойиҳаларга сарфлансагина берилади.
Хабар (kun.uz 29.05.2024й): Ўзбекистон Жаҳон савдо ташкилотининг 2026 йил Камерунда бўлиб ўтадиган саммитига қадар ташкилотга аъзо бўлиб кириш жараёнини якунига етказиш ниятида. Бу ҳақда бош вазир ўринбосари Жамшид Хўжаев аъзолик жараёни бўйича ишчи гуруҳнинг навбатдаги йиғилишида айтиб ўтди.
Изоҳ: Ўзбек ҳукумати ЖСТга аъзо бўлишга кўпдан бери интилиб келяпти. Хўш, бу ташкилотга аъзо бўлиш Ўзбекистон иқтисодиётини ривожлантирадими? Бу ташкилот ҳақида Ҳизб ут-Таҳрирнинг Роя газетаси 264-сонида чоп этилган мақолада, жумладан, шундай дейилади: “Тўғри, бу ташкилот сиртдан қараганда унга аъзо бўлган давлатларга кўп имкониятлар яратаётгандек кўриниши мумкин, бироқ бу ташкилотлар яширадиган бош мақсадлар ҳам бор. У ҳам бўлса, қашшоқ ва ривожланаётган давлатларда капиталистик давлатлар ва йирик ширкатлар учун бозорлар очиш, шу орқали айни бозорларни назорат қилиб, уларнинг устидан ҳукмронлик қилишдир. Бунинг оқибатида, ўша кичик давлатлар ўз бюджетлари камомадини бартараф этиш ва бозорларини ҳимоя қилиш учун улкан кредитларга муҳтож бўладилар. Кейин кредитлар Жаҳон Банки ва Халқаро Валюта Фондидан ўтказиб берилади. Шунинг учун ҳам, Жаҳон Савдо Ташкилоти, Жаҳон Банки ва Халқаро Валюта Фонди – фалаж қилувчи ва ўлдирувчи учликдир. Бу учлик халқларни мустамлакачиларнинг сиёсати ҳамда нарх-наво, ҳатто озиқ-овқат каби асосий эҳтиёж моллари нархини белгиловчи кўрсатмаларига ва хусусийлаштириш сиёсатларига қараб юрадиган қилиб қўяди. Хусусийлаштириш сиёсати ҳукуматнинг аксар секторларини мустамлакачи давлатларга мулк қилиб беради. Бу ва бошқа ишлар кредитнинг аслини эмас, процентини тўлашга мажбурловчи тежамкорлик ва қашшоқлаштириш сиёсатидир. Ушбу ташкилотлар қоидаларига риоя қилаётган ёки улар билан ҳамкорликни йўлга қўяётган ҳар қандай мусулмон давлат бизни мустамлака қилиш, бозорларимиз ва валюталаримизни заифлаштириш, иқтисодимиз ва юртларимизни хонавайрон қилишда ўшаларга шерикдир. Бас, шундай экан, мустамлакачиларнинг ричаглари бўлган бундай халқаро ташкилотлардан жуда-жуда сақланмоқ лозим”. (Иқтибос тугади). Бундан келиб чиқадики, Ўзбекистонни ЖСТга қўшилиши ўта хатарлидир.
Хабар (gazeta.uz 30.05.2024й): ЮНИСЕФ Қашқадарё вилоятига 150 минг она-болага тиббий хизмат кўрсатишни яхшилаш учун кислород ускуналарининг биринчи партиясини етказди. Улар ёрдамида янги туғилган чақалоқларнинг омон қолиш кўрсаткичлари ошиши таъкидланди.
Изоҳ: 1946 йилда тузилган БМТ ҳузуридаги ЮНИСЕФ ташкилотининг мақсади маориф, фан ва маданият соҳасида мамлакатлар ўртасидаги ҳамкорликни ривожлантириш йўли билан дунёда тинчлик ва хавфсизлик бўлишига кўмаклашишдир. Ўзбекистонда ЮНИСЕФ ташкилоти 1994 йилдан буён болалар ва уларнинг оилалари ҳаётини яхшилаш, энг кам таъминланган қатламларга алоҳида эътибор қаратиш бўйича иш олиб бориши айтилади. Гарчи ЮНИСЕФ одамлар кўзига дунёда саводсизликни тугатиш ва оламдаги қашшоқ болаларга ёрдам кўрсатиш билан шуғулланувчи халқаро ташкилот бўлиб кўринса-да, бироқ фаолияти синчиклаб текширилса, унинг асл моҳияти разолат, ахлоқий, ижтимоий ва сақофий бузуқликни кенг ёйиш эканлиги маълум бўлади. Чунки ЮНИСЕФ саводсизликни тугатишни рўкач қилиб, камбағал давлатларга ўзининг педагогик ва сақофий дастурларини тиқиштиради. У дастурлар шаҳар ва қишлоқ ўқув масканларида босқичма-босқич йўлга қўйилади. Булар ўз моҳиятига кўра ғарбона дастурлар бўлиб, Исломий қадриятларимизга бутунлай зиддир. Ана шу бузғунчи ташкилотнинг таъсири билан мусулмонлар диёрида ўғил ва қиз болаларни аралаш ўқитадиган мактаблар юзага келди. Шунингдек, балоғатга етмаган болалардаги психологик чигаллик муаммоларини муолажа қилиш баҳонаси билан, йигит-қизларга жинсий таълим дарслари ўтиладиган бўлди! Бу ташкилотнинг яна бир мақсади – дунё давлатлари ўзларига БМТ тарафидан белгилаб берилган статус ва мажбуриятлардан бошқа томонга бурилиб кетмаслигини назорат қилиб боришдир. Яъни қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштиришга ихтисослашган давлатларнинг ўқув қўлланмалари ва фан дарсликлари саноатлашган давлатлардагидан фарқли бўлиши лозим. Ташкилотнинг ушбу воқелигидан келиб чиқиб, Ўзбекистонга кўрсатаётган ёрдамлари ортида ҳам қандай разил мақсадлар ётганлигини билиш мушкул эмас. Шунинг учун бундай ташкилотларнинг фарзандларимиз тарбиясини издан чиқаришга қаратилган дастурларига хушёр бўлишимиз ва уларнинг қадамларини тийиб қўйишимиз зарур. Бунга эса фақат Халифалик давлатини барпо қилиш билангина эришишимиз мумкин. Ҳадиси шарифда: “Имом (яъни халифа) қалқондир. Унинг ортида туриб жанг қилинади ва у билан ҳимояланилади”, – дейилди.
Хабар (gazeta.uz 31.05.2024й): Тарифлар оширилганидан сўнг май ойида Ўзбекистонда 2023 йилнинг шу даврига нисбатан электр истеъмоли 324 млн кВт/соатга, газники 125 млн куб метрга камайди, деди энергетика вазири. Унинг айтишича, абонентлар ва корхоналар сони кўпайиши билан истеъмолнинг камайиши энергия тежамкорлигидан далолатдир.
Изоҳ: Ҳукумат расмийсининг бу гаплари одамларни ислоҳотларга ишонтиришга қаратилган десак тўғрироқ бўлади. Унинг энергия тежаляпти, деган гапининг ҳақиқати шуки, бу тежамкорлик мажбурий ёки сунъий юзага келмоқда. Яъни аҳолининг аксар қисми даромади камлиги ва тарифлар ошгани сабабли энергияга ортиқча пул сарфламасликка уринади. Ҳатто муҳтож бўла туриб ҳам айрим ўринларда газ ва электрни ишлатишдан воз кечади. Аслида, ҳукуматнинг мақсади ҳам шу – одамларни нима қилиб бўлса ҳам энергияни тежашга мажбурлаш эди. Тарифлар оширилишидан аввал айни шу вазир, нархларнинг ошиши аҳолининг аксар қисмига таъсир қилмайди, деганди. Ва табиийки, бундай бўлмади, балки айнан тескариси юз берди. Чунки аҳолининг бой қатлами нархлар ошгани сабабли энергияни тежашга ўтишига бирон кимса ишонмаса керак. Тежаш – асосан аҳолининг кам даромадли қисми чекига тушишига эса, ҳеч ким шубҳа қилмайди. Бундан ташқари, вазир нархлар фақат халқни энергия билан тўлиқ таъминлашга эришилганидан сўнг оширилади, деган гапни ҳам айтганди. Кўриб турганимиздек, ҳукумат расмийси айтган гапларнинг бирортаси шу пайтгача ҳақиқатга яқин келмай, фақат қуруқ ваъдалардан нарига ўтмаяпти. Аслида, энергия ресурсларига бой юртимизда энергетик кризис ёки тақчиллик ҳақида гап-сўз ҳам бўлиши мумкин эмас. Халқимизни бундай абгор аҳволга ҳукуматнинг уқувсиз бошқаруви ва ғайриисломий қонунлари солиб қўйди. Ислом аҳкомларини татбиқ қилиш билан мамлакат бойликлари қатори энергия манбаларини ҳам омма мулкига айлантирилади ва бугунги сунъий пайдо қилинаётган энергетик муаммога батамом барҳам берилади. Пайғамбаримиз ﷺ шундай дедилар: “Одамлар уч нарсада – сув, ўт-ўлан ва оловда шерикдирлар”.
Хабар (daryo.uz 31.05.2024й): 2024 йил 1 январь ҳолатига кўра, Ўзбекистоннинг давлат қарзи бир йил давомида 5,7 млрд долларга ўсиб, 34,9 млрд долларга етди. Олти йил ичида қарз 3 баравар ошди. Ўтган йили давлат қарзига хизмат кўрсатиш харажатлари кескин ортди.
Изоҳ: Минг афсуски, биз аввалдан огоҳлантириб келаётган хатарлар бугун янада яққол намоён бўлмоқда. Телба-тескари ва ножоиз қарзларнинг оғир оқибати бугун ҳар қачонгидан ҳам аниқроқ кўриняпти, буни халқимиз ҳам ўз ҳаётида ҳис қилмоқда. Бироқ ҳукумат ўзини ҳис қилмаганга – билиб-билмаганга, кўриб-кўрмаганга оляпти. Халқимизни қулоғигача қарзга ботириб қўйиб, ҳеч нима бўлмагандек, пинагини бузмай яна қарз олишда давом этяпти. Чунки у қарз тузоғига тушиб бўлган, ҳатто давлат ғазнаси бўшаб қолгани ҳақида гап-сўзлар тарқалганда ҳам расмийлар буни рад қилишди. Ваҳоланки, олтин сотиш ортиб бораётганининг ўзи бюджет оғир аҳволда эканига далолат қилади. Шунингдек, ҳукумат қарзлар ва уларнинг фоизларини тўлаш учун халққа ажратилаётган маблағларни қисқартиришни бошлади. Жумладан, баъзи нафақаларни, олий таълим грантлари ва стипендияларни қисқартирди, баъзи бекор қилинган солиқларни яна жорий қилди. Маълумотларга кўра, 2024 йилда 32,27 триллион сўмлик қарзни ва 16,38 триллион сўмлик фоизларни, жами 48,65 триллион сўм ёки қарийб 4 млрд. долларни тўлаш режалаштирилган. 2023 йилда қарз ва фоизларни тўлаш учун жами 2,82 млрд. доллар сарфланган. Эътиборлиси шуки, қарзларнинг қарийб ярми бюджетни қўллаб-қувватлаш ва энергетика соҳасига тўғри келади. Ҳа, бу қарзларнинг зарари шу даражадаки, у давлатни кучайтирмайди, заифлик ва қолоқликдан ҳам қутқармайди, аксинча қарз берувчиларга қарамлигини янада орттиради холос. Энг асосийси, бундай риболи қарзни Аллоҳ ҳаром қилган, бироқ ўзбек ҳукумати бунга умуман эътибор бермай келяпти. Халқимизни бу қарз балосидан қутқаришнинг ягона йўли – ҳаётимизга Аллоҳ таоло раҳмат қилиб нозил қилган Ислом тузумини татбиқ қилиш бўлади.
وَأَحَلَّ اللّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا
– “Аллоҳ савдони ҳалол, рибони ҳаром қилди”. (Бақара:275)
Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Салоҳиддин
03.06.2024й
