Асосий фикрлар: Ислом мукаммал бино кабидир

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Ислом асос-пойдеворидан ҳар қандай ечим ва фикр келиб чиқадиган бир бинога ўхшайди. Ислом тушунчалари, эътиқодлари ва мезонлари унинг ақидасидан келиб чиқади. Бу масалага чуқурроқ киришсак, Аллоҳ Яратувчи ва Бошқарувчи эканлигини, инсон эса, ожиз, нуқсонли, муҳтож, номукаммал, чекланган ва ўз муаммоларига ечим бера олмаслигини кўрамиз.

Аллоҳ Таоло Ўз Пайғамбарини инсонлар Кимга ва қандай ибодат қилишлари кераклигини, бунинг учун уларга бу дунё ва Охират ҳаётида қандай мукофотлар борлигини ва итоатсиз бўлганлар учун қандай жазолар борлигини билишлари учун юборган. Шу тариқа мусулмонда ўз ҳаётидаги ишларида ҳалол ва ҳаром ўлчови пайдо бўлади.

Инсон ақли шариат матнлари бўйича ҳакам бўлиш ва ўз қонунларини матнлар билан биргаликда қабул қилиш учун эмас, балки бу матнлар нимани англатишини тушуниш учун ишлай бошлайди. Инсон муаммосига ечим берадиган шаръий матнлар Аллоҳдандир, инсоннинг вазифаси Унинг кўрсатмаларига амал қилиш учун ушбу матнларни тушунишдир. Ҳар қандай ҳолатда – инсон матнни тўғри ёки нотўғри тушунадими – унга савоб берилади, шу шарт биланки, у матнни шаръий ижтиҳод йўли билан тушунсин.

Айнан шу нарса мусулмонларни матнларнинг саҳиҳлигини текширишга қизиқтирди, бундан “ҳадис” илми пайдо бўлди ҳамда матнларни тушунишга ҳам катта қизиқиш уйғотди, бундан “усули фиқҳ” илми пайдо бўлди ва у қуйидаги қоидаларни ўз ичига олди:

Ҳукм – Аллоҳники;

Амаллар ва нарсалардаги асос шаръий далилларга суянишдир;

Аллоҳни рози қиладиган нарса яхшилик, Аллоҳнинг ғазабини келтирадиган нарса ёмонлик;

Шариат яхши деб ҳисоблаган нарса яхши, шариат ёмон деган нарса ёмондир.

Шунингдек, биз мусулмон одам бахтни Аллоҳнинг розилигига эришишда эканлигига, хотиржамлик ва барқарорлик ўзининг ғариза ва узвий эҳтиёжларини Аллоҳнинг борлигига ишониш ва Унинг шариатини маҳкам ушлаш орқали келишига ишонишини ҳам кўрамиз.

Булардан маълум бўляптики, Ислом биноси мукаммал ва мустаҳкамдир. Исломдаги барча фикрлар унинг пойдеворидан келиб чиққан, шунинг учун Ислом ақидаси нимани маъқулласа у олинади, нимани маъқулламаса у тарк қилинади.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими аъзоси Фаррух

18.08.2021й