Мирзиёев табиат ниқоби остида кимга хизмат қиляпти?

بسم الله الرحمن الرحيم

Капитализм мабдаси ҳукмрон бўлган дунёда ҳар қандай қарор ёки қонун ортида авваламбор уни ишлаб чиққанлар кўзлаган моддий манфаати ётади. Бу бугунги бузуқ тузумда табиий ҳол. “Халқ манфаати”, “ривожланиш”, “фаровон ҳаёт” каби гаплар эса кўпинча шунчаки пиар, халқни алдаш учун айтилган баландпарвоз қуруқ иборалар бўлади.

Гап шундаки, Газета.uz 5 май куни хабар беришича, ўша куни Президент Мирзиёев “табиатни ҳимоя қилиш” ҳақида янги қонунни имзолади. Қонунга кўра, энди хиёбонлар, боғлар, аллеялар ва дам олиш жойларини бузиш ёки у ерда янги бино қуриш тақиқланади. Шунингдек, ботаника боғлари махсус муҳофазадаги ҳудудлар деб эълон қилинди. У ерларда ўсимликларга зарар етказадиган ҳар қандай ишларга йўл қўйилмайди.

Қонун қоғозда табиатни ҳимоя қилишни мақсад қилгандек кўринса-да, аслида унинг ортида халқаро ташкилотларнинг ўз манфаатлари бўлиши мумкин. Чунки Европа Иттифоқи, БМТ, Жаҳон банки, Халқаро валюта жамғармаси ва бошқа ташкилотлар “экология”, “яшил энергия”, “иқлимни ҳимоя қилиш” каби гўзал шиорлар остида давлатларга маблағ (грант, инвестиция, лойиҳа) беришади. Лекин бу пуллар шунчаки “совға” қилиб берилмайди, балки шартлар асосида берилади. Ҳар бир берилган тийин ортида ўз талаблари бўлади. Масалан, 2021 йилда Қозоғистон “Яшил Қозоғистон” деган дастурни қабул қилди. Шунинг ортидан Европа Иттифоқи унга 5 миллион евро грант берди. Бу грант ортидан ЕИ Қозоғистондаги экологик сиёсатни назорат қилиш ҳуқуқини ҳам қўлга киритди. Худди шундай ҳолат Ўзбекистонда ҳам бўлиши мумкин. Яъни бу янги қонун шунчаки табиатни асраш учун эмас, айнан шундай грант эшикларини очиш учун тайёрланган бўлиши эҳтимолдан холи эмас.

Халқаро ташкилотлар, одатда, ёрдамни шунчаки бериб қўя қолмайди. Улар маблағни “инсон ҳуқуқлари”, “аёл ва эркак тенглиги”, “экологияда шаффофлик” каби нарсалар билан бирга беришади. Бу сўзлар ва бу шартлар орқали эса улар давлат ишларига, яъни сиёсатга аралашиш йўлини очишади. Энг ачинарлиси, бундай шартлар орқали халқимизни Исломдан узоқлаштириш ҳам мақсад қилинади. Бу “ёрдам”лар зимнига маданий ва ахлоқий тарғибот яширинган бўлади. Шу боис, табиатни ҳимоя қилишга ўхшаб кўринган қонунлар ортида, одатда, чет эл ташкилотларининг маданий, иқтисодий ва сиёсий таъсирини кучайтириш ҳаракати ётади. Бошқача  айтганда, буни “экологияни баҳона қилиш”, “табиат деб аралашиш” ёки ҳатто “мустамлакачиликнинг замонавий шакли” дейиш мумкин.

Ушбу янги қонундаги яна бир нарса эътиборни тортади, яъни давлат ерлари – халқ дам оладиган хиёбонлар, боғлар ва истироҳат масканларини хусусийлаштириш ёки бошқа бировга бериш тақиқланмоқда. Юзаки қараганда, ҳукумат халқ учун ғам қиляпти, дейиш мумкин. Лекин савол туғилади: агар ростдан ҳам халқ учун ғам қилинаётган бўлса, нима учун табиий бойликлар – уран, олтин, нефт, газ кабиларни чет эл компанияларига арзон нархларда бериб юборяпти? Шу бойликлар халқ манфаатига ишлатилса, ишсизлик ҳам, қашшоқлик ҳам анча енгиллашарди. Аммо ҳукумат бу йўлни танламайди. Аксинча, табиий ресурсларни пуллашда халқ ҳақида ўйламайди, лекин дам олиш боғларини “қўриқлаш” орқали ғамхўр кўринишга ҳаракат қилади. Қани бу ерда ҳақиқий халқ манфаатини ўйлаш?!

Хулоса қиладиган бўлсак, ўзбек ҳукумати “грант”ларга маҳлиё бўлиб, мамлакатни ташқи нуфуз ва сиёсий таъсир саҳнасига айлантириши турган гап. Азобини эса ҳар доимгидек халқимиз тортади. Мирзиёев каби ҳукмдорлар учун эса устувор нарса – тахтини сақлаб қолишдир. Аллоҳ таоло дейди:

قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُۖ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ

– “Аллоҳ уларни лаънатласин. Қаён бурилмоқдалар?!”   (Тавба:30)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон Матбуот бўлими аъзоси Салоҳиддин

16.05.2025й