Фазлиддин Парпиев иши: диний назорат ва аудитория учун кураш

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

26 декабрда Фейсбук саҳифасида “Фазлиддин Парпиев депортация марказига ўтказилди. Эслатиб ўтамиз май ойида домланинг турк ватандошлиги бекор қилинган эди”, – дея хабар берилди.

Шу йил май ойида Мубашшир Аҳмад домла Туркиядан Ўзбекистонга яширинча экстрадиция қилинган, Тошкентдаги маҳкама октябр ойида уни этник ва диний адоват қўзғаш, диний материалларни ноқонуний ишлаб чиқариш ва тарқатиш каби бандларда айбдор деб топиб, икки йилу олти ойлик қамоқ жазосига ҳукм қилган эди.

Бу иш ортидан Истанбулда Фазлиддин Парпиевнинг Туркия миллий разведка хизмати томонидан “Şafak operasyonu” – тонгги рейд орқали қўлга олиниши тасодифий воқеа эмас. Чунки ўзбек режими сўнгги пайтларда Ғарб режасига мувофиқ “мўътадил Ислом” концепциясини илгари суришга уринмоқда. Бу жараёнда Ал-Азҳар каби нуфузли муассасалар билан ҳамкорлик қилиш, ҳукумат назоратидаги имомлар ва диний блогерлар учун махсус аудитория яратишга интилиши кузатилмоқда. Бундай шароитда ҳукумат ўз назоратидан ташқарида бўлган, аудиторияга эга мустақил ёки танқидий даъватчиларни номақбул овоз сифатида қабул қилиши табиий.

Фазлиддин Парпиевнинг қўлида қурол эмас, сўзи бор эди. Аммо айнан шу сўз исломий нуқтаи назардан қилинган танқид бўлгани уни ҳокимият учун хавфли қилди. У 2018 йилда Ўзбекистонни тарк этганидан сўнг Туркияда яшаб, YouTube ва ижтимоий тармоқлар орқали фаолият олиб борди. Парпиевнинг чиқишлари Ўзбекистондаги диний сиёсат, ҳижоб ва соқол тақиқлари каби Мирзиёевнинг сиёсий йўналишига нисбатан танқидий фикрлардан иборат эди. Шу сабабли, экстрадиция эҳтимоли ҳақидаги маълумотлар бу жараён ортида ўзбек режимининг тўғридан-тўғри манфаати борлигини англатади.

Фазлиддин Парпиев ишини Мубашшир Аҳмад домла билан боғлиқ воқеалардан ажратиб бўлмайди. Мубашшир Аҳмад қамалгандан сўнг у нафақат жисмонан изоляция қилинди, балки унинг ахборот платформалари, хусусан, YouTube’даги саҳифаси ҳам фаолиятдан тўхтатилди. Бу эса, давлатнинг асосий мақсади шахсни изоляция қилиш эмас, балки унинг аудиториясини йўқ қилиш эканини кўрсатади. Бу билан ўзбек режими майдонда фақат ўз назоратидаги имомлар ва диний блогерлар учунгина аудитория қолдирмоқчи. 

Шунга кўра, Фазлиддин Парпиев ва Мубашшир Аҳмад каби шахслардан ҳокимиятнинг қўрқиши сабаби уларнинг шахсида эмас, балки уларнинг аудиториясида. YouTube ва ижтимоий тармоқлар орқали шаклланаётган мустақил исломий тафаккур ҳукумат учун назоратдан чиққан майдондир.

Бугун Фазлиддин Парпиев овози ўчирилмоқчи. Аммо масала овозларда эмас, балки исломий фикрдан қўрқадиган, уни назоратсиз қабул қила олмайдиган тизимдадир. Бу тизим Исломни фақат давлат рухсат берган чегарада, сиёсатдан ажратилган, зулмга нисбатан сукут сақлайдиган ҳолда кўришни истайди. Шу тизим ўзгармас экан, Парпиев ёки Мубашшир Аҳмадлар иши каби янги ишлар пайдо бўлаверади.

Ўзбекистон ҳукумати Ислом омилини назорат қилмоқчи бўлгани сари, у Исломнинг асл моҳияти билан тўқнаш келади. Чунки Ислом фақат масжид деворлари ичига қамаладиган дин эмас. У ҳаётни тартибга солувчи ақида, қонун, сиёсат ва низомдир. Шунинг учун экстрадиция, қамоқ, каналларни ёпиш каби чоралар орқали овозларни ўчириш учун исломий аудиторияга қарши ўзбек режими олиб бораётган кураш исломий ҳақиқатларни янада ойдинлаштиради, холос. Чунки зулм очиқлашган сари, ҳаққа бўлган эҳтиёж ортади. Ва ҳар бир ўчирилмоқчи бўлинган овоз ортидан яна ўнлаб саволлар туғилади. Бу саволлар фикрлашга ундаб, ҳақиқатни қидиришга мажбур этади. Натижада, Исломнинг ҳақиқатига, яъни у фақат ибодатдан иборат эмас, балки ҳаётни тўлиқ тартибга солувчи тузумга эга дин эканлигини англашга олиб боради.

Ҳар қандай тузумни, табиийки, фақат давлат татбиқ қилади. Исломни ҳаётий тузум сифатида тўлиқ татбиқ қиладиган давлат Рошид Халифалик Давлатидир. Бу давлатни қайта тиклаш учун Пайғамбарлик минҳожи асосида тўғри фаолият олиб бораётган жамоа эса, ёлғиз Ҳизб ут-Таҳрирдир. Демак, ҳар бир мусулмонга мана шу Ҳизб билан бирга Исломий ҳаётни қайта бошлаш учун ҳаракат қилмоғи, бунинг учун Аллоҳнинг нурини ўчирмоқчи бўлаётган мустамлакачи кучлар ва уларнинг малай режимларига қарши фикрий ва сиёсий кураш олиб бормоғи лозим бўлади. Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ

– “Улар Аллоҳнинг нурини оғизлари билан ўчирмоқчи бўлурлар. Аллоҳ, гарчи кофирлар истамасалар-да, Ўз нурини тўла ёйгувчидир”.   (Соф-8)

Иззатуллоҳ

04.01.2026й