Халифалик давлати оддий давлат эмас, балки Аллоҳни рози қиладиган давлатдир
Халифалик давлати оддий давлат эмас, балки Аллоҳни рози қиладиган давлатдир
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Халифалик давлати Ер юзида мавжуд бўлган ёки ҳозирги даврда биз кўриб турган давлатлар каби оддий давлат эмас. Тўғри, ушбу давлат ҳам “давлат” сўзининг луғавий маъноси нимани англатса, ўша маънони ифодалайди, бу борада у бошқа давлатлар билан бир хил. Бироқ уни бошқа давлатлардан ажратиб турадиган бир қатор хусусиятлари, уларда йўқ бўлган сифатлари ва фақат Халифалик амалга ошира оладиган талай ишлар борки, буларни бошқа давлатлардан топа олмайсиз. Агар бугун мавжуд бўлиб турган давлатларга назар солсак, улар қонунлари ва бошқарув шакли жиҳатидан фарқлансалар-да, бироқ асос жиҳатидан бир-бирларидан узоқда эмаслар. Яъни уларнинг барчаси инсоннинг чекланган ва ноқис ақли ўйлаб топган система асосида бошқарилмоқда ҳамда инсоннинг каломи олий бўлмоқда. Шу жиҳатнинг ўзиёқ Халифалик давлатини бошқа давлатлар ичида яққол ажралиб туришининг биринчи белгисидир. Гарчи тарихда дин асосида бошқарилган давлатлар бўлган бўлса-да, Халифалик динни – улардан фарқли равишда – одамларни ҳукуматга бўйсундирувчи қурол қилиб олмаган. Аксинча, одамлар ўзларининг Аллоҳга бўлган тақволарига кўра Халифалик давлатига итоатда бўлганлар ва бу итоат ҳукуматдан қўрқув ортидан эмас, балки Аллоҳни рози қилишга ҳаракат қилиш ортидан вужудга келган. Халифалик давлатининг барпо бўлиши ҳам аслида Аллоҳнинг розилиги учун бўлган, чунки айнан Халифалик Аллоҳ рози бўладиган давлатдир.
Пайғамбаримиз Муҳаммад с.а.в. нинг Ислом Давлатига асос солишлари нафақат дунё харитасида янги давлат пайдо бўлганини, балки куфр ва иймон, ҳақ ва ботил, адолат ва зулм ўртасига чизиқ тортилганини англатган эди. Халифалик давлатининг мавжуд бўлиб туриши бу нарсалар аниқ ва равшан кўриниб турадиган даражада бутун дунё аҳлининг зеҳнида ўрнашишини таъминлар эди. Халифалик давлати вужудга келган кундан бошлаб бутун дунё аввал кўрмаган ақлбовар қилмас ишларни гувоҳи бўлди, оддийроқ қилиб айтганда, айнан шу давлат дунёни ҳақиқий маънода ўзгартирди ва инсониятнинг ҳар соҳадаги ривожланишида локомотив вазифасини бажарди. У дунё етакчиси бўлган даврларда инсониятни тўғри йўлдан олиб юрадиган карвонбошилик вазифасини юксак муваффақият билан бажарди. Ўрни келганда ҳатто насронийлар ҳам мусулмонлар билан биргаликда насроний салибчи қўшинга қарши жангга кирдилар. Чунки уларга – бошқа ғайримусулмон зиммийларга қилгани каби – яхши муомала ва адолатни айнан шу давлат энг гўзал суратда тақдим қилган эди.
Ислом мабдаси Халифалик давлатининг ички ва ташқи сиёсати асоси эди. Исломни бутун дунёга мафкура сифатида ёярди, асосий эътибор Ислом даъватини бошқа халқларга етказиб, ушбу неъматдан уларни ҳам баҳраманд қилишга қаратиларди. Чунки Халифалик нафақат ўз фуқаролари, балки бошқа умматлар ҳақида ҳам қайғурарди, уларни бахтсиз ва ночор ҳаёт кечиришларига бефарқ қарай олмасди. Уларни жоҳилият ва куфр ботқоғидан чиқариб, ўзларининг Яратувчисига юзланишлари ва бунинг натижасида берилган умрни тўғри яшаб ўтишларига имконият яратиб бериш ҳамда фақат яхшилик улашиш унинг асосий ташвиши эди.
Инсон ва жамиятга қарашдаги асос Ислом нуқтаи назари эди, шу туфайли бу борада Халифаликка тенг келиш тугул унинг яқинига ҳам бора оладиган давлат топилмади. Инсонга инсон деган эътиборда қараш ва жамиятга унинг қандай бўлиши тўғрисидаги Ислом нуқтаи назарига асосланилган давлатда уларнинг воқеси тўғри тушунилди ва ана шу воқега мос келадиган ечимлар татбиқи орқали одамлар бахтли ҳаёт кечирди, жамиятда фаровонлик ҳукм сурди. Ҳақ ва адолат мезони илоҳий ақида бўлганлиги учун одамларнинг – ҳатто давлат ичида очлик ёки заифлик бўлган йилларда ҳам – тузумга нисбатан ишончлари сўнмади. Жамиятда эса, инсоний, руҳий, ахлоқий ва моддий қийматларнинг барчаси рўёбга чиқарилгани туфайли ушбу жамиятни фаровонлик тарк этмади. Уларнинг ичидан ҳеч бири бошқасини сиқиб чиқариб юбормади ёки қайсидир биридан бошқаси устун кўрилмади, балки ҳаммасига бирдек эътибор қаратилди. Ислом мабдасининг инсон ва жамиятга қарашини ҳаётда бор қилиниши ортидан инсон ўзининг энг юксак даражасига кўтарилган бўлса, жамият ўзининг энг идеал нуқтасига етди…
Халифаликнинг бошқа давлатлардан ажралиб турадиган жиҳатларини яна давом эттириш мумкин. Ва булар асло баландпарвоз гаплар эмас, тарихда амалга ошган ва яқин келажакда албатта ҳаётда кўринадиган ҳақиқатлардир. Унинг оддий давлат эмаслигини тушуниш учун шуларнинг ўзи етарли бўлади, деб ўйлаймиз. Таққослаш учун бугунги мавжуд давлатларга эътибор берайлик. Бугун держава, буюк давлат, супердавлат каби номлар билан аталаётган давлатларнинг аҳволи жуда шармандали тус олиб бораётгани кўпчиликка сир бўлмай қолди. Умумий баҳо берадиган бўлсак, аввало, ушбу давлатлар асосланаётган капиталистик ақида инсонни на ақлини қаноатлантирди, на фитратига мос келди ва на қалбига хотиржамлик берди. Бу давлатлар ҳукуматларининг барчаси ўзларига ишонч билдирган халқни алдашди, медиа орқали омма фикрини бошқариб, ўз манфаатлари сари йўналтиришди, унга нисбатан ҳийла-найранг сиёсатини олиб боришди, бундай сиёсат иш бермаган тақдирда очиқ-ойдин қўрқитиш ва куч ишлатиш услубига ўтишди. Ушбу давлатларнинг касофатларидан яна бири шуки, ички ва ташқи сиёсатда прагматизм ёки икки хил стандартларнинг қўлланилиши ҳақиқат ва ёлғонни бир-бирига қориштириб юборди, уларнинг ўртасидаги чегара бузилди. Адолат мезони бўлган илоҳий ақида ўрнини инсоннинг нисбийликка маҳкум бўлган ақли эгаллади. Бунинг оқибатида адолат борасидаги тушунчалар ҳам ўзгариб, одамлар зулм билан адолатни фарқига бормай қолдилар. Сиёсат юргизишдан кўзланган асосий мақсад-ғоя манфаатга эришиш бўлиб, ҳатто ғоя воситани оқлайди каби қоидаларга асосланиладиган бўлди. Инсонга бўлган қарашнинг нотўғрилиги сабабли унинг фитратига мос келмайдиган тузум татбиқ қилинди. Жамиятда асосан моддий қийматни қўлга киритиш бош мақсадга айланиб, қолган қийматлар деярли ҳаёт майдонидан қувилди…
Бу мулоҳазаларни яна узоқ давом эттириш мумкин. Демак, Халифалик шундай давлат эдики, унинг борлигини ўзи бошқа давлатлар куфрини, ўта адолатсиз, ер юзида фисқу-фасод, бузуқлик ва ёлғон тарқатувчи эканликларини фош қилиш учун кифоя қиларди. Халифаликнинг мавжуд бўлиб туриши куфр ва иймон, ҳақ ва адолат мезонининг тириклигига далолат қилишини ҳамда Халифаликнинг Ислом мабдаси асосидаги сиёсати бир кун уларнинг бошига етишини англаб етганликлари учун ҳам унга нисбатан ҳасадгўйларча фитна тўқишдан чарчашмади. Шу сабабдан кофир мустамлакачилар Халифаликни давлат сифатида йўқ қилиш билан кифояланмай, ҳатто номини ҳам тарихдан ўчириб ташлаш учун жидду-жаҳд билан ҳаракат қилдилар. Улар шунчаки бир оддий давлатни йўқ қилиб юборишни ўйламадилар, балки ўзларининг соф моддий манфаатга асосланган халқаро даражадаги ифлос сиёсатларини амалга оширишдаги жиддий ва ягона тўсиқни олиб ташлаш ҳақида фикрладилар. Ҳа, Халифалик улар учун худди томоққа тиқилган суяк каби эди.
Ислом Уммати олдида Аллоҳнинг розилиги учун ушбу давлатни қайта тиклаш устида жиддий фаолият юргизмоғи асосий масалалигича қолмоқда. Юқорида айтилганидек, биз мусулмонлар Халифалик давлати ҳозирги давлатлар сингари қандайдир оддий давлат эмас, балки дунёни тубдан ўзгартирадиган, оламга Исломни мафкура сифатида ёйиб, бошқа халқларни бахт-саодат сари етаклайдиган ҳамда дунё карвонини тўғри йўлда олиб юрадиган етакчи давлат эканлигини англамоғимиз лозим.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух
23.03.2020й
