بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Холислик мўминни жаннатга етаклайди

Дарҳақиқат, динимизда ҳар бир ишни Аллоҳ Таолонинг ёлғиз Ўзига бирор нарсани шерик қилмай, ихлос билан бажаришга тарғиб қилинган. Бу борада Қуръони Каримда бир қанча оятлар келган.

Аллоҳ Таоло Зумар сурасида марҳамат қилади:

إِنَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَّهُ الدِّينَ

“(Эй Муҳаммад), албатта Биз сизга бу Китобни ҳаққирост нозил қилдик, бас сиз Аллоҳга — У зот учун динингизни холис қилган ҳолда ибодат қилинг!”.  (Зумар:2)

Бу оятда Аллоҳ Таоло Пайғамбарига хитоб қилиб, ҳеч кимга эътибор бермай, Ўзига холис ибодат этишга чақирмоқда. «Дин» сўзи «итоат», «ибодат», «жазо-мукофот» ва «шариат» деган маъноларни ўз ичига олади. Демак, Аллоҳга холис, ихлос билан Унинг шариатидан чиқмаган ҳолингда ибодат қилгин, деган маънолар келиб чиқади. Шунингдек, Аллоҳнинг тавҳидига,  динига бошқа динни аралаштирмаган ҳолда Ўзидангина жазо ёки мукофот кутган ҳолда амалларга бел боғлашга амр қилмоқда.

Аллоҳ Таоло Баййина сурасида марҳамат қилади:

وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّه مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاء وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَهَ

“Ҳолбуки, улар фақат Аллоҳга, динни Унга холис қилган, бошқадан Унга бурилган ҳолда ибодат қилишга, намозни тўкис адо этишга, закот беришга буюрилган эдилар, холос. Ана шу энг тўғри адолатни қоим ушлаб турувчи диндир”. (Баййина:5)

Аллоҳ Таолонинг динига ихлос қилиш фақат Аллоҳ Таолонинг Ўзини  розилигини истаб иш қилишдан иборатдир. Ихлос ибодатнинг мағзидир. Ҳадиси қудсийда Пайғамбар (с.а.в.)  айтадилар: Аллоҳ Таоло:

«Мен ширкдан беҳожатларнинг беҳожатиман. Бас, ким бир амал қилса-ю, унда Мендан бошқани ширк келтирса, Мен уни ҳам, ширкини ҳам тарк қилурман», деган.

Амр қилинган амаллар. Буларни қилишда Аллоҳ Таолонинг розилигини кўзлаш шарт. Агар ният сал бошқача бўлса, риёга айланади. Мўмин киши доимо Аллоҳ Таолога ихлос билан ибодат этиши, дуо ва илтижо қилиши, ёлвориши лозим.        

Ибодатларни Аллоҳ кўрсатганидек тўғри ҳолда адо этиш, Қуръони Карим ва суннати набавияда кўрсатилган. Ихлос қалбни мусаффо, ботинни пок тутиб, Аллоҳга худди У Зотни кўриб тургандек, суюкли бўлиш учун уринишдир. Ана ўша ихлос қанчалик кучли бўлса, қилинган барча яхши амалларнинг савоби шунчалик кўпаяверади.

Хақиқий иймон эгаси Аллоҳ Таолога қурбат ҳосил қилишда қанча зиёдага эришса, унинг ўзида Аллоҳ Таолонинг ҳаққи қанчалар кўп эканини ҳис қилиши шунча зиёда бўлиб боради. Яъни ширкка етакловчи риёдан ўзини узоқ тутишга интилади. Айни ушбу даражадаги бандалар ҳақида Аллоҳ Таоло қуйидаги оятни нозил қилган.

أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ ۚ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَىٰ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّار

“Огоҳ бўлингким, холис дин Аллоҳникидир. Ундан ўзга авлиё-дўстлар тутганлар: «Биз уларга фақат бизларни Аллоҳга жуда ҳам яқин қилишлари учунгина ибодат қилурмиз», (дерлар). Албатта, Аллоҳ улар орасида ихтилоф этаётган нарсалар бўйича ҳукм қилур. Албатта, Аллоҳ ёлғончи ва кофир кимсаларни ҳидоят қилмас”. (Зумар:3)

Мушриклар Аллоҳ Таолонинг яратувчи зот эканини, осмонлару ерни  яратганини тан олар эди. Аммо ўша Холиқнинг тавҳидини, якка Ўзигина ибодатга сазовор эканини тан олмас эдилар. Ибодатда унга турли бут ва санамларни шерик қилишарди. Улар ўзларича афсона тўқиб, фаришталар Аллоҳнинг қизлари, деб сафсата сотишарди. Фаришталарга турли ҳайкаллар ясаб ўшаларга сиғинишарди. Биз малоикаларга ибодат қилиш зарурлигидан эмас, улар бизни шафоат этиб, Аллоҳга жуда ҳам яқинлаштиришлари учун сиғинамиз, дейишарди. Бу ишлари эса, ботил амаллардан бўлиб, Аллоҳнинг тавҳидига хилоф эди.

Аллоҳ Таоло барчаларимизни холислик сари интилувчи, ҳар бир ишимизда инсонлардан эваз талаб қилмайдиган ҳамда амалларимизни ёлғиз Ўзини розилигини истаб ҳаракат қиладиган бандаларидан бўлишимизни насиб этсин!

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Зайниддин

11.01.2019