بسم الله الرحمن الرحيم

Инсон ҳаёти Исломдагина азиз бўлади

Бугун капиталистик ақида ҳамда унинг системаси ва сақофати дунёда ҳукмронлик қилмоқда. Амаллар ўлчови, қийматлар, бу дунё ҳаёти ҳақидаги фикр ва тушунчалар ҳам капиталистик ақидага асосланадиган бўлди. Амаллар ўлчови фойда-зарар, моддий қиймат эса бошқа қийматлардан, яъни инсоний, ахлоқий ва руҳий қийматлардан устун қўйилмоқда. Ҳатто бу қийматлардан моддий қийматни қўлга киритиш йўлида восита сифатида фойдаланилмоқда. Бу дунё ҳаётида яшашнинг мазмуни соф моддий лаззатларни мумкин қадар кўпроқ қўлга киритишдан иборат бўлмоқда. Қисқача қилиб айтганда, моддий манфаат ҳамма нарсадан устун қўйилиб, бошқа ҳар қандай нарса унга эришиш йўлидаги воситага айланиб қолди. Бунинг ортидан инсон қадр-қиммати, обрўси, молию жони дахлсизлиги хатар остида қолди. Ҳатто шу даражага етиб бордики, инсон ҳаёти ҳайвонлар ҳаётичалик аҳамиятга эга бўлмай қолди. Дунёнинг бир ерида ҳайвонлар озиқ-овқат, кийим-кечак, ҳашаматли уй, ҳатто улар ўйнайдиган ўйинчоғигача таъминланаётган бўлса, бошқа ерида инсонлар оммавий қирғин қилинмоқда, очликдан этлари суякларига ёпишиб қолмоқда, иссиқ-совуқ кунларни кўчаларда ўтказмоқдалар, ҳатто инсон танаси аъзолари савдоси туфайли инсонлар ҳам ҳайвонлар каби ов нишонига айланиб улгурди, хуллас инсоннинг жони ҳайвон жонидан ҳам арзон даражага тушиб кетди. Буларнинг барчаси капиталистик системанинг инсон ҳаётини арзонгаров матоҳга айлантириб қўйганлигининг оқибатидир.

Инсоният ўз тарихидаги энг жирканчли ва шармандали даврни бошидан ўтказаётган экан, бундан қутулишнинг имконияти ҳали-ҳануз унинг қўлида қолмоқда. Фақат у ҳаётга татбиқ қилинса бўлди. Бу инсон ҳаётини кўз қорачиғидек асраб-авайлайдиган Ислом тузумидир. Аллоҳ Таоло айтади:

مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا وَلَقَدْ جَاءتْهُمْ رُسُلُنَا بِالبَيِّنَاتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيراً مِّنْهُم بَعْدَ ذَلِكَ فِي الأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ

– “Кимки бирон жонни ўлдирмаган ва ерда бузғунчилик қилиб юрмаган одамни ўлдирса, демак, гўё барча одамларни ўлдирибди ва кимки унга ҳаёт ато этса (яъни ўлдиришдан бош тортса), демак, гўё барча одамларга ҳаёт берибди”. (Моида:32)

Аллоҳнинг биргина шу каломи Исломда инсон ҳаёти дахлсизлиги нақадар юксак даражада эканлигини кўрсатмоқда. Ва агар кимки шаръий сабабсиз шу чегарани бузадиган бўлса, у жуда оғир гуноҳга қўл уриши тўғрисида огоҳлантирилмоқда.

Аллоҳ бандаларига ҳаром қилган нарсаларни баъзи ўринларда ҳалол қилиши ҳам айнан инсон жонини асраш тўғрисидаги ҳолатларга тегишлидир. Масалан, агар инсонни яқин-атрофида егуликка ярайдиган ҳеч нима бўлмаса ва бу унинг ҳаётига хавф соладиган бўлса, Аллоҳ бу ҳолатда инсонга ўлимтик гўштини шу хавфни кетказадиган миқдорда ейишга рухсат берди. Исломда инсон ҳаётини сақлаш тўғрисидаги бу каби ҳукмлар кўплаб топилади.

Тарихдан ҳам маълум ва машҳурки, Ислом татбиқ қилинган даврларда, ҳатто уруш шароитида ҳам исломий армия фақат қўлида қуроли бор душманнигина ўлдирган. Армия қўмондонлари мусулмон жангчиларга аёллар, болалар ва қарияларни ўлдирмасликни, уйлар, ибодатхоналарни бузмасликни, ҳатто экинзорлар ва уй ҳайвонларига зарар етказмасликни буюрар эдилар. Халифа Умар ибн Абдулазизнинг: “Тоғларга дон сепинглар, мусулмонлар юртида қушлар оч қолибди, деб гапириб юришмасин”, дегани у зотнинг нафақат ўз қўл остидаги фуқаросининг оч-наҳор ҳаёт кечиришини, балки ҳайвонларнинг ҳам оч қолишини шармандалик, деб ҳисоблаган буюк исломий шахсия бўлганлигини кўрсатади.

Инсон фақат Ислом билан азизликка эришди, агар у азизликни бошқа нарсадан изласа, Аллоҳ уни хор қилади. Демакки, инсоннинг молию жони, унинг қадр-қиммати, обрўси дахлсизлигини Исломгина етарли даражада таъминлай олади. Инсоният шу жиҳатдан ҳам Ислом татбиғига ўта муҳтож бўлган бир аҳволдадир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух.

18.12.2018