Исломни тушуниш ҳаётга таъсир кўрсатади

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Агар Исломни тушуниш мусулмонлар ҳаётига таъсир кўрсатмаса, унда нега кофирлар Исломни ҳақиқий маънода тушунишга бўлган ҳаракатларга қаршилик қилади? Кимлардир айтади, мана биз ўрганяпмизку, ким қаршилик қилмоқда? Бу ундан ҳам қизиқ, агар сиз асл Исломни ўрганаётган бўлсангиз, нега куфр сизга қаршилик қилмаяпти?

Балки бу мавзуда бошқа гаплашармиз, насиб қилса албатта.

Билмайсиз, деган сўз инсонга оғир ботади, ҳатто у инсон ростдан шу айтилаётган нарсани билмаса ҳам. Шунинг учун нима бўлганда ҳам, бу сўзни ишлатишда эҳтиёт бўлган яхши. Айниқса, инсон умри давомида ўзини мусулмон, деб даъво қилса ёки шу дин билан яшашга қаттиқ қасд қилган бўлса-ю, кимдир унга сиз Исломни яхши тушунмайсиз ёки билмайсиз, ҳатто Исломни нима эканлигини ҳам англамайсиз, деса, албатта бундан инсонларни жаҳли чиқиши тайин.

Лекин баъзи нарсалар борки, у нарсаларнинг мавжудлигига унинг  натижасига қараб баҳо берилади. Мисол учун, Яратувчи борлигини яратган нарсаларидан биламиз. Кимдир йўқ, деса бизни жаҳлимиз чиқади, чунки биз У Зотнинг борлигини топиб олганмиз. Борлигини фикрлаб идрок қилганмиз. Яратувчини бор, деб тан олишнинг ҳам инсонда кўринадиган натижаси бўлади. Яъни Яратувчини ақл ишлатиб борлигини идрок қилган инсон У Зот айтгандек яшашга интилади. У Зотга ўзидан сифат қўшиб тасаввур қилмайди, яъни (астағфируллаҳ) боласи бор ёки шериги бор, дейишдан қўрқади. Чунки ҳақиқий идрок Яратувчини бундай сифатлардан пок эканлигини англашга ёрдам беради. Махлуқларнинг сифатини Яратувчига нисбатлашдан йироқ бўлади.

Исломни тушунмаслик инсонни Исломдан бошқа нарсаларга мурожаат қилишига сабабчи бўлади. Буни билиш жуда осон, чунки айтиб ўтганимиздек, бунинг натижаси албатта кўринади. Яъни унинг ҳаётига эътибор берсангиз, Исломдан бошқа нарса асосида яшаётганини кўрасиз, аниқроғи амалларига ўлчов ҳалол-ҳаром эмаслиги кўриниб туради.

Исломни тушуниш ёки тушунмасликнинг ҳам ўз натижаси бор. Яъни Исломни тушуниб Ислом билан яшашим керак, Исломда инсоннинг барча муаммоларига ечим бор, деб биладиган инсоннинг ҳаётида бундай тушунчалар ўз таъсирини кўрсатмай қолмайди. Айниқса, бундай тушунчадаги инсон ўз муаммоларига ечимни Исломдан бошқасидан изламайди ва ботил нарсаларни ўзи учун восита қилиб олмайди. Ҳар бир амалига ҳукмни шариатдан қидиради. Мисол учун, умуман намоз ўқимайдиган фарзандингиз таҳорат олиб намоз ўқишни бошлаб қолса, бу сизга албатта сезилади. Бу Исломнинг биргина буйруғи холос. Энди агар ҳар бир амалига Ислом шариати ҳукмини асос қилса унда қандай бўлади? Ўзингиз ўйлаб кўринг.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ   

02.09.2020й