МАБДАДА СОБИТ ТУРИШ
بسم الله الرحمن الرحيم
МАБДАДА СОБИТ ТУРИШ
1924 йили Ислом давлатининг қулаши Умматга қақшатқич зарба бўлди. Натижада, Ислом маҳаллий ва халқаро кураш майдонидан чиқди, халқаро саҳнадан четлатилди. Мусулмонлар Ғарбнинг тиз чўктиришга уринишлари қаршисида бир синов майдонига айланиб қолдилар. Маълумки, Ғарб буни динни давлатдан ажратиш номи остида амалга оширишмоқчи бўляпти. Мусулмон юртларидаги бошқарув шакли турли хил бўлса-да, бироқ барчаси капиталистик мабда-система асосида бошқарилмоқда. Ҳатто бутун дунё капитализм асосида бошқарилмоқда, деса ҳам бўлаверади. Бугун капитализм бутун ҳаётимизга таъсир қилди. Атрофимиздаги деярли ҳар бир нарсада уни кўриш мумкин. У бизнинг товарлар, ишлар, маҳсулотлар… каби нафақат моддий нарсаларимизга, балки фикрларимиз, тушунчаларимиз ва қабул қилган қадриятларимизга ҳам дахл қилди, ундан фақат Роббим раҳим қилган нарсаларимизгина омон қолди, холос. Ҳа, динни ҳаётдан ажратиш мафкурасининг бугунги кунда ҳаётга жуда катта таъсири бўлди. Унинг башариятга энг кўп хатар туғдирувчи маҳсули капитализмдир. Чунки капитализм инсоннинг ақлига ҳам, табиатига ҳам зид бўлиб, ахлоқий қадрият ва адолатга батамом ёт нарсадир.
Оммавий ахборот воситалари капитализмни ҳарчанд чиройли қилиб, безаб кўрсатмасин, унинг айби ва бузуқлиги яққол кўриниб туради. Шунинг учун бу мабда асосчилари унинг илдизидан емирилиб бораётганини айтишмоқда. Бу мабдага диққат билан назар солсак, ҳаётга бўлган кўз қараши манфаатни қўлга киритиш йўлидаги курашга асосланганига гувоҳ бўламиз. Шунингдек, ишлаб чиқаришни доим ва узлуксиз равишда кенгайтириш унинг мақсадларидан бири эканини, бу кенгайтиришни истеъмолдан устун қўйишганини кўрамиз. Шунинг учун капиталистик давлатлар истеъмолчи давлатлар устидан назорат ўрнатишда бир-бири билан курашмасдан туролмайди. Бу нарса бизнинг мана шундай аҳволга тушишимизга олиб келди. Зотан, ушбу давлатлар учун энг муҳим қадрият фойдани қўлга киритишдир. Улар шу қадрият билан барча ахлоқий нормаларни ва фазилатларни йўқ қилиб, уларни такаббурликка, ваҳшийликка асосланган бошқа қадриятларга алмаштиришди. Оқибатда сирти ёлғонга тўла “халқаро рақобат ва кураш” вужудга келиб, тенгсизлик, эксплуатация авж олди, қулдорлик қайтиб келди, фақат ўтмишдаги қулдорликдан шакли фарқ қилади, холос.
Инсоният тарихига нисбатан бу манфур капитализм тарихи қисқа бўлишига қармай, афсуски, жиноятчи капиталистлар уни одамларга эргашиладиган намуна қилиб зўрлаб ўтказишга, турган битгани ёлғон, сохта фаровонликнинг ягона ҳақиқий мисоли қилиб кўрсатишга муваффақ бўлишди. Минг афсуски, капиталистга айланган кимса очкўзлик, ўзини яхши кўриш, бировларни ўлдириш ва орзу-умидларни синдиришдан бошқа нарсани билмайди. Ҳа, Аллоҳ Таолонинг ушбу каломи улар ва уларга эргашганларга нақадар ҳақ мисол бўлади:
وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكاً وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمَى وَقَدْ كُنتُ بَصِيراً قَالَ كَذَلِكَ أَتَتْكَ آيَاتُنَا فَنَسِيتَهَا وَكَذَلِكَ الْيَوْمَ تُنسَى
“Ким Менинг эслатмамдан юз ўгирса, бас, албатта унинг учун танг-бахтсиз ҳаёт бўлур ва Биз уни қиёмат кунида кўр ҳолда тирилтирурмиз”. У:“Роббим, нега мени кўр қилиб тирилтирдинг, ахир кўрар эдим-ку”, деган эди. (Аллоҳ унга) “(Ҳа) шундай, сенга Бизнинг оят-мўъжизаларимиз келганида уларни унутдинг, бугун сен ҳам ана шундай “унутилурсан”, деди”. (Тоҳа: 124-126)
Капитализм динни ҳаётдан ажратиш асосига қурилган ўзининг ақидаси ва бутун башариятга чанг солаётган тузуми ёрдамида ҳамда барча ҳарбий ва иқтисодий имкониятлари орқали ҳаётнинг ҳар бир соҳасини ўз назорати остига олишга уринмоқда. Демак, бундай системадан зарар кўрганлар ўзларини ўзлари ҳимоя қилишга ва бу балодан қутулишга уринишлари табиий. Бу эса, барча нарсага ҳужум қилиб, чанг солаётган капитализмдан ўзини ҳимоя қилаётган кишилардан унга қарши фикрий курашни талаб қилади. Шунинг учун ўзини ҳимоя қилаётган кишилар аввало капитализмнинг мустамлака қилиш тўғрисидаги фикрларини рад этишлари лозим.
Энг асосийси эса, қўлларидаги мухолиф альтернатив адолатсиз золим мабдага ҳам, бошқа бирор унга ўхшаш нарсага ҳам мансуб бўлмаслиги керак. Шунингдек, манфаатлар учрашиши, даражама-даража таклифлар каби ялтироқ нарсаларга асосланмаслиги, ўртача ечимга рози бўлмаслиги керак. Агар шундай қилмасалар курашда капитализм ғалаба қозонади. Демак, бир вақтнинг ўзида, жамиятни ўзгартириш масаласида воқени ҳис қилмаган ҳолда, афлотунча фикрлаш ва унга маҳлиё бўлишдан сақланиш, балки, фикр ва лойиҳани капиталистик мабдадан бутунлай тескари нарсага асосламоқ даркор.
Шу билан бирга, нафақат Умматнинг барча муаммолари, балки бутун дунё аҳолиси қийналаётган муаммоларнинг ечими бўлиши шарт. Акс ҳолда, касалликни келтириб чиқараётган иллатни даво сифатида истеъмол қилинган бўлади. Бугунги кунда дунёни бошқараётган мабда капитализмдир. Лекин ҳаётнинг ҳар бир соҳасида тубдан ўзгариш ясовчи бирдан-бир альтернатив Ислом эканига воқенинг ўзи далолат қилмоқда. Зеро, Исломнинг раббоний манҳажи ва тарихи унинг башариятга эзгулик, ҳақ ва раҳмат улашганини кўрсатиб турибди.
Капитализм ҳаётнинг ҳар бир соҳасида татбиқ қилиб келган ҳукмлар зулм, эксплуатация ва бузғунчиликни келтириб чиқарди. Бунинг акси ўлароқ, Ислом ҳукмлари эса, яхшиликка даъват қилиб, адолат улашади ҳамда фазилатларни келтириб чиқаради… Шундай қилиб, кимда-ким Ислом даъватини ҳақрост етказаётган бўлса, бас, Исломни мабда-система сифатида етказсин. Шундай етказсинки, ҳақ билан ноҳақлик, яхшилик билан ёмонлик ўртаси бутунлай-кескин суратда ажралсин, ўртача ҳолда ажралмасин. Аллоҳ Таоло айтади:
فَذَلِكُمُ اللّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلاَّ الضَّلاَلُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ
“Бас, мана шу Аллоҳ, (сизнинг) ҳақ Роббингиздир. Ҳақдан кейин эса, фақатгина залолат бор, холос, бас, қай тарафга бурилиб кетмоқдасизлар?!” (Юнус.32)
Ҳа, Исломни оламга етказиш истагида бўлган кишилар Исломни капитализм билан қоришмайдиган ҳазорий альтернатив сифатида қабул қилишлари лозим. Энг аввало Исломни мабда сифатида кўтариб чиқишлари ҳамда фаолиятларини биринчи навбатда Исломнинг ўзига хос давлати бўлишига қаратишлари керак.
Абдулкарим Абу Мусъаб қаламига мансуб
(“Ал—Ваъй” журналининг 385-сонидан олинди)
