Нега “GM Uzbekistan” автомобиллари Ўзбекистонга қараганда ҳорижда арзон?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Нега “GM Uzbekistan” автомобиллари Ўзбекистонга қараганда ҳорижда арзон?
Anhor.uz сайтининг тарқатган хабарига кўра, “GM Uzbekistan” автомобиллари Ўзбекистонга қараганда чет элда арзонроқ. Хабарда келишича, “Белоруссияда “General Motors Uzbekistan” автомобиллари Ўзбекистонга қараганда арзонроқ сотилмоқда. Хусусан, “Matiz” автомобилининг нархи $6 800, “Nexia”ники эса $7 800 ни ташкил этади. TUT.by белорус портали тарқатган хабарга кўра, ушбу нархлар 2014 йилнинг 1-31 июль кунлари амалда бўладиган “Супернархлар” акцияси доирасида белгиланган. Бунда тўловлар ҳам белорус рублларида амалга оширилади.
Ўзбекистонда ушбу автомобиллар анча қиммат туради. Масалан, "Matiz" автомобили, агар миллий валютада тўланадиган бўлса, нархи 21 823 100 дан 22 795 720 сўмгача бўлади. Ўзбекистон МБ(Марказий банк)нинг 11.07.2014 йилдаги курси бўйича долларга қайта ҳисобланганида бу шунга мос равишда $9 405 ва $9 825 ни ташкил этади. "Nexia”нинг нархи миллий валютада – 31 307 500 дан 35 750 830 сўмгача, долларда — $13 493 ва $15 410.
Яъни “Matiz” автомобили ҳолатида нархлардаги фарқ деярли $3 000 ни ёки 30-40%ни ташкил этади, “Nexia” ҳолатида эса умуман 2 баравар қимматга тушади. Бунда Ўзбекистонда яна навбатга туриш, автомобиль нархининг 85%ни тўлаш, кутиш ва фақат шундангина автомобилни олиш мумкин, баъзида ҳатто ранги учун ҳам қўшимча ҳақ тўлашга тўғри келади. Аксарият автомобиллар фақат АҚШ долларига сотилиши, харид шартномаси эса ҳамма вақт ҳам бўлавермаслиги ҳақида эса гапирмасаям бўлади”.
Ушбу мақола давомида, “Ўзбекистондаги ва чет элдаги нархлар орасида бундай катта фарқ нима билан боғлиқлиги, нега Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган автомобиллар Ўзбекистон фуқаролари учун қимматроқ сотилиши – номаълум”, дейилган.
Каримов диктатураси билан бошқарилаётган Ўзбекистонда бундай саволга жавоб топишнинг ўзи маҳол. Чунки ушбу жамият фуқаролари бу каби саволларга жавоб қидиришдан кўра, қорнига бир бурда нон топиш илинжида, Россия ёки Қозоғистонга бориш ҳақида бош қотиришни муҳимроқ деб билади. Золим Каримов сиёсати халқни шу ахволга олиб келди, халқ ўз манфаатлари нима эканлигини таҳлил қилиш, ўрганиш хуқуқидан махрум қилинди. Агар биронтаси, бу каби манфаатларини талаб қилиб гап гапирса, тезкорлик билан конституцион тузумга қарши чиққан деган айб билан қамоқларга ташланадиган бўлди ва бундай холатлардан безиган халқ охири бориб сиёсатга аралашишни катта бахтсизлик деб тушунадиган бўлиб қолди. Ва холанки, ўзини мусулмонман деган ҳар бир инсон, иймон келтираётган ақидаси жамиятни бошқаришга яроқли тузум эканини, бу тузумнинг қонунларида бу каби саволларнинг ўзи пайдо бўлмаслигини билишлари керак эди.
Кўриниб турибдики, Каримов диктатураси бошқаруви устидаги харомхўр бошлиқлар ҳамма соҳада бўлгани каби, ушбу автомобил бизнеси соҳасида ҳам, имкони борича халқ манфаатини эмас, балки ўзларининг манфаатини кўзлаб, халқнинг пули эвазига чўнтакларини қаппайтириб боришаяпти.
Бу холат ҳам, инсонлар томонидан тузилган қонунлар жамият бошқаруви учун яроқсиз эканини яна бир бор исботлайди. Яъни:
وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أنزَلَ اللّهُ فَأُوْلَـئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
“Ким Аллоҳ нозил қилган нарса билан ҳукм юритмаса, ундай кимсалар золимлардир”. (Моида. 45)
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим
21.07.2014й.
