بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Роя газетаси:

Нега Ҳиндистон роҳинга қочқинларини кўчириб юборишга уринмоқда?

Талҳа Ҳасан – Ҳиндистон

 Бирмадаги роҳинга мусулмонлари ярим асрдан зиёд вақтдан бери Бирма аҳолиси ва армияси томонидан мунтазам репрессияга учраб келади. Бу вақт мобайнида бирмаликлар, хусусан, бутпарастлар мусулмонларга нисбатан фақат ёмон муносабатда бўлиб, турли амалиётларни амалга оширишди.

Бундай амалиётларнинг аксарияти 1962 йил ҳокимиятга генерал У Не Вин келган пайтдан бошланди. Мусулмонларга қарши нафрат ўтган ўнлаб йиллар тўхтовсиз давом этиб келаётган айни қирғиннинг сабабчиси бўлди.

У Не Вин 1978 йил роҳинга мусулмонларига қарши расман этник тозалаш эълон қилди… ва бу ҳамон давом этмоқда. 1982 йил роҳинга мусулмонларининг айрим ҳуқуқлардан маҳрум этилишини таъминлаш тўғрисида янги қонун чиқарилди. Унга кўра, роҳинганинг бирмалик фуқаролар сифатида эътироф этилиши бекор қилинди. Ўз навбатида бу қонун роҳинга мусулмонларига сафар қилиш, таълим олиш, никоҳдан ўтиш, соғлиқни сақлаш каби чекловлар жорий қилинишига олиб келди.

Бугун биз гувоҳи бўлаётган ваҳшийликлар, Бирмадаги роҳинга мусулмонлари дуч келаётган мунтазам қийноқнинг давомидир. Бу вақт давомида кўпчилик мусулмонлар репрессив бутпарастлар қўлида ҳалок бўлди, жуда кўпчилиги Бангладеш, Малайзия ва Ҳиндистон сингари қўшни давлатларга қочиб ўтди.

Юртдан қочиб чиқиш, бирмалик мусулмонлар учун осон танлов эмас. Чунки қочиш асносида ҳам Бирма қўшинлари томонидан тинмай ўққа тутиладилар. Ўқлардан эсон-омон қутилиб, қўшни давлатлар чегараларидан ўтиб олишга муваффақ бўлган ҳолатларда эса, бу юртларда ҳам қулай ҳаёт кечира олмаяптилар. Бирмалик аскарларнинг бутун чегара бўйлаб жойлаштирилиши ва одам савдосининг авж олиши, бечора қочқинларни осон ўлжага айлантирди, натижада, чегара ортидаги ҳаёт, азоб жиҳатидан Бирмадагидан қолишмади.

Бирмалик оилаларнинг қўшни давлатлардаги кўзлаган манзилларига барча оила-аъзолари билан етиб борган ҳоллари жуда камдан-кам учрайди. Ҳиндистон каби мамлакатларда, одам савдоси билан шуғулланувчилар бундай вазиятда жуда нопок рол ўйнашади. Баъзилари бечора роҳингаларни ўғирлаб кетишади… Ўғирлаб кетилганларнинг аксари ёш қизлар бўлиб, бутун Ҳиндистон бўйлаб сотувга қўйиладилар, баъзилари уй ишчиси сифатида, баъзилари жинсий тижорат йўлида фойдаланиш учун сотиб олинадилар.

Шунча қийинчиликларга қарамай, кўплаб роҳингалар Ҳиндистондаги мусулмон биродарлари қўллаб-қувватлови сабабли айни юртдан ўзларига бошпана излаб келмоқдалар, масалан, ўтган ўн йил ичида улардан 40.000дан зиёди Ҳиндистонга келиб, қочқин сифатида жойлашдилар. Халқаро ёрдам агентликлари ҳам улардан кўпчилик қисмини қочқинлар сифатида қабул қилиб олди ва турли ёрдамлар кўрсатиб келди. Шу пайтгача бу ҳукумат роҳинга мусулмонлари масаласида индамай келган бўлса-да, бирмалик армия бошлаган яқиндаги қатли ом тўлқини манзарасида, 40.000 роҳинга қочқинини қайтариб юбориш (депортация қилиш)ни режалаштираётганини эълон қилди. Гарчи бу ҳукумат уларнинг ноқонуний қочқин эканини дастак қилаётган бўлса-да, уларни депортация қилиш жавобгарлиги унинг зиммасидадир. Бу эълон Ҳиндистон бош вазири Нарендранинг Бирмага сафар қилиб, ҳамкасби Аун Сан Су Чжи билан учрашган вақтида янгради.

Кишини ўйлантираётган нарса айни сценарийдаги Ҳиндистон тутган позициядир. Масалан, бу юрт Бирмадаги Ҳиндистонга кўчиб келишни истовчи ҳиндус ва синхларни қўллаб-қувватлаши ва ёрдам беришини кўп марта билдирди, уларга Ҳиндистон фуқаролиги мақомини олиш амалиётини тезлаштириб беришини таклиф қилди. Бир вақтнинг ўзида, роҳинга мусулмонларига эътибор бермаётганини намоён қилмоқда, Ҳиндистонга бош уриб келган мусулмонларнинг барчасини қайтариб юборишга ҳаракат қиляпти. Ҳиндистон ўйнаётган икки томонлама стандарт маълум бўлиб қолди. У ҳиндусларга бошқача, мусулмонларга бошқача стандартда муомала қиляпти. Бундай ҳолатларда илмонийликнинг сохталигини ҳамда ўз фуқароларини тенг ҳуқуқлар билан таъминлай олмаётган илмоний режимнинг асл башарасини очиб ташлаш лозим. Шунингдек, бундай ҳолатлар тафаккури бор инсонлар учун илмоний либерализм жамиятга беқарорлик келтириб, зулмни кенг ёйган омадсиз бошқарув эканига далил бўлмоғи лозим.

Бирмадаги ҳодисалар, бу борада холис фикрлаётган ва Умматнинг аянчли вазиятига ечим излаётган мусулмон учун дарсдир. Бу дарсдан шу нарса тушуниладики, Гандининг «аксилзўравонлик»дан иборат бўлган диний мафкурасига ишонувчи бирмалик бутпарастлар, минглаб йиллардан бери шу мафкурани тарғиб қилиб келаётган бўлишларига қарамай, ўзлари роҳинга мусулмонларини қонини ичишга чанқоқ бутпарастларга айланишди. Бугун улар ўз зўравонликларини журъат билан очиқ айтишяпти, чунки бунинг оқибатларидан қўрқишмаяпти. Бугун мусулмонларни мудофааси йўлида жиҳод қилувчи Салоҳиддин Айюбий, Муҳаммад Фотиҳ ва султон Бейбарслар йўқлигидан кўнгиллари хотиржам.

Улар Ислом Уммати ишларига ғамхўрлик қилувчи холис раҳбарнинг, яъни мусулмон халифанинг бўлишидан жуда қўрқишади. Чунки халифа мусулмонлар ҳақ-ҳуқуқини ҳимоя қилади ҳамда хоҳ бирмалик жинояткорлар бўлсин, хоҳ Ислом ва мусулмонларга нафрат кўзи билан қаровчи бошқа юртлардаги тоғутлар бўлсин, барчасини танобини тортиб қўяди, мусулмонларни репрессия қилиш ёки уларга ёмон муносабатда бўлишнинг оқибати қабул қилиб бўлмас иш эканини уларга кўрсатиб қўяди… Хоҳ Ҳиндистонда, хоҳ Бирмада, хоҳ Хитойда ва хоҳ бошқа бирор юртда бўлсин, Ислом давлати фуқароси бўлган мусулмонлар қачон репрессияга учрасалар, бу халифани уларга ёрдам бериш сари армияларини ҳаракатга келтиришдан бир лаҳза ҳам тўхтатиб қола олмаслиги душманларнинг барчасига унутилмас сабоқ бўлади.

Роя газетасининг 2017 йил 4 октябр чоршанба кунги 150-сонидан