Одамларнинг бузганини ўнглайдиган ғарибларга жаннат бўлсин
Ким уни покласа, батаҳқиқ нажот топибди
Одамларнинг бузганини ўнглайдиган ғарибларга жаннат бўлсин
3-қисм
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Меҳрибон ва Раҳмли Аллоҳ номи билан бошлайман.
Пайғамбар с.а.в. мақтаган ғарибларнинг фазилатларини баён қилишда давом этамиз.
Озчилик бўладилар:
Аҳмад ва Табароний Абдуллоҳ ибн Амрдан ривоят қилади:
«يَأْتِي قَوْمٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ نُورُهُمْ كَنُورِ الشَّمْسِ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَحْنُ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: لاَ وَلَكُمْ خَيْرٌ كَثِيرٌ وَلَكِنَّهُمْ الْفُقَرَاءُ الْمُهَاجِرُونَ الَّذِينَ يُحْشَرُونَ مِنْ أَقْطَارِ الأَرْضِ، ثُمَّ قَالَ: طُوبَى لِلْغُرَبَاءِ، طُوبَى لِلْغُرَبَاءِ، قِيلَ وَمَنْ الْغُرَبَاءُ؟ قَالَ: نَاسٌ صَالِحُونَ قَلِيلٌ فِي نَاسِ سَوْءٍ كَثِيرٍ مَنْ يَعْصِيهِمْ أَكْثَرُ مِمَّنْ يُطِيعُهُمْ»
«Бир куни Пайғамбар с.а.в.нинг олдиларида эдим, қуёш чиқди. Шунда у киши: «Қиёмат кунида шундай қавм келадики, уларнинг нури қуёшнинг нуридек бўлади», дедилар. Абу Бакр: «Ўшалар бизми, эй Расулуллоҳ?», деб сўради. «Йўқ, сизларнинг ҳам кўп яхшилигингиз бор. Лекин улар ернинг турли ўлкаларидан йиғилган муҳожир фақирлардир» деб, орқасидан: «Ғарибларга жаннат бўлсин, ғарибларга жаннат бўлсин», дедилар. «Ғариблар кимлар?», деб сўраган эдилар: «Уларга итоат қиладиганларидан кўра исён қиладиганлари кўпроқ бўлган кўпчилик ёмон одамлар орасидаги озчилик яхши одамлардир», деб жавоб бердилар, Пайғамбар с.а.в.».
Бир нарсадан огоҳ бўлиш лозимки, ғарибларнинг фазли саҳобаларникидан юқори бўлмайди. Ғариблар саҳобалардан афзал эмаслар. Айрим саҳобалар саҳобаликдан ташқари фазилатларга ҳам эга бўлганлари билан, барибир Абу Бакрдан афзал эмаслар. Увайс Қараний ҳам ўзига хос фазилатга эга бўлгани билан, барибир саҳобалардан афзал эмас. Чунки у тобеинлардан. Ғариблар ҳам шундай.
Оддий халқдан, авомдан чиққан одамлар:
Ҳоким «Мустадрак»да ибн Умар р.а.дан ривоят қилган ҳадисда келади: «Пайғамбар с.а.в.:
«إِنَّ لِلَّهِ عِبَادًا لَيْسُوا بِأَنْبِيَاءَ وَلاَ شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمْ الشُّهَدَاءُ وَالنَّبِيُّونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِقُرْبِهِمْ مِنْ اللَّهِ تَعَالَى وَمَجْلِسِهِمْ مِنْهُ، فَجَثَا أَعْرَابِىٌّ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صِفْهُمْ لَنَا وَحَلِّهِمْ لَنَا قَالَ: قَوْمٌ مِنْ أَفْنَاءِ النَّاسِ وَنُزَّاعِ الْقَبَائِلِ، تَصَادَقُوا فِي اللَّهِ وَتَحَابُّوا فِيهِ، يَضَعُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ، يَخَافُ النَّاسُ وَلاَ يَخَافُونَ، هُمْ أَوْلِيَاءُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ الَّذِينَ لاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ»
«Аллоҳнинг шундай бандалари борки, улар Пайғамбарлар ҳам, шаҳидлар ҳам эмаслар, аммо уларга қиёмат кунида Аллоҳ Таолога яқин бўлганлари ва яқин ўтирганларини кўриб, шаҳидлар ҳам, Пайғамбарлар ҳам ҳавас қиладилар», дедилар. Бир аъробий тиззасига тик бўлиб олиб: «Эй Расулуллоҳ, уларни бизга сифатлаб, тушунтириб беринг», деди. Айтдиларки: «Улар оддий халқдан чиққан, қабилалардан узилган, Аллоҳ йўлида дўст бўлиб, Аллоҳ йўлида бир-бирларини ёқтирган одамлардир, қиёмат кунида Улуғ ва Буюк Аллоҳ улар учун нурдан ясалган минбарлар қўйиб беради. Одамлар қўрққанларида ҳам улар қўрқмайдилар. Улар Аллоҳнинг дўстларидирки, уларга ҳеч қандай хавф-хатар йўқ ва улар хафа ҳам бўлмайдилар».
Аҳмад Абу Молик Ашъарий р.а.дан қилган ривоятда:
«هُمْ نَاسٌ مِنْ أَفْنَاءِ النَّاسِ وَنَوَازِعِ الْقَبَائِلِ»
«Улар оддий халқдан чиққан, қабилалардан узилган одамлардир», деб келади.
Табароний «Кабир»да эса:
«مِنْ بُلْدَانٍ شَتَّى»
«Турли хил ўлкалардан», деб келади.
Ҳизб ут—Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Зайниддин
18.10.2019й
